II SAB/Bk 97/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. R. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie informacji publicznej wnioskowanej 25.08.2022 r., 09.09.2022 r. i 15.09.2022 r. 1. odrzuca skargę w zakresie wniosku z dnia 25.08.2022 r., 2. stwierdza bezczynność Wójta Gminy K. w udzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia 09.09.2022 r., 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku z dnia 09.09.2022 r. w terminu 14 dni od zwrotu akt do organu, 5. oddala skargę w zakresie wniosku z dnia 15.09.2022 r., 6. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego J. R. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z 25 sierpnia 2022 r., J. S. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy K., powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") o: 1. w nawiązaniu do informacji Wójta przedstawionej 20 lipca 2022 r. na posiedzeniu Wspólnoty Mieszkaniowej w K. - przesłanie protokołu z obrad Komisji, na których omawiana była sprawa termomodernizacji bloku przy ul. W.; 2. przesłanie imiennego wykazu z głosowania radnych; 3. przesłanie opinii rzeczoznawcy lub inspektora nadzoru odnośnie stanu technicznego budynku magazynowego przy ul. Polnej. Jako sposób i formę udostępnienia informacji skarżący wskazał kserokopię. Pismem z 6 września 2022 r. Wójt udzielił skarżącemu następującej informacji: Ad. 1. protokoły z obrad Komisji są dostępne na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej pod adresem: [...]; Ad. 2. imienny wykaz z głosowania radnych dostępny jest na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej pod adresem: [...]; Ad. 3. Urząd Gminy K. nie posiada wnioskowanych dokumentów. Skarżący pismem z 9 września 2022 r., skierowanym do Wójta, złożył w trybie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. wniosek o przesłanie ksero umów i opłaconych faktur za konserwacje pieca olejowego w kotłowni budynku mieszkalnego przy ul. W. w K. za lata 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020. Dnia 15 września 2022 r., wskazując na art. 2 ust. 1 u.d.i.p., skarżący po raz kolejny zwrócił się do Wójta. Wskazał, że w nawiązaniu do informacji Wójta przedstawionej 20 lipca 2022 r. na posiedzeniu Wspólnoty Mieszkaniowej w K., ponownie prosi o przesłanie protokołu z obrad Komisji, na której omawiana była sprawa termomodernizacji bloku przy ul. W. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, że organ zgodnie z u.d.i.p. musi wskazać i udostępnić dokument źródłowy, o który wnioskujący pyta. Przy wskazywaniu linku, należy podać link do tego dokumentu, a nie link do zbioru dokumentów. Wójt pismem z 22 września 2022 r. wskazał, w odpowiedzi na wniosek z 15 września 2022 r., że protokoły z posiedzeń Komisji zamieszczone są od 1 stycznia 2022 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy K. w zakładce: Protokoły z Komisji Rady Gminy pod adresem: [...], natomiast wcześniejsze w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy K. w zakładce: Protokoły Komisji Rady Gminy pod adresem: [...]. Przy piśmie z 23 września 2022 r., będącym odpowiedzią na wniosek skarżącego z 9 września 2022 r., organ dołączył kserokopię rachunku nr [...] z 17 grudnia 2019 r. wystawionego przez Urząd Dozoru Technicznego za badanie urządzenia przy ul. W. w K. wykonane 12 grudnia 2019 r. oraz fakturę VAT [...] wraz adnotacjami pracownika urzędu. Pismem z 30 września 2022 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na lekceważenie obowiązków i nieprzestrzeganie u.d.i.p. przez Wójta Gminy K. Autor skargi zarzucił Wójtowi ukrywanie danych objętych dostępem do informacji publicznej, ignorowanie pytającego i celowe utrudnianie uzyskania odpowiedzi oraz brak właściwej organizacji pracy i odpowiedniego nadzoru nad pracownikami. Strona wniosła przy tym o zobowiązanie Wójta do udzielenia informacji publicznej na jej wnioski oraz wyciągnięcie sankcji służbowej w stosunku do Wójta za lekceważenie obowiązków i ignorowanie wnioskujących o informacje publiczną. W odpowiedzi na skargę Wójt wskazał, że podniesione w niej zarzuty są bezzasadne. Wszystkie wnioski skarżącego zostały załatwione. W piśmie z 24 października 2022 r. skarżący wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi na pismo z 9 września 2022 r., tylko rachunek z dozoru technicznego, co nie ma nic wspólnego z konserwacją urządzenia grzewczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna tylko w części dotyczącej wniosku z 9 września 2022 r. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej, w związku z czym, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie przepisu art. 21 u.d.i.p., zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Zakres przedmiotowy informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wymieniając rodzaje spraw, jakich może ona dotyczyć (nie jest to wyliczenie wyczerpujące, o czym świadczy zwrot "w szczególności"). I tak, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne). W niniejszej sprawie realizacja warunków podmiotowego i przedmiotowego obowiązku udostępnienia informacji publicznej nie budzi wątpliwości. Niewątpliwie Wójt jest organem władzy publicznej, zaś materia, której dotyczyły wnioski skarżącego, mieści się w zakresie informacji publicznej. Co do tych kwestii między stronami nie ma z resztą sporu. W związku z tym, że przedmiotem skargi na bezczynność Wójta skarżący uczynił w niniejszej sprawie trzy złożone przez siebie wnioski (z 25 sierpnia, 9 i 15 września 2022 r.), a sąd wydał co do każdego z nich odrębne rozstrzygnięcie, konieczne jest odniesienie się do każdego z nich z osobna. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2015 r., I OSK 675/15). Skład orzekający stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w zakresie wniosku skarżącego z 9 września 2022 r. Ww. pismem skarżący zwrócił się do organu o przesłanie mu kserokopii umów i opłaconych faktur za konserwacje pieca olejowego w kotłowni budynku mieszkalnego przy ul. W. w K. za lata 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020. W odpowiedzi na skargę Wójt stwierdził, że po dokładniej analizie posiadanej dokumentacji ze wskazanych lat pracownica UG przesłała kserokopie wszystkich posiadanych dokumentów we wnioskowanym zakresie. Tymczasem skarżący w piśmie z 24 października 2022 r. wskazał, że w odpowiedzi otrzymał tylko rachunek z dozoru technicznego. W aktach administracyjnych przesłanych przez organ, do pisma stanowiącego odpowiedź na wniosek skarżącego, dołączono wskazane w pierwszej części uzasadnienia rachunek z Urzędu Dozoru Technicznego z 2019 r. oraz fakturę z 2018 r. We wniosku natomiast jednoznacznie skarżący wskazywał, przesłania jakich dokumentów się domaga oraz jakich okresów konserwacji pieca miałyby dotyczyć. Odpowiedź organu z tym wnioskiem nie koreluje, przez co nie można uznać, że został on załatwiony zgodnie z przepisami u.d.i.p. Organ co prawda przesłał skarżącemu jedną fakturę z 2019 r. (to, czy dotyczyła ona materii określonej wnioskiem nie podlega kontroli w postępowaniu dotyczącym bezczynności, przy czym sąd zauważa, że nadzoru technicznego nie można w żaden sposób utożsamić z pracami konserwacyjnymi), jednak zakres wniosku był znacznie szerszy i dotyczył przesłania faktur i umów z lat 2015-2020. W odpowiedzi Wójta nie znalazło się przy tym jakiekolwiek stwierdzenie dotyczące udostępnienia pozostałych dokumentów, o które strona wnioskowała, tj. np. że taką informacją nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy. Skoro zatem w realiach niniejszej sprawy Wójt nie podjął, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przepisanego regulacjami u.d.i.p. działania, pozostawał wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu (pkt 2 wyroku). Jednocześnie sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność odnośnie wniosku z 9 września 2022 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Organ zareagował na wnioski skarżącego, przez co nie można przyjąć, że całkowicie lub rażąco zlekceważył obowiązki nałożone przepisami u.d.i.p.; całokształt niniejszej sprawy, także w odniesieniu do pozostałych wniosków skarżącego, wskazuje, że organ co do zasady działa zgodnie z przepisami. W odniesieniu do wniosku z 9 września 2022 r. jednak nie zrobił tego w sposób kompletny i wyczerpujący. Okoliczności te pozwalały zatem na stwierdzenie, że organ dopuścił się co prawda bezczynności w zakresie ww. wniosku, jednak jego zaniechanie nie miało charakteru rażącego. W związku z tym, że wniosek z 9 września 2022 r. nie został w całości rozpoznany zgodnie z przepisami u.d.i.p., w punkcie 4 wyroku sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w zakreślonym terminie, co wynika z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku skarżącego z 15 września 2022 r. (pkt 5 wyroku). W tym miejscu sąd zwraca uwagę, że w punkcie 1 wyroku odrzucił skargę w zakresie wniosku z 25 sierpnia 2022 r. Zapis o odrzuceniu skargi znalazł się w sentencji omyłko, intencją sądu było bowiem oddalenie skargi w ww. zakresie, podobnie jak w odniesieniu do wniosku z 15 września 2022 r. Niemniej jednak, w takiej sytuacji niedopuszczalne byłoby sprostowanie wyroku, gdyż z tego względu w istocie doszłoby do zmiany rozstrzygnięcia. Pozostawiając zatem błędny zapis w sentencji wyroku, a tym samym będąc w przekonaniu, że prawidłowym orzeczeniem co do skargi na bezczynność w zakresie wniosku z 25 sierpnia 2022 r. jest jej oddalenie, skład orzekający przedstawi zbiorczą argumentację dotyczącą oddalenia skargi w zakresie zarówno wniosku z 25 sierpnia 2022 r., jak i z 15 września 2022 r. Wójt zgodnie z przepisami u.d.i.p., w przewidzianym do tego terminie i formie, udzielił odpowiedzi na ww. pisma skarżącego. W odpowiedzi na wniosek z 25 sierpnia 2022 r. organ przesłał skarżącemu odnośniki do strony internetowej BIP, na której znajdują się protokoły z obrad Komisji oraz imienny wykaz z głosowania radnych, jak też poinformował, że nie posiada opinii rzeczoznawcy lub inspektora nadzoru odnośnie stanu technicznego budynku magazynowego przy ul. Polnej. Z kolei odnosząc się do pisma z 15 września 2022 r., w którym skarżący wniósł o sprecyzowanie ww. odnośników, organ wywiązał się z tego obowiązku, przesyłając uszczegółowione linki do strony BIP Urzędu Gminy K., na której zamieszczono protokoły z posiedzeń Rady Gminy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że co do zasady, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., na wniosek udostępniana jest informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Zaakcentowania wymaga, że to Biuletyn Informacji Publicznej jest podstawowym źródłem zapoznania się z informacją publiczną i udostępnienie informacji w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach (np. wyłożenia, wywieszenia). Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP (zob. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18). Oznacza to, że podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku o jej udostępnienie i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. Dodać należy, że udostępnienie informacji publicznej w BIP zwalnia również podmiot zobowiązany z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia. W przypadku informacji udostępnionej w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu informacji (por. wyroki NSA z: 25 września 2008 r., I OSK 416/08; 14 czerwca 2022 r., III OSK 5155/21). Organ więc, nawet pomimo braku wyraźnego obowiązku w tym zakresie, wskazał skarżącemu szczegółowe linki do strony BIP, gdzie może znaleźć wnioskowane informacje. Należy przy tym wskazać, że sam wniosek skarżącego z 25 sierpnia 2022 r., jak też i ten późniejszy, z 15 września 2022 r., sformułowany jest ogólnikowo (zob. A. Piskorz-Ryń, Rozdział II Zasady udostępniania informacji publicznej [w:] J. Wyporska-Frankiewicz (red.), Dostęp do informacji publicznej w praktyce jednostek samorządu terytorialnego, WKP 2019), nie w pełni bowiem skarżący określił zakres żądania, nie precyzując o jaki dokładnie protokół chodzi – numer dokumentu, data sporządzenia, etc. Godzi się więc przyjąć, że organ, nawet mimo braku takiego obowiązku i wobec nieprecyzyjnego wniosku, wskazując wnioskodawcy odnośniki do zbioru protokołów, nie pozostawał w bezczynności. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w zakresie wniosku z 25 sierpnia 2022 r. (pkt 1, omyłkowo w sentencji zapisanego jako odrzucenie skargi) oraz w zakresie wniosku z 15 września 2022 r. (pkt 5) na podstawie art. 151 p.p.s.a. W myśl art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na wniosek z 9 września 2022 r. (pkt 2), nie stwierdzając bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3), zaś zgodnie z pkt 1 powołanego wyżej przepisu zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 9 września 2022 r. w terminie 14 dni od zwrotu akt do organu (pkt 4). O zasądzeniu kosztów skarżącemu od organu (pkt 6), w kwocie 100 zł (wysokość wpisu sądowego od skargi) sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.