I FZ 256/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 454/22 odrzucające skargę w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 16 maja 2022 r. nr 428000-COP-2.4105.1.2022.14 w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od marca do grudnia 2015 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 454/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Szczecinie odrzucił skargę M. J. (dalej jako: Strona lub Skarżący) na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie (dalej jako: Organ drugiej instancji) z 16 maja 2022 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od marca do grudnia 2015 r. 1.2. W uzasadnieniu tego orzeczenia WSA wskazał następujący stan faktyczny sprawy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 22 lipca 2022 r., zobowiązano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.331 zł – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 sierpnia 2022 r. Wyznaczony przez Sąd termin upływał zatem 10 sierpnia 2022 r. W wyznaczonym przez Sąd terminie wpis od skargi nie został przez Skarżącego uiszczony. W konsekwencji powyższego WSA na podst. art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis. 1.3. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości celem kontynuowania postępowania sądowego, zwolnienie go z opłaty sądowej od wniesionej skargi w całości (załączając wniosek o przyznanie prawa pomocy) oraz rozpoznanie wniesionej skargi mając na uwadze rażące naruszenie prawa przez uczestnika postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący opisał oględnie swoją sytuację majątkową wskazując oraz przedstawił argumenty na wadliwość decyzji zaskarżonej przedmiotową skargą. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie Skarżący został skutecznie wezwany zarządzeniem z 22 lipca 2022 r. do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, które to wezwanie Strona odebrała osobiście 3 sierpnia 2022 r. Skarżący nie ustosunkował się w żaden sposób do tego wezwania – nie opłacił skargi, nie złożył zażalenia na wezwanie i nie wniósł o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji termin do uiszczenie wpisu upłynął bezskutecznie 10 sierpnia 2022 r., co po tej dacie uprawniało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi. Dopiero po doręczeniu Skarżącemu przedmiotowego postanowienia zdecydował się on podjąć inicjatywę w zakresie wnioskowania o zwolnienie z kosztów sądowych. 2.3. Przewodniczący Wydziału wydając zaskarżone zarządzenie prawidłowo ustalił podstawę i obliczył wysokość należnego wpisu. Natomiast zupełnie oddzielną od tego jest kwestia czy i w jakim zakresie strona jest w stanie ponieść koszty postępowania. Przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują w tym zakresie działania z urzędu – to zainteresowana strona powinna złożyć ewentualny wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości lub w części, zaś ocena jego zasadności odbywać się będzie w ramach oddzielnego postępowania wpadkowego. Przewodniczący Wydziału nie mógł na etapie wydawania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oceniać ewentualnie przesłanek przyznania prawa pomocy, gdyż stanowi to przedmiot oddzielnej procedury wszczynanej wyłącznie na wniosek zainteresowanej strony i to w interesie strony postępowania jest podjęcie inicjatywy w tym zakresie. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy dopiero po tym, jak Sąd odrzucił jego skargę po bezskutecznym wezwaniu do uiszczenia wpisu, a więc de facto już po zakończeniu postępowania w sprawie (choćby nieprawomocnym). Postępowanie w przedmiocie tego wniosku zostało prawomocnie umorzone – właśnie z uwagi na jego złożenie już po odrzuceniu skargi. 2.4. Warto przy tym zaznaczyć, że autor zażalenia nie powołał się na żadną okoliczność mogącą świadczyć o ewentualnej wadliwości wystosowanego wezwania do uiszczenia wpisu oraz konsekwentnego postanowienia o odrzuceniu skargi. Tutejszy Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie. W konsekwencji brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ustalił podstawy do odrzucenia skargi, a następcze złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (choćby uzasadnionego) nie może z mocą wsteczną podważyć zaistnienia przesłanki z art. 220 § 3 p.p.s.a. Złożenie wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego może mieć wpływ na zawieszenie terminu do jego uiszczenia tylko w przypadku, gdy zostanie on złożony w tym terminie. Na marginesie, odnosząc się do części uzasadnienia zażalenia powołującej się na sytuację majątkową Strony stwierdzić należy, że okoliczności tego rodzaju nie mogą mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Pozostają one bez związku okolicznością, że Skarżący został skutecznie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego i pomimo tego nie opłacił skargi (ani ewentualnie nie złożył zażalenia na wezwanie i nie wniósł o przyznanie prawa pomocy w tym terminie). 2.6. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.