I SO/Gl 3/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.I. o wymierzenie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. postanawia: nałożyć na Zakład Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w kwocie 200 zł (dwieście złotych). UZASADNIENIE Pismem z 24 marca 2020 r. K.I. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o wymierzenie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., za nieprzekazanie w terminie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż skargę wniósł 30 grudnia 2019 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą organu tzn. za pośrednictwem Oddziału w S. i w B. W ocenie skarżącego termin do przekazania skargi Sądowi upływał 29 stycznia 2020 r. natomiast skarga wraz z odpowiedzią na skargę wpłynęła do Sądu dopiero 7 lutego 2020 r. a zatem po upływie 30-dniowego terminu. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu wniosła o niewymierzanie grzywny i wyjaśniła, że ww. skarga nie została wniesiona do elektronicznej skrzynki podawczej (ESP) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym skarżący został poinformowany pismem z 30 grudnia 2019 r. Tym samym zdaniem pełnomocnika termin na złożenie odpowiedzi na skargę należy liczyć od daty wpływu do ZUS skargi przekazanej przez Sąd tj. 7 stycznia 2020 r. Przeprowadzona kwerenda spraw zarejestrowanych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wykazała, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Sądu w dniu 7 lutego 2020 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 154/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zd. 1 P.p.s.a.). Natomiast niezachowanie terminu 30-dniowego, wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. skutkować może wymierzeniem grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Stanowi on bowiem, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W tym miejscu należy podkreślić, że unormowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a., na podstawie którego został złożony wniosek o ukaranie grzywną stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz zapobieganie przetrzymywaniu skarg przez te organy. Wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję represyjną, która służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ma ono także na celu funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienia NSA: z 11 maja 2012 r. sygn. I OZ 328/12, z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1039/11, z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 431/11, z 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 594/11). Przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest zatem sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, Lex 965940), a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W ocenie Sądu wniosek K.I. o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie sądowi skargi, zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Gl 154/20, zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ otrzymał powyższą skargę w dniu 30 grudnia 2019 r., co wynika z urzędowego poświadczenia przedłożenia. Kwestia terminu i sposobu jej złożenia została również przesądzona w wyroku z 16 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 154/20, w którym uchylono decyzję z [...]r. nr [...] w zaskarżonej części. W uzasadnieniu ww. orzeczenia podkreślono, że skarga została wniesiona 30 grudnia 2019 r., za pośrednictwem e-PUAP organu. Tym samym zdaniem Sądu organ był obowiązany do przekazania skargi w terminie 30 dni od jej otrzymania, który to termin upłynął bezskutecznie w dniu 29 stycznia 2020 r. Tymczasem organ nadał, za pośrednictwem poczty, skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi dopiero w dniu 6 lutego 2020 r., a zatem po upływie 30-dniowego terminu do jej przekazania. Wyjaśnić także należy, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Opóźnienie w realizacji tego obowiązku, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, okres jaki faktycznie upłynął pomiędzy złożeniem skargi a przekazaniem jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, brak istnienia obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy. Wysokość wymierzonej grzywny jest w opinii Sądu adekwatna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie należy wskazać, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie górną granicę określono w art. 154 § 6 P.p.s.a. Sąd uwzględniając zatem w niniejszej sprawie, że organ przekroczył trzydziestodniowy termin o około tydzień uznał, że grzywna w wysokości 200 zł będzie wystarczająca dla osiągnięcia celów dyscyplinujących, represyjnych oraz prewencyjnych. Wobec tego, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.