II SA/Gl 1123/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga- Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Dyrektora Zarządu "A" w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usługi wodne postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. UZASADNIENIE Zaskarżona decyzja z dnia z dnia [...] r. wydana przez Dyrektora Zarządu "A" w Z. (dalej: "organ") w przedmiocie opłaty za usługi wodne, została doręczona Gminie W. (dalej: "skarżąca") za pośrednictwem platformy ePUAP w formie dokumentu elektronicznego 19 czerwca 2020 r. W dniu 22 lipca 2020 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję. W skardze zawarte zostało oświadczenie, że skarżąca decyzję otrzymała 22 czerwca 2020 r., wobec czego termin do wniesienia skargi został zachowany. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżąca została wezwana do przedłożenia urzędowego poświadczenia doręczenia skarżonej decyzji lub innego dokumentu potwierdzającego termin jej odbioru, ze względu na rozbieżność w ocenie daty doręczenia (organ jako datę doręczenia wskazuje dzień 19 czerwca 2020 r., zaś skarżąca- dzień 22 czerwca 2020 r.). W wezwaniu pouczono skarżącą, że nieprzedstawienie stosownego dokumentu skutkować będzie odrzuceniem skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W odpowiedzi skarżąca, w piśmie z dnia 8 października 2020 r., poinformowała, że decyzja została wysłana przez system ePUAP 19 czerwca 2020 r., jednak faktyczny odbiór przez pracownika Urzędu Gminy nastąpił 22 czerwca 2020 r., o czym świadczy pieczątka wpływu pisma do Urzędu Gminy. Skarżąca wskazała, że na moment zakończenia pracy przez pracowników Urzędu, w systemie ePUAP nie odnotowano wpływu decyzji Dyrektora Zarządu "A" w Z. Ponadto wyjaśniła, że platforma ePUAP jest systemem niedoskonałym, który nie odnotowuje w historii przesyłki faktycznego odbioru korespondencji przez adresata. W ocenie skarżącej w kontekście niniejszej sprawy ma to znaczenie z tego względu, że w sytuacji kiedy organ jest stroną postępowania, wówczas datą wpływ e- dokumentu do urzędu jest moment gdy upoważniony pracownik faktycznie odebrał oczekującą w systemie przesyłkę. Z kolei kiedy organ ma rozstrzygnąć w ramach swoich kompetencji określoną sprawę administracyjną, wówczas liczy się data wpływu pisma na skrzynkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z uwagi na charakter prawny adresata decyzji- gminę, jako jednostkę samorządu terytorialnego, w sprawie zastosowanie miał przepis art. 39² k.p.a., zgodnie z którym, w przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Przepisu art. 391 nie stosuje się". W myśl natomiast art. 46 § 9 k.p.a., warunki techniczne i organizacyjne doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego określają przepisy ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3, zaś art. 46 § 10 k.p.a. stanowi, że doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3, następuje przez elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu, w sposób określony w tej ustawie". W powyższych przepisach zawarte jest odesłanie do ustawy, o której ma być mowa w § 4 pkt 3. Należy jednak zauważyć, że odesłanie to jest nieprawidłowe, gdyż w obecnym brzmieniu art. 46 § 4 pkt 3 k.p.a. nie traktuje o żadnej ustawie. Przepis ten wskazując na elementy zawiadomienia przesyłanego adresatowi pisma w formie dokumentu elektronicznego stanowi jedynie, że jednym z tych elementów jest "pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób". Przepis art. 46 § 4 k.p.a. został zmieniony przez art. 50 pkt 2 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1579). W poprzednim brzmieniu (sprzed wejścia w życie w/w nowelizacji) przepis art. 46 § 4 k.p.a. stanowił o "wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w sposób wskazany w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne". Zmiana art. 46 § 4 pkt 3 k.p.a. nie spowodowała jednoczesnej zmiany art. 46 § 9 i § 10 k.p.a., jednak to niedopatrzenie ustawodawcy nie powinno budzić wątpliwości co do prawidłowego stosowania tych przepisów, w judykaturze zgodnie przyjmuje się bowiem, że oznacza to, iż przepisy art. 46 § 9 i § 10 k.p.a. odsyłają niewątpliwie do zasad określonych w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 16 stycznia 2018 r., II OZ 1649/17; 11 stycznia 2018 r., II OZ 1638/17; 27 kwietnia 2018 r., II OZ 425/18; 24 lipca 2019 r., II OSK 1601/19, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 700 ze zm.) określa m. in. zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów, pomiędzy podmiotami publicznymi (art. 1 pkt 6). W myśl art. 16 ust. 1 tej ustawy, podmiot publiczny, organizując przetwarzanie danych w systemie teleinformatycznym, jest obowiązany zapewnić możliwość przekazywania danych również w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania, wykorzystując informatyczne nośniki danych lub środki komunikacji elektronicznej, zaś art. 16 ust. 1a cyt. ustawy stanowi, że podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Podmiot publiczny, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany prowadzić wymianę informacji w postaci elektronicznej: 1) z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych, spełniających minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych; 2) zgodnie z minimalnymi wymaganiami dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej (art. 16 ust. 2). Na podstawie art. 16 ust. 3 cytowanej ustawy Prezes Rady Ministrów został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia: 1) warunków organizacyjno-technicznych doręczania dokumentów elektronicznych, w tym reguł tworzenia elektronicznej skrzynki podawczej, 2) formy urzędowego poświadczania odbioru dokumentów elektronicznych przez adresatów, 3) sposobu sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych, 4) sposobu udostępniania kopii dokumentów elektronicznych oraz warunków bezpieczeństwa udostępniania formularzy i wzorów dokumentów - uwzględniając minimalne wymagania dla rejestrów publicznych i wymiany danych w postaci elektronicznej oraz potrzebę usprawnienia i ujednolicenia obiegu dokumentów między podmiotami publicznymi. Na podstawie powyższej delegacji Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 180, dalej jako "rozporządzenie PRM z 2011 r.", które reguluje m. in. formę urzędowego poświadczania odbioru dokumentów elektronicznych przez adresatów oraz sposób sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem platformy e-PUAP. "Urzędowego poświadczenia odbioru" to zaś- zgodnie z definicją zwartą w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne- dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego- w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2- w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Stosownie do treści § 10 rozporządzenia PRM z 2011 r., dokument elektroniczny doręczany na informatycznym nośniku danych jest przekazywany odbiorcy wraz z tym nośnikiem. Doręczenie zaś dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia (§ 11 ust. 1 pkt 1), które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego lub - jeżeli adresat ma takie możliwości techniczne - zapisywane na dodatkowym informatycznym nośniku danych dostarczonym przez doręczającego wraz z nośnikiem, na którym znajduje się doręczany dokument. (§ 11 ust. 2 pkt 2). W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 dokument elektroniczny powinien być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo opatrzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (art. 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia PRM z 2011 r.). W § 13 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wskazano, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. W literaturze wskazuje się, że dochodzi tu do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka (por. K. Wojsyk, w: G. Szpor, C. Martysz, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, Komentarz, Warszawa 2015, s. 164) - dokument w postaci urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP) jest generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i automatycznie przekazywany nadawcy. Ponadto w myśl § 8 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego. Mając to wszystko na względzie, podzielić należy pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1601/19, iż z analizy powyższych przepisów wynika, że jeżeli wniesiono dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP oznacza, że dokument ten wpłynął do urzędu, samo zaś UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego. Zatem w rozpoznawanej sprawie wygenerowanie przez system teleinformatyczny Gminy W. opatrzonego datą 19 czerwca 2020 r. UPP odnoszącego się do doręczanej przez Dyrektora Zarządu "A" w Z. decyzji stanowiło, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRM z 2011 r., dowód doręczenia tegoż aktu ww. jednostce samorządu terytorialnego w dacie wskazanej w tym poświadczeniu. W konsekwencji przyjąć należało, że termin do wniesienia skargi na powyższą decyzję rozpoczął bieg w dniu 20 czerwca 2020 r., upływał zaś 20 lipca 2020 r.(poniedziałek). Zatem skarga została wniesiona w dniu 22 lipca 2020 r. (data nadania w UP) oznacza, że doszło do uchybienia terminu. W tym stanie rzeczy Sąd zaniechał rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniesienie skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia obliguje zaś sąd administracyjny jej odrzucenia na postawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.