II GZ 324/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 242/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania przewozu towarów postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 242/20, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), odmówił "A" (dalej jako: "skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewodu towarów. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie przywołała jakiejkolwiek argumentacji, która odnosiłaby się wprost do zaskarżonej decyzji. W szczególności nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji samo ogólnikowe powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czy przywoływanie orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie. Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku brak jest jakiejkolwiek argumentacji uprawdopodabniającej to twierdzenie. Należy zatem przyjąć, że skarżąca nie uzasadniła złożonego wniosku w odniesieniu do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. II Zażalenia na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie, a to: 1. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a to: a) odmowy wskazania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo wskazania przez skarżącą prawdopodobieństwa wystąpienia nieodwracalnego skutku na etapie wykonania samej decyzji, a to prawdopodobieństwa poniesienia wysokiej szkody finansowej przez skarżącą. b) nieprawidłowym ustaleniu, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje skutków wskazanych przez stronę, podczas gdy jej realizacja bezpośrednio wpływa na sytuację finansową strony i może wyrządzić znaczną szkodę oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. 2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez: a) sporządzenie uzasadnienia postanowienia w zakresie faktów lakonicznego, nie korespondującego z pełną treścią akt postepowania administracyjnego i pominięcie wyczerpującego wyjaśnienia motywów nieuwzględnienia wniosków kontekście przytoczonych przez skarżącą okoliczności stanu faktycznego związanych z opisanymi w skardze nieodwracalnymi skutkami przedsięwzięcia; b) bardzo zdawkowe uzasadnienie prawne postanowienia, a w zasadzie uargumentowanie odmowy przyznania racji skarżącej w zaledwie kilku zdaniach, podczas gdy sprawa dotyczy udzielenia ochrony podmiotowy, którego sytuacja finansowa jest w ogromnej mierze zależna od aktualnej koniunktury rynku, w związku z czym w obecnych realiach prowadzenia działalności poniesienie przez skarżącą jakichkolwiek dodatkowych kosztów poza niezbędnymi, a związanymi wprost z prowadzoną działalnością, w istocie stanowi dla niej okoliczność mającą bezpośredni wpływ na jej kondycję finansową. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl, której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jak trafnie stwierdził sąd pierwszej instancji, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną. W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro skarżąca nie przedstawiła dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności takie nie wynikają także z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kary pieniężnej może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej skarżącej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącej, że w jej przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Bez przedłożenia przez skarżącą stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących do skarżącej. Informacji tych sąd pierwszej instancji nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że takich dokumentów skarżąca nie przedłożyła na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Brak wiedzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w zakresie rzeczywistej (dającej się zweryfikować) sytuacji majątkowej skarżącej nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest także podstaw do uznania za zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10). Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a., uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze (w tym przypadku argumentów wniosku), stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie podstawowe elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a.: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje argumenty wnioskodawcy, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do stanowiska skarżącej w zakresie słuszności wniosku. Dlatego też zdaniem Naczelnego Sądy Administracyjnego zarzut ten jest całkowicie chybiony. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.