I SA/Rz 789/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE M. F. (dalej: skarżący, wnioskodawca, płatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2021 r. nr [...]. Utrzymano nią w mocy trzy decyzje Zakładu z [...] sierpnia 2021 r.: 1) nr [...], 2) nr [...], 3) nr [...], którymi odmówiono mu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, odpowiednio za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że wypełniając 9 kwietnia 2020 r. wniosek na formularzu RDZ płatnik wniósł o zwolnienie go z obowiązku opłacenia ww. należności za okresy marzec, kwiecień i maj 2020 r., jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, objętą kodem PKD 95.23. Zadeklarował osiągnięcie przychodu w marcu 2020 r. w kwocie 2.151,10 zł. Odrębnymi decyzjami z 21 sierpnia 2020 r. Zakład, powołując się na przepisy art. 31zq ust. 7 i art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej zwana jako: "ustawa o COVID"), odmówił płatnikowi zwolnienia z obowiązku opłacenia ww. należności uznając, że w przepisanym terminie nie złożył deklaracji rozliczeniowej, pomimo że z obowiązku tego nie był zwolniony. Pomimo argumentu wnioskodawcy podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o przekonaniu, że deklaracji składać nie musiał, ponieważ powinny być one powielone przez Zakład, a dokumenty te składa jednocześnie w dniu wnoszenia odwołania, opisaną na wstępie decyzją Zakład utrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcia w mocy. Podkreślono w nim, że dokumenty rozliczeniowe wpłynęły dopiero 31 sierpnia 2020 r. W skardze zarzucono naruszenie przez Zakład art. 47 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez brak zastosowania zwolnienia z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc. Skarżący podniósł, że opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z jego nieświadomości. Opłaca składki wyłącznie na własne ubezpieczenie i był przekonany, że nie ma obowiązku złożenia deklaracji. Zaległe dokumenty złożył 31 sierpnia 2020 r. W odpowiedzi Zakład wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Organ podniósł, że skarżącemu nie przysługiwało zwolnienie z obowiązku złożenia deklaracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo procesowe, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wyżej wskazano przesłanką nie uwzględnienia wniosków M. F. o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek było nie złożenie przez niego deklaracji rozliczeniowej DRA 40 oraz dokumentów rozliczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. w terminie do 30 czerwca 2020r. Nie budzi przy tym wątpliwości, że dokumenty te zostały złożone przez niego w dniu 31 sierpnia 2020r., a więc już po upływie ustawowego terminu. Sam fakt niezłożenia tych dokumentów w tym terminie nie może jednak przesądzać o pozbawieniu go prawa do uzyskania stosownych ulg. Z treści przepisu art. 79a kpa wynika, że organ przed wydaniem decyzji negatywnej dla wnoszącego podanie jest zobowiązany do wskazania mu, że nie wypełnił on wszystkich czynności jakich wykonanie jest konieczne, a są one możliwe przez niego do realizacji, co może skutkować nie uwzględnieniem jego żądania. Przepis ten realizuje zasadę lojalności procesowej i stabilizuje pozycje obywatela w postępowaniu administracyjnym poprzez zapewnienie, że nie jest on zaskakiwany decyzjami organu, zaś sama decyzja jest wydawana dopiero w sytuacji, gdy uczyniono wszystko, aby materiał zgromadzony w tym postępowaniu był pełny. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego został złożony w dniu 10 kwietnia 2020r. i organ miał więc odpowiednią ilość czasu by procedując go i dostrzegając kwestie nie złożenia przez skarżącego odpowiednich dokumentów, w tym deklaracji miesięcznych, których termin złożenia wypada na 10 dzień miesiąca następującego po miesiącu za który jest składana deklaracja zwrócić się do skarżącego – płatnika z informacją, że nie zostały złożone stosowne dokumenty, od których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku. Organ takich czynności nie dokonał tym samym naruszając prawo procesowe. Bez wątpienia, z uwagi na dzień złożenia wniosku mógł ich dokonać przez 30 czerwca 2020 r. co umożliwiłoby skarżącemu, pozostającemu w błędzie co do obowiązku złożenia deklaracji, złożenie ich w terminie Naruszenie przepisu art. 79a kpa jest naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w ciągu miesiąca i wzywając skarżącego do złożenia dokumentów, ten mógłby złożyć je w terminie a wówczas ZUS mogły dokonać zwolnienia i poinformować skarżącego pismem o tym sposobie rozpatrzenia wniosku. Dlatego też decyzja zaskarżona została uchylona. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS weźmie pod uwagę te rozważania i uznając, że do naruszenia terminu doszło z uwagi na niewykonanie obowiązku z art. 79a kpa podejmie czynności doprowadzające do zwolnienia skarżącego od zapłaty składek za miesiące marzec do maja 2020r. Podstawą orzeczenia jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach ponieważ postępowanie takich nie wygenerowało.