IV SAB/Wr 332/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły [...] we W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. stwierdza, że Rektor Wyższej Szkoły [...] we W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku (odwołania) strony skarżącej z dnia [...] marca 2020 r.; II. stwierdza, że zaistniała bezczynności nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rektora Wyższej Szkoły [...] we W. do rozpoznania wniosku (odwołania) z dnia [...] marca 2020 r.; IV. oddala dalej idącą skargę; V. zasądza od Rektora Wyższej Szkoły [...] we W. na rzecz skarżącego W. G. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE W. G. (dalej: zainteresowany, strona, skarżący), wniósł do tutejszego Sądu za pośrednictwem Rektora Wyższej Szkoły Bankowej skargę na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły Bankowej we W. (dalej: organ). Podał, że w dniu [...] 2020 r. organ wydał decyzję [...] skreślającą skarżącego z listy studentów Szkoły. W dniu [...] 2020 r. skarżący złożył odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) od wyżej wymienionej decyzji. W dniu [...] 2020 r. zainteresowany udzielił występującemu w sprawie pełnomocnikowi pełnomocnictwo, o którym został poinformowany organ – drogą mailową jak i listem poleconym. W dniu [...] 2020 r. skarżący skierował do organu ponaglenie, zostało ono odebrane przez organ [...] 2020 r. Do dnia sporządzenia skargi organ nie rozpoznał sprawy, ani nie ustosunkował się do złożonego ponaglenia. Uwzględniając zawieszenie terminów administracyjnych z powodu epidemii COVID terminy określone w kodeksie postępowania administracyjnego zostały i tak przekroczone. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w terminie 1 miesiąca, zaś zgodnie z art. 37 § 5 k.p.a. rozpatrzenie ponaglenia powinno nastąpić w ciągu 7 dni. Organ od momentu złożenia odwołania nie podjął żadnych merytorycznych kroków zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Wprawdzie organ podjął pewne działania (spotkania pełnomocników stron w dniu [...] 2020 r.) ale działania te nie prowadziły do żadnego skutku. Zgodnie z art. 37 § 1 ust. 1 k.p.a. niezałatwienie przez organ sprawy w terminie ustalonym przepisami jest bezczynnością. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej, a więc zastosowanie ma w tym wypadku procedura określona w k.p.a. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie go do bezzwłocznego rozstrzygnięcia sprawy a także na podstawie art. 55 § 1 k.p.a. nałożenie na organ grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu oraz przyznanie zgodnie z art. 155 § 7 p.p.s.a. połowy tej kwoty skarżącemu. Wysokość grzywny jest uzasadniona wziąwszy pod uwagę długość zwłoki organu i fakt, że nie zareagował na złożenie ponaglenia i fakt, że jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wykonał w/w decyzję. Nawet biorąc pod uwagę fakt wstrzymania terminów z powodu epidemii COVID, to bezczynność organu trwała prawie 3 miesiące i nie zmieniło tego nawet złożenie ponaglenia. Tak długa zwłoka spowodowała, że skarżący nawet w przypadku pozytywnego rozpatrzenia sprawy nie wróci już na studia w tym roku akademickim i de facto stracił rok nauki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz Wyższej Szkoły Bankowej we W. Wskazał, że organ wydał decyzję w dniu [...] 2020 r. a nie jak twierdzi pełnomocnik skarżącego [...] 2020 r., błędnie też podał datę wniesienia odwołania, zostało ono doręczono organowi [...] 2020 r. a nie jak podaje pełnomocnik w dniu [...] 2020 r. W związku z pandemią wywołaną koronawirusem SARS COVID-2 przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) przywidywały zawieszenie administracyjnych terminów materialnych i procesowych. Po wejściu w życie ustawy zmieniającej bieg terminów rozpoczął się w dniu 24 maja 2020 r. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa został wprowadzony obowiązek zdalnej nauki. W takim systemie pracowali pracownicy merytoryczni i administracyjni. Powyższe doprowadziło do nagromadzenia się sporej ilości spraw studenckich. Nie mniej jednak uczelnia starała się dochować wszelkich niezbędnych czynności w celu zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Uczelnia nie pozostawała bezczynna w sprawie skarżącego, mimo trwania zawieszenia terminów w miesiącu kwietniu i maju 2020 r. prowadziła korespondencję mailową w celu załatwienia sprawy skarżącego polubownie, co wynika z dołączonej korespondencji. W żadnym wypadku nie można stwierdzić, że organ działał w sposób przewlekły oraz pozostawał w stanie bezczynności w stosunku do strony postępowania. Po ustanowieniu przez skarżącego pełnomocnika, organ odpowiedział na wszystkie jego pisma. Zorganizował też w dniu [...] 2020 r. spotkanie pełnomocników w celu polubownego załatwienia sprawy. Wówczas to ustalono, że niezbędne są dalsze rozmowy, w celu skonkretyzowania propozycji i stanowisk stron. W dniu [...] 2020 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego z dnia [...] 2020 r. Organ przyjął powyższe pismo ze zdumieniem albowiem z informacji pełnomocników wynikało, że w dalszym ciągu trwają rozmowy, wskazuje na to wiadomość pełnomocnika skarżącego z dnia [...] 2020 r., w której przedstawił preferowane przez skarżącego warunki porozumienia. Ponadto w wiadomości mailowej z dnia [...] 2020 r. do pełnomocnika organu, pełnomocnik skarżącego zwrócił się z prośbą o nie wydawanie decyzji przez kilka dni i sam wskazał, że zwłoka występuje po stronie skarżącego. W tej sytuacji organ dążąc do najszybszego załatwienia sprawy dał czas skarżącemu do skonstruowania ostatecznej propozycji. W dniu [...] 2020 r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność, w dniu [...] 2020 r. organ wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej p.p.s.a.. obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. jest zasada szybkości postępowania, w myśl której organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, oraz powinny niezwłocznie załatwić sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień. Art. 35 § 1 – 3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z dyspozycją art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Warunek ten został przez skarżącego spełniony. W dniu [...] 2020 r. wpłynęło do organu ponaglenie skarżącego z dnia [...] 2020 r. Fakt ten przyznał organ w odpowiedzi na skargę. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy przypomnieć, że przedmiotem rozpoznania organu było odwołanie z dnia [...] 2020 r. od decyzji z dnia [...] 2020 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów uczelni. Organ zatem działał jako organ odwoławczy. Mailem z dnia [...] 2020 r. skarżący zwrócił się do opiekuna I roku logistyki WSB W. z prośbą o pomoc w wyjaśnieniu sytuacji związanej z wykreśleniem z listy studentów i złożonym odwołaniem. Powyższe pismo mailem zostało przesłane przez adresata do Dziekanatu, dodatkowo jeszcze w dniu [...] 2020 r. Podobnej treści pismo skierował zainteresowany do Opiekuna I Roku Logistyki Uczelni w dniu [...] 2020 r. W odpowiedzi na powyższe pisma mailem z dnia [...] 2020 r. zawiadomiono stronę, że na autoryzowany mail w dniu wczorajszym wysłana została odpowiedź. Wymiana maili i telefonów pomiędzy skarżącym a pracownikiem Uczelni odbywała się w dniu [...] 2020 r., [...] 2020 r., [...] 2020 r., [...] 2020 r. W dniu [...] 2020 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego zwrócił się do uczelni o wyjaśnienie kwestii związanych z opłatą za studia i skreślenie strony z listy studentów. Odpowiedź uzyskał w dniu [...] 2020 r. Dalsza korespondencja mailowa miała miejsce [...] 2020 r. W dniu [...] 2020 r. do Uczelni wpłynęło ponaglenie strony datowane na [...] 2020 r. w sprawie nierozpoznania odwołania w ustawowym terminie. W dniu [...] 2020 r. pełnomocnik skarżącego skierował do uczelni pismo zawierające propozycje ugodowe, zaś w dniu [...] 2020 r., po otrzymaniu odpowiedzi poprosił o kilka dni zwłoki (do piątku – czyli [...] 2020 r.) i wstrzymanie się z wydawaniem decyzji na kilka dni. W dniu [...] 2020 r. pełnomocnik skarżącego przesłał do Uczelni mail o treści "Niestety – propozycja WSB nie satysfakcjonuje mojego klienta, więc obawiam się, że pozostanie nam droga sądowa do dochodzenia roszczeń." W dniu [...] 2020 r. wpłynęła do organu kierowana do tutejszego Sądu, opisana wyżej, skarga na bezczynność Uczelni, zaś w dniu [...] 2020 r. Rektor Wyższej Szkoły Bankowej we W. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2020 r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów. Z opisanej wyżej, znajdującej się w aktach korespondencji toczonej przez strony wynika, że w okresie od [...] do [...] 2020 r. toczyły się rozmowy w sprawie ugodowego załatwienia sprawy. Zatem nie można zgodzić się, że organ był bezczynny. Nie można również zarzucić, że organ pozostawał w bezczynności od dnia [...] 2020 r. Od tego bowiem dnia miał zastosowanie przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 734) zgodnie z którym bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Jak wynika z art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozpowszechnianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) termin do wykonania powyższych czynności zaczął biec od 24 maja 2020 r. W czasie gdy zaczęły biec na nowo terminy procesowe i sądowe zakończyły się pertraktacje pomiędzy stronami – toczone od [...] 2020 r., udokumentowana w aktach korespondencja z tego okresu kończy się [...] 2020 r. Od [...] do [...] 2020 r. trwają ponownie rozmowy. W dniu [...] 2020 r. skarżący prosił o kilka dni zwłoki w wydaniu decyzji. Ostateczną odpowiedź w tej kwestii przesyła [...] 2020 r. Zatem na skutek inicjatywy skarżącego termin do [...] w ocenie Sądu nie należy traktować jako bezczynności Uczelni. Tym samym okresy w jakich organ powinien rozpoznać odwołanie to od [...] do [...] 2020 r., od [...] do [...] i od [...] do [...] 2020 r. Organ ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję w dniu [...] 2020 r. Mając na uwadze treść art. 35 § 3 kpa odwołanie winno zostać rozpoznane do połowy [...] 2020 r. (11 dni marca + 5 dni maja). "Opóźnienie" w wydaniu decyzji wynosi około 2 miesiące zatem orzeczono jak w pkt I wyroku. Skarga wpłynęła do organu w dniu [...] 2020 r., czyli na dzień jej wniesienia organ pozostawał w bezczynności. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Takiego zobowiązania Sąd w dacie wyrokowania nie mógł nałożyć albowiem wniosek został zrealizowany. W związku z powyższym mając na uwadze treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie w tym zakresie umorzyć (pkt III wyroku). Mając na uwadze art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązujący do stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd orzekł jak w pkt II wyroku. W ocenie Sądu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, czas pozostawania w bezczynności nie jest długi. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ nie był po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, bierny. Trwały z przerwami rozmowy w przedmiocie ugodowego rozpoznania sprawy. Wskazane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, nie uzasadniają wymierzenia organowi grzywny. Podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. jest upływ terminu do załatwienia sprawy. Jak wskazano wyżej, upływ terminu nie był rażący i był przerywany negocjacjami. Z tych względów orzeczono jak w pkt IV wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. H.B.10.11.2020 r. ----------------------- 7