II OSK 3125/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1058/19 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1058/19 oddalił skargę M. C. na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. C. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...], w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.". Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że brak wstrzymania kwestionowanych decyzji administracyjnych może spowodować istotne i trwałe naruszenie interesu skarżącego, jeśli dojdzie do faktycznego wybudowania budynku gospodarczo-garażowego zgodnie z projektem i uzyskanym pozwoleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. A zatem wnioskiem o wstrzymanie wykonania może być objęta zarówno zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu pierwszej instancji, jeżeli zostały wydane w granicach tej samej sprawy, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie. Z wykładni powyższego przepisu wynika także, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77). Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. wyczerpująco określa więc przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania. Zgodnie z tym przepisem są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W okolicznościach przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że realizacja zamierzenia budowlanego na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę prowadzi często do trwałej zmiany otoczenia inwestycji, to jednak nie zawsze musi prowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej takie pozwolenie. Wprawdzie zmiany dokonane w obrębie nieruchomości inwestora mogą być odbierane przez inne osoby jako dla nich niekorzystne, czy też niepożądane, jednak w ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do spowodowania znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do zmienionego w sposób istotny i trwały stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagało znacznych nakładów sił i środków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołana przez stronę argumentacja, że wykonanie decyzji spowoduje istotne i trwałe naruszenie jej interesu, poprzez obniżenie wartości jej nieruchomości, nie pozwala wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest na tyle zasadne, że przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z wydaniem zaskarżonej decyzji. Inwestor ma bowiem prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo wniesienia skargi do sądu, z uwagi na brak prawomocnego orzeczenia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że skutki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będą dotyczyły w głównej mierze interesów inwestora, bowiem to on przygotowując proces budowlany ponosi z reguły znaczne koszty jego realizacji. Tym samym to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi. Prowadzenie prac budowlanych, pomimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, ponieważ to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona. Tymczasem, jak wskazano powyżej, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że rozpoczęcie realizacji spornego obiektu niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja skarżącego sformułowana w sposób bardzo ogólny, nie odnosi się do konkretnych okoliczności, które świadczyłyby, że rozpoczęcie realizacji inwestycji zagraża jego bezpieczeństwu i mieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.