II SA/Ol 783/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. i R. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...], nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r. (sygn. akt II SA/Ol 783/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A. G. i R. G. (dalej jako: skarżący), reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: Kolegium) z "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy, stwierdzając, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W dniu 16 listopada 2020 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z przedmiotową skargą. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że uchybili terminu bez swojej winy. Wyjaśnili, że w toku postępowania przed organami postępowania administracyjnego byli reprezentowani przez innego pełnomocnika, któremu została doręczona decyzja Kolegium. Przy czym, pracownik kancelarii błędnie poinformował aktualnego pełnomocnika odnośnie terminu do złożenia skargi od wskazanej wyżej decyzji. Tym samym, zdaniem skarżących, złożenie skargi po terminie nie było spowodowane działaniem pełnomocnika, lecz było od niego całkowicie niezależne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Przyjmuje się, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone we wskazanych wyżej przepisach przesłanki zostaną spełnione. Wyjaśnić należy, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005r., str. 333, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 stycznia 1972r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; 29 października 1999r., I CKN 556/98, LEX nr 50702; 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP - 2000, nr 12, poz. 488, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne takie, jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14, CBOSA). Nie uzasadniają natomiast przywrócenia terminu takie przeszkody, które doprowadziły do uchybienia terminowi, jak: zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 1288/99), nieznajomość prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97), czy niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/99 - wszystkie dostępne w CBOSA). Jak wynika z akt sprawy decyzja Kolegium z "[...]" została doręczona ówczesnemu pełnomocnikowi skarżących 20 sierpnia 2020 r. Zatem termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upłynął 19 września 2020 r. Natomiast aktualnie umocowany pełnomocnik skarżących nadał skargę w placówce operatora pocztowego 23 września 2020 r. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r. (sygn. akt II SA/Ol 783/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił powyższą skargę na decyzję Kolegium z "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy, stwierdzając, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Z kolei 16 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżących wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesieniu skargi wraz z przedmiotową skargą. Wyjaśniono, że uchybienie terminu nastąpiło zarówno bez winy strony, jak i jej pełnomocnika i jest wynikiem omyłki pracownika kancelarii uprzedniego pełnomocnika skarżących, który przekazał obecnemu pełnomocnikowi błędną informację odnośnie terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Tym samym, w ocenie skarżących, należy uznać, że złożenie skargi po terminie nie było spowodowane działaniem pełnomocnika, lecz było od niego całkowicie niezależne. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przedstawione we wniosku okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie pozwalają na jego uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 p.p.s.a.), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Natomiast skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu przez Sąd (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa decyzja organu II instancji został doręczona pełnomocnikowi skarżących 20 sierpnia 2020 r. Tym samym, termin do wniesienia skargi od powyższej decyzji upływał 19 września 2020 r. Jednocześnie, jak wynika z akt sądowych rozpoznawanej sprawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący umocowali nowego pełnomocnika, będącego adwokatem, który wniósł skargę 23 września 2020 r., a zatem po terminie do jej wniesienia. Zaznaczyć należy, że w przypadku, gdy skarżący reprezentowani są przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, LEX nr 1530539). Oczywistym bowiem jest, że osobom umocowanym do występowania w imieniu strony skarżącej stawiane są specjalne wymogi. W niniejszej sprawie skarżący działali przez profesjonalnego pełnomocnika, na którym ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekłada się bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1223/16). Od profesjonalnego pełnomocnika należy w szczególności oczekiwać znajomości procedury sądowej i prawidłowego jej stosowania. Podejmowanie takich czynności, jak wniesienie skargi, bez uprzedniego, samodzielnego sprawdzenia terminu do jej wniesienia i poleganie jedynie na informacjach uzyskanych od poprzedniego pełnomocnika skarżących, trudno uznać za zdarzenie losowe uzasadniające przywrócenie terminu. Należy wyraźnie podkreślić, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008r., Sygn. akt II OZ 712/08, LEX 493641). Przywrócenie terminu nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, co w ocenie Sądu miało miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższych rozważań, należy zatem stwierdzić, że wskazane przez pełnomocnika skarżących okoliczności nie pozwalają na uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony i było wynikiem przeszkody od niej niezależnej, której nie można było pokonać. W związku z tym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.