IV SA/Wr 826/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis (sprawozdawca) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Protokolant Specjalista Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. V. na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2021 r. sygn. akt III SAB/Wr 1701/20 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 300 (trzysta) złotych; II. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2021 r. sygn. akt III SAB/Wr 1701/20, która ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 300 (trzysta) złotych; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE W dniu 20 marca 2020 r. skarżący R. V. złożył do Wojewody Dolnośląskiego wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. W dniu 7 października 2020 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – za pośrednictwem - Wojewody Dolnośląskiego skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie rozpoznania jej wniosku. Wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r., w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 1701/20 w punkcie I: stwierdził, ze Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; w punkcie II: stwierdził, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie III: zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w punkcie IV: przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 500 zł; w punkcie V: zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy o sygn. III SAB/Wr 1701/20 Wojewodzie Dolnośląskiemu doręczono odpis wyroku z dnia 3 marca 2021 r. wraz ze stwierdzeniem daty jego prawomocności i uzasadnieniem w dniu 2 sierpnia 2021 r. Wtedy to również Sąd zwrócił organowi akta administracyjne sprawy. Pismem z dnia 8 września 2021 r., R. V. wezwał Wojewodę Dolnośląskiego do niezwłocznego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2021 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1701/20, podnosząc, że term wykonania tego wyroku minął 1 września 2021 r. Pismo to nadesłane do wiadomości Sądu wpłynęło do Sądu w dniu 10 września 2021 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i zarejestrowanej pod sygn. akt. IV SA/Wr 826/21 skardze z dnia 21 listopada 2021 r. na niewykonanie wyroku przez Wojewodę Dolnośląskiego z dnia 3 marca 2021 r. III SAB/Wr 1701/20 R. V. wniósł o: 1) zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do niezwłocznego wykonani wyroku w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 1701/20; 2) nałożenie na Wojewodę Dolnośląskiego grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 3) przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący powołał się na przepis art. na przepis art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz2325, dalej: p.p.s.a.) a następnie podniósł, że do dnia wniesienia skargi organ nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2021 r. III SAB/Wr 1701/20. Skarżący nie otrzymał bowiem decyzji pobytowej, ani też, nie wypłacono mu zasądzonych kwot. Podkreślił, że jego sytuacja nadal jest nieuregulowana, co ma negatywny wpływ także na pozostawioną na Ukrainie rodzinę (dwoje dzieci). Skarżący podkreślił, że przed złożeniem skargi wezwał organ do wykonania wyroku, a wezwanie to zostało skierowana także do wiadomości Sądu. Wojewoda Dolnośląski nie udzielił odpowiedzi na skargę, którą Sąd przesłał mu w dniu 17 grudnia 2021 r. (k. 12 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). Cytowany art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. Bezspornie również wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt III SAB/Wr 1701/20, Sąd uwzględnił skargę cudzoziemca na bezczynność organu i zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy o sygn. III SAB/Wr 1701/20 , odpis prawomocnego wyroku z dnia 3 marca 2021 r. wydanego w sprawie o powołanej wcześniej sygnaturze wraz z aktami administracyjnymi sprawy, doręczony został organowi w dniu 2 sierpnia 2021 r. (data na prezentacie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 30 dni do załatwienia sprawy. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem oraz w terminie wyznaczonym przez Sąd. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie brak jest jednak przesłanek do uznania, że takie okoliczności, które obiektywnie mogłyby wydłużyć czas załatwienia przez organ sprawy, zaistniały. Na takie okoliczności nie powołał się zresztą w sprawie Wojewoda Dolnośląski, który w sprawie wykazał się biernością, albowiem nawet nie udzielił odpowiedzi na skargę. W następnej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ma - w ocenie Sądu - charakter rażący zważywszy, że termin wykonania wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 1701/20 minął w dniu 1 września 2021 r. a do dnia wydania wyroku Sąd nie dysponuje informacji o tym, by wyrok ten został wykonany. Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną, w ramach przysługujących kompetencji, Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku przez Sąd za rażącą, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę, mając na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. W ocenie Sadu, zasądzona kwota grzywny stanowi dostateczny środek dyscyplinujący organ zważywszy, że w punkcie III wyroku Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącego sumą pieniężną, także w kwocie 300 zł. Przyznana przez Sąd na rzecz skarżącego suma pieniężna stanowi częściowe uwzględnienie żądania strony w tej kwestii albowiem w skardze skarżący domagał się sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, żądana prze stronę wysokość sumy pieniężnej była zbyt wysoka ważąc, że termin wykonani wyroku sądowego mijał w dniu1 września 2021 r., a skargę strona wniosła w listopadzie 2021 r. Z tych względów, Sąd w punkcie IV wyroku oddalił dalej idącą skargę. Dodać w tym miejscu trzeba, że w literaturze i orzecznictwie podkreśla, że zasądzana na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna poza rolą dyscyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma właśnie szczególne znaczenie. Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, powinien zatem nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności organu oraz wskazania, że ma ona negatywny wpływ na skarżącego i jego rodzinę. Z tych względów, na zasadzie uznania Sąd przyjął, że przyznana stronie suma pieniężna w kwocie 300 zł będzie adekwatnym środkiem dyscyplinującym organ, obok wymierzonej mu na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a grzywny. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 i art. 151 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.