II OSK 1317/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (poprzednio: L. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółki komandytowej z siedzibą w Ł.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 435/21 oddalającego skargę L. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 22 marca 2021 r. nr ... znak ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 435/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę L. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością P. Spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 22 marca 2021 r. nr ... znak ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W zawartym w skardze kasacyjnej wniosku L. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dawniej: L. I. Sp. z o.o. P. Sp. k.), na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Spółka wskazała, że w niniejszej sprawie zostaje spełniona przesłanka trudnych do odwrócenia skutków, jakimi niewątpliwie będzie rozpoczęcie prac budowlanych i realizacja inwestycji. Podniesiono również, że w sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione (por. postanowienia NSA z dnia 12 stycznia 2017 r., II OZ 1467/16; z dnia 23 stycznia 2013 r., II OZ 29/13; z dnia 5 października 2012 r., II OZ 863/12; z dnia 24 lutego 2012 r., II OSK 385/12; z dnia 19 stycznia 2012 r., II OZ 1382/11). Zdaniem skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji w sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego może spowodować, że udzielona inwestorowi ochrona sądowa stanie się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2017 r., II OSK 230/17). Podsumowując Spółka stwierdziła, że niebezpieczeństwo spowodowania nieodwracalnych skutków w związku z realizacją inwestycji przed rozpatrzeniem niniejszej skargi kasacyjnej, uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję z dnia 22 marca 2021 r., którą Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 18 stycznia 2021 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą firmie M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, z siedzibą w Ł., pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażami oraz zewnętrznymi instalacjami: elektryczną i elektrotechniczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej i deszczowej na terenie nieruchomości przy ul. P. ..., dz. nr ... i ..., obręb ... w Ł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie wykazała przesłanek do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązkiem skarżącej było bowiem sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka ograniczyła się natomiast do lakonicznego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zostaje spełniona przesłanka trudnych do odwrócenia skutków, jakimi będzie rozpoczęcie prac budowlanych i realizacja inwestycji, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego, mianowicie odnoszących się do decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że wykonanie inwestycji na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę samo w sobie nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego. Wskazać również należy, że nawet w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym pozwolenia na budowę, powstały obiekt podlega kontroli administracyjnej pod względem zgodności z prawem. Usunięcie z obrotu prawnego np. na skutek uchylenia pozwolenia na budowę inwestycji, bez względu na jego przyczyny, powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do takiej inwestycji, które powinno zakończyć się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 – 3, ust. 3 lub 4, 5 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 285/15). Zaś stosowanie środków w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obejmuje również obowiązki inwestora usunięcia skutków budowlanych niewłaściwie wykonanych robót budowlanych (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., II OSK 1697/18). Ewentualne szkody z tym związane mogą być zaś podstawą roszczeń odszkodowawczych osób trzecich. Pamiętać również należy o tym, jakie konsekwencje wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji miałoby dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania tej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że Sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Skarżąca w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniła, aby wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego mogło doprowadzić do wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów, bądź wywołać sytuację , w której powrót do stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy. Podkreślić należy, że przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, na etapie postępowania kasacyjnego, nie może stanowić argumentacja strony skarżącej wskazująca na wady tej decyzji, jak też zaskarżonego wyroku. Same zarzuty strony skarżącej dotyczące nieuwzględnienia jej interesu prawnego związanego z zabudową działki sąsiadującej z terenem przedmiotowej inwestycji, jak też wskazujące na wadliwe rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym – nie mogły warunkować udzielenia ochrony tymczasowej. Strona wnioskująca o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinna uprawdopodobnić istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie realizacji przedmiotowej inwestycji. Tymczasem we wniosku przedstawione zostały tylko ogólnikowe twierdzenia, odnoszące się do nieuwzględnienia w projekcie budowlanym uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich występujących w obszarze odziaływania przedmiotowej inwestycji. W konsekwencji brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności w stosunku do wcześniejszego wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, który został oddalony postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia 17 czerwca 2021 r. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. oddalił wniosek. ----------------------- 4