VIII SAB/Wa 38/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie nierozpoznania wniosku 1. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w Z. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego K. R. z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Rejonowego w Z. do załatwienia wniosku wskazanego w pkt 1 4. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w Z. na rzecz skarżącego kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE K. R. reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego (dalej także jako: "skarżący") pismem z [...] marca 2020 r. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Autor skargi zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w Z. do rozpoznania wniosku w terminie trzech dni od daty otrzymania odpisu wyroku; 2) stwierdzenie, że Prezes Sądu Rejonowego w Z. dopuścił się bezczynności; 3) rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."); 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] marca 2020 r. (data złożenia w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP) skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w trybie u.d.i.p., o udostępnienie w formie elektronicznej na skrzynkę ePUAP treści zanonimizowanego orzeczenia Sądu Rejonowego w Z. wraz z uzasadnieniem zapadłego w sprawie wykroczeniowej o sygn. akt [...]. Jednocześnie skarżący wskazał, że treść ww. orzeczenia nie jest dostępna w wersji elektronicznej w zbiorach publicznie dostępnych. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, organ pismem z [...] września 2020 r. (Nr [...]), udzielił żądanej informacji publicznej, przesyłając zanonimizowany wyrok w sprawie o sygn. akt [...]. Jednocześnie organ poinformował, że w sprawie tej nie zostało sporządzone uzasadnienie wyroku wobec braku stosownego wniosku stron postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że z przyczyn technicznych w dniu złożenia wniosku Sąd Rejonowy w Z. nie miał dostępu do sytemu, a korespondencja skarżącego nie została automatycznie przekierowana na skrzynkę odbiorczą sądu o adresie [...] . W związku z tym nie przedłożono Prezesowi Sądu Rejonowego w Z. do dekretacji ww. dokumentu. Organ wskazał, że o złożonym wniosku i nieudzieleniu na niego odpowiedzi w ustawowym terminie powziął wiadomość w dniu [...] lipca 2020 r. Poinformował, że dopiero w dniu [...] września 2020 r. uzyskał pełny dostęp do skrzynki odbiorczej ePUAP, w związku z czym przedmiotowemu wnioskowi został nadany stosowny bieg. Organ dodał, że nie odnotowano złożenia w dniu [...] marca 2020 r., za pośrednictwem Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w formie elektronicznej (na skrzynce ePUAP), skargi K. R. na bezczynność w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawa zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. W świetle zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 wraz z powołanym orzecznictwem). W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej – Prezes Sądu Rejonowego w Z. jest podmiotem, który na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. W sprawie nie było też kwestionowane, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami, jako integralną ich częścią, stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu nie tylko stanowi - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do wspomnianego wyżej art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie tej ustawy - będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie. Przyjmuje się zgodnie, że orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd - w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w omawianej ustawie (vide: m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1938/10, a także z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11 oraz z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl). Należy podkreślić jednocześnie, że w dotychczasowej judykaturze zgodnie przyjmuje się, że wspomniane orzeczenia sądowe wraz z uzasadnieniami podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p., bez względu na to, czy dotyczą spraw cywilnych, karnych, gospodarczych, czy też administracyjnych (zob.m.in. wyrok NSA z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3279/14, dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl) Nie ulega zatem wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w Z. zobowiązany był do udostępnienia żądanej przez skarżącego we wniosku z [...] marca czerwca 2020 r. informacji publicznej, w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem organu było zatem udostępnienie skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Kontrola akt sprawy wykazała, że organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie, albowiem przedmiotowy wniosek skarżącego nie został załatwiony w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminie, biegnącym od dnia jego otrzymania przez organ. Z przedłożonego przez skarżącego Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wynika, że wniosek został skutecznie doręczony organowi za pośrednictwem platformy ePUAP już w dniu jego nadania – [...] marca 2020 r. Objętej tym wnioskiem informacji organ udzielił zaś dopiero w dniu [...] września 2020 r., co oznacza, że pozostawał bezczynny w dacie wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu. Z powyższych względów uzasadnione było stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacji nie miała miejsca, o czym świadczy fakt, że niezwłocznie po uzyskaniu pełnego dostępu do skrzynki ePUAP, czego organ nie miał wcześniej z przyczyn technicznych, udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej. Ze względu na to, że w chwili rozpoznania skargi Prezes Sądu Rejonowego w Z. nie pozostawał już bezczynny, postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt 4 sentencji wyroku. W ramach zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów postępowania uwzględniono uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, w wysokości [...] zł. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 p.p.s.a.