I ACa 643/24

Judges

Legal basis

• art. 498 kc, art. 499 kc, art, 469 kc

Summary

a. Oświadczenie o potrąceniu prowadzi do umorzenia wierzytelności, ale z mocą wsteczną od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe (dla składającego oświadczenie — uprawnionego z wierzytelności „aktywnej", irrelewantana jest w tym przypadku sytuacja prawna odbiorcy oświadczenia — uprawnionego z wierzytelności „pasywnej"). Retroaktywność tego oświadczenia powoduje, że oprócz umorzenia wierzytelności należy brać pod uwagę jeszcze dalsze jego skutki. Za niebyłe bowiem należy uznać te następstwa istnienia wierzytelności, związane z upływem czasu, które powstały pomiędzy jego umorzeniem a chwilą, gdy uprawniony, po powstaniu stanu potrącalności, złożył stosowne oświadczenie woli. b. Dotyczy tow szczególności odsetek naliczanych za opóźnienie za okres po dniu powstania stanu potrącalności. Uznanie ich za niebyłe dotyczy tej części każdej z wierzytelności wzajemnych, które uległy umorzeniu. Nie dotyczy to zatem odsetek od obu umorzonych wierzytelności, które stały się należne do chwili powstania stanu potrącalności. c. Zastrzeżenie prawa zatrzymania ma ten skutek, te wyłącza opóźnienie dłużnika w spełnieniu tego świadczenia, nie ma natomiast podstaw do przypisania zarzutowi zatrzymania (art. 461 i 496 k.c.) skutku w postaci uchylenia wymagalności wierzytelności potrącającego (czyli wierzytelności aktywnej). d. Cel zarzutu zatrzymania nie sprzeciwia się umorzeniu roszczenia objętego zarzutem zatrzymania przez potrącenie z niego wierzytelności wzajemnej.