II SA/Sz 232/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi P. Spółki z o.o. w S. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. UZASADNIENIE Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta poinformował P. Spółkę z o. o. w S. o odmowie przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pięciu pojazdów, w tym samochodu marki T. i nr rejestracyjnym [...] Organ wyjaśnił w uzasadnieniu pisma, że w dniu 11 lutego 2020 r. wpłynęło zawiadomienie o nabyciu ww. pojazdów, do którego dołączono kopie umów i faktur dotyczące ich nabycia. Zgodnie z przepisami art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Ponadto zgodnie z zapisami § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm. ), w przypadku zawiadomienia o nabyciu pojazdu zarejestrowanego, organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu. Zdaniem organu, jak wskazują wymienione przepisy prawa, właściciel pojazdu powinien wraz z zawiadomieniem złożyć wniosek o jego rejestrację, a skoro tego nie uczynił należało odmówić przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu. P. Sp. z o.o. w S., pismem z dnia [...] r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisaną czynność Prezydenta Miasta o odmowie przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdów. Zaskarżonej czynności, Spółka - mając na uwadze treść art. 57 § 1 p.p.s.a. - zarzuciła obrazę prawa materialnego poprzez: 1. błędną wykładnię art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że wraz z wykonaniem obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu w zakreślonym terminie 30 dni, właściciel obowiązany jest do równoczesnego złożenia wniosku o jego zarejestrowanie, podczas gdy przepis ten nie nakłada takiego obowiązku, a powoływany § 17 ust. 1 ww. rozporządzenia nie ma związku, albowiem legitymację do wydania ww. rozporządzenia stanowi art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o ruchu drogowym; 2. niewłaściwe zastosowanie § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, albowiem dotyczy on obowiązku nałożonego na organ rejestrujący. W sytuacji gdy do Starosty wpłynie zawiadomienie o nabyciu pojazdu ma on obowiązek zarejestrować go gdy właściciel złoży taki wniosek. Legitymacja kompetencyjna dla tego rozporządzenia wynika z treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o ruchu drogowym. Nie ma zatem żadnych podstaw by uznać wskazywaną przez organ rejestrowy podstawę prawną wynikającą z § 17 za nakładającą obowiązek na właściciela do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Takie założenie byłoby nie tylko niezgodne z brzmieniem art. 78 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale też z art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, które wskazują, że obowiązki mogą być ustanawiane tylko w ustawie, a rozporządzenia wydawane są tylko na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Ponadto, skarżąca zarzuciła uchybienie formalne czynności polegające na braku podpisu uprawnionego organu rejestrującego, którym jest właściwy Starosta. Podpis pod skarżoną czynnością złożony został przez Głównego Specjalistę bez powołania się na upoważnienie uprawnionego organu, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu rejestrującego, a w przypadku ostatniego z zarzutów winno skutkować nieważnością czynności. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu lub stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i uznanie jej uprawnienia do złożenia zawiadomienia o nabyciu ww. pojazdu bez obowiązku jednoczesnej jego rejestracji oraz o zasądzenie od Prezydenta na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącej, stanowisko organu rejestrowego jest nieprawidłowe. Powołany art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym odnosi się do pojazdów wcześniej zarejestrowanych, tj. takich które zostały już wcześniej nabyte i były użytkowane (dopuszczone do ruchu - art. 71 i n. Prawa o ruchu drogowym). Sformułowanie "właściciel pojazdu zarejestrowanego" może zatem odnosić się do właściciela, na którego pojazd jest zarejestrowany jak również do kolejnego właściciela, który go nabył od poprzednika lecz nie przerejestrował na siebie (pojazd mimo to jest nadal pojazdem zarejestrowanym). Z powołanego przepisu nie wynika obowiązek dokonania rejestracji pojazdu wraz z dopełnieniem obowiązku zawiadomienia o jego nabyciu. W przekonaniu skarżącej zarówno zawiadomienie o nabyciu pojazdu jak i rejestracja pojazdu to dwa odrębne obowiązki, które określone są w oddzielnych przepisach. Rejestracji pojazdu dotyczą art. art. 73, 74 i 79 ww. ustawy, a zawiadomienia o nabyciu pojazdu art. 78 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że skarżąca nie wniosła o rejestracje przedmiotowych pojazdów, a zatem nie było podstaw do przyjęcia zawiadomienia o ich nabyciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 - j.t. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - j.t. ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio (art. 146 § 1p.p.s.a.). Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu w sprawie objętej skargą jest czynność Prezydenta Miasta, opisana w piśmie z dnia [...] r., polegająca na odmowie przyjęcia od skarżącej - na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zawiadomienia o nabyciu pięciu pojazdów, ze względu na to, że wraz ze zgłoszeniem nabycia pojazdów nie złożono wniosku o ich rejestrację. W ocenie organu, obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu wraz z równoczesnym wnioskiem o jego rejestrację wynika z przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych. Z kolei skarżąca prezentuje odmienny pogląd wskazując, że z powołanego przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika obowiązek dokonania rejestracji pojazdu wraz z dopełnieniem obowiązku zawiadomienia o jego nabyciu, a § 17 ust. 1 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania. W ocenie strony, zawiadomienie o nabyciu pojazdu jak i rejestracja pojazdu to dwa odrębne obowiązki, które określone są w oddzielnych przepisach Kwestią sporną w badanej sprawie pozostaje zatem, czy zgłoszenie nabycia pojazdu powinno być dokonane łącznie z wnioskiem o dokonanie rejestracji, a także czy odnosi skutek prawny czynność polegająca na zgłoszeniu nabycia pojazdu, niezawierająca wniosku o rejestrację. Merytoryczną ocenę zgodności z prawem czynności podjętej przez Prezydenta Miasta należy zatem poprzedzić odwołaniem się do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia, które stanowiły podstawę odmowy przyjęcia zgłoszenia skarżącej. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zdarzenia, o których mowa w ust. 2, są dokumentowane w karcie pojazdu; odpowiednich wpisów dokonuje starosta (art. 78 ust. 3). W art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymieniono dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu, a w art. 73 ust. 1 tej ustawy wskazano, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Powtórzeniem tej regulacji jest § 17 ust. 1 cyt. rozporządzenia, który wskazuje, że organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu. Przepisy § 2 i § 19 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Lektura przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział dwie odrębne czynności prawne związane z nabyciem pojazdu zarejestrowanego – zgłoszenie nabycia pojazdu oraz jego rejestrację. Pierwsza z tych czynności ma charakter informacyjny i stanowi powiadomienie organu o zmianie właściciela pojazdu. Druga z czynności dokonywana jest na wniosek i uruchamia postępowanie administracyjne, którego efektem jest wydanie przez organ decyzji o rejestracji pojazdu, bądź decyzji takiej rejestracji odmawiającej. Przepisy, o których mowa mają charakter porządkowy. Ich ratio legis sprowadza się do zapewnienia zgodności danych zawartych w rejestrach dotyczących pojazdów ze stanem faktycznym. Temu ma służyć zawiadomienie o nabyciu bądź zbyciu pojazdu, jak również proces jego rejestracji. Wbrew wywodom organu, żaden z przytoczonych przepisów nie zawiera nakazu jednoczesnego zawiadomienia o nabyciu pojazdu i złożenia wniosku o jego rejestrację. W ocenie sądu takie rozumienie przepisów prowadziłoby do nadmiernego formalizmu. Skoro bowiem nabywca pojazdu składa wniosek o rejestrację, do którego - stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym musi załączyć dowód własności pojazdu, to za zbędne należałoby uznać jednoczesne odrębne zawiadomienie o jego nabyciu. Wniosek o rejestrację jest wówczas równoznaczny z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu. Inaczej rzecz się ma w sytuacji, gdy nabywca pojazdu nie zamierza go rejestrować na siebie na przykład z uwagi na to, że trudni się zawodowo odsprzedażą pojazdów, jest dealerem różnych marek pojazdów zarówno nowych i używanych. Wówczas zasadnym i logicznym jest dokonanie odrębnego zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Odrębną rzeczą pozostaje wtedy złożenie wniosku o rejestrację pojazdu i ewentualne kwestie związane z oceną złożenia tego wniosku. W niniejszej sprawie skarżąca, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym powiadomiła organ o nabyciu pojazdów. Nie było zatem - w ocenie sądu - podstaw do odmowy przyjęcia zawiadomienia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca nabyła przedmiotowe pojazdy, a zatem ziściły się przesłanki do zawiadomienia organu o tym fakcie, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Końcowo podkreślenia wymaga, że zawiadomienie, o którym mowa stanowi realizację obowiązku nałożonego na nabywcę pojazdu przepisami ustawy, zatem nie jest, w ocenie sądu, dopuszczalna odmowa jego przyjęcia, skoro ustawodawca nie nałożył na nabywcę żadnych innych obowiązków związanych z zawiadomieniem, w szczególności nie nałożył expressis verbis obowiązku jednoczesnego złożenia wniosku o rejestrację. Na etapie sporządzania uzasadnienia sąd dostrzegł, że nie orzekł o kosztach postępowania pomimo złożonego przez stronę wniosku o ich zasądzenie od organu. W związku z powyższym sąd przypomina o treści art. 157 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł o bezskuteczności zaskarżonej czynności.