XXVI GC 1013/24
Common courts2025-11-18
Case number
XXVI GC 1013/24
Judgment date
2025-11-18
Type
SENTENCE
Judges
Jerzy Kiper (PRESIDING_JUDGE)
Judgment text
<p>Sygn. akt XXVI GC 1013/24</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 18 listopada 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Jerzy Kiper</p>
<p>Protokolant: Klaudia Brodnicka, Michał Szymczyk</p>
<p>po rozpoznaniu 28 października 2025 r. w Warszawie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">P. K.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>1)
zasądza od <span class="anon-block">P. K.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 590.163,84 zł (pięćset dziewięćdziesiąt tysięcy sto sześćdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:</p>
<p>- od kwoty 421.545,60 zł od 7 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>- od kwoty <span class="anon-block">(...)</span>.618,24 zł od 28 lipca 2023 r. do dnia zapłaty;</p>
<p>2)
zasądza od <span class="anon-block">P. K.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 40.326,00 zł (czterdzieści tysięcy trzysta dwadzieścia sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty.</p>
<p>Sędzia Jerzy Kiper</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt XXVI GC 1013/24</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Pozwem z 9 stycznia 2024 roku powód <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">P. K.</span> na jego rzecz kwoty 590.163,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:</strong>
</p>
<p>a)
<strong>
<!-- -->od kwoty 421.545,60 zł od 7 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty, </strong>
</p>
<p>b)
<strong>
<!-- -->od kwoty <span class="anon-block">(...)</span>.618,24 zł od 28 lipca 2023 roku do dnia zapłaty. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej <em>
<!-- -->(pozew k. 3-8).</em> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem pozwu <em>
<!-- -->(nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 53).</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W sprzeciwie od nakazu zapłaty <span class="anon-block">P. K.</span> zaskarżył w całości wydany w sprawie nakaz zapłaty wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu według norm prawem przepisanych <em>
<!-- -->(sprzeciw od nakazu zapłaty k. 63-70v). </em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. K.</span> od 2014 roku prowadził działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span>.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: wydruk z CEIDG k. 18-18v)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. B. (1)</span> pełnił funkcję prezesa zarządu w <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">N.</span> (dalej „<span class="anon-block">(...)</span>”), a jako komandytariusz i prokurent działał w <span class="anon-block">(...)</span> sp. k. w <span class="anon-block">N.</span> (dalej <span class="anon-block"> (...)</span>). <span class="anon-block">(...)</span> prowadził działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą towarów oraz licencji komputerowych (tym zajmował się <span class="anon-block">A. B. (1)</span>) oraz prowadzeniem sklepów internetowych, sprzedażą internetową i <span class="anon-block"> usługami (...)</span> (tym zajmował się <span class="anon-block">J. Ż.</span>). Natomiast <span class="anon-block">(...)</span> zajmował się produkcją komputerów. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. Ż.</span> k. 200, zeznania świadka <span class="anon-block">J. I.</span> k. 202-203, zeznania świadka <span class="anon-block">K. Ł.</span> k. 203, zeznania świadka <span class="anon-block">J. H.</span> k. 241v-242, </em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span> w ramach współpracy ze swoimi kontrahentami 17 listopada 2017 roku zawarł z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>) umowę factoringu z regresem nr <span class="anon-block"> (...)</span>, gdzie <span class="anon-block">(...)</span> jako faktor świadczył usługi faktoringowe z regresem (z zachowaniem odpowiedzialności przedsiębiorcy za zapłatę przez jego kontrahenta) na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> jako dostawcy. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Integralną częścią Umowy faktoringu były Ogólne Warunki Umowy <span class="anon-block">F.</span> z Regresem (dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>). Zgodnie z § 11 ust. 1 <span class="anon-block"> (...)</span> do obowiązków faktora należało nabycie wierzytelności przysługujących dostawcy wobec jego odbiorców objętych listą odbiorców. Zgodnie z § 5 ust. 1 <span class="anon-block"> (...)</span> przelewem wierzytelności objęte były wszystkie wierzytelności powstałe po dniu wejścia w życie Umowy faktoringu (cesja globalna). </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: Umowa faktoringu z regresem nr <span class="anon-block"> (...)</span> k. 19-20, Ogólne Warunki Umowy faktoringu z regresem k. 22-26)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
W 2017-2018 roku <span class="anon-block">A. B. (1)</span> zaproponował <span class="anon-block">P. K.</span> współpracę w zakresie sprzedaży kluczy licencyjnych do wskazanego przez niego klienta wyjaśniając, że jego spółki nie mogą tych kluczy sprzedać bezpośrednio ze względu na korelacje brokerskie (jako partner <span class="anon-block">(...)</span> nie mógł sprzedawać produktów tej firmy do innego partnera <span class="anon-block">(...)</span>). Takim partnerem była prowadzona przez <span class="anon-block">J. H.</span> <span class="anon-block"> spółka (...)</span>.<span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> (dalej „<span class="anon-block">(...)</span>”) oraz prowadzony przez <span class="anon-block">A. B. (2)</span> (żonę <span class="anon-block">A. B. (1)</span>) <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">A. B. (1)</span> zaproponował <span class="anon-block">P. K.</span> pośrednictwo w transakcjach między prowadzonymi przez niego <span class="anon-block"> spółkami (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, a <span class="anon-block">(...)</span> i działalnością <span class="anon-block">A. B. (2)</span>. <span class="anon-block">P. K.</span> miał otrzymać wynagrodzenie za pośrednictwo na poziomie 0,75% marży za te transakcje. Pośrednictwo odbywało się poprzez: jednoosobową działalność gospodarczą <span class="anon-block">(...)</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. Ż.</span> k. 200, zeznania świadka <span class="anon-block">J. I.</span> k. 202, zeznania świadka <span class="anon-block">K. Ł.</span> k. 203, zeznania świadka <span class="anon-block">J. H.</span> k. 241v-242, zeznania świadka <span class="anon-block">A. B. (1)</span> k. 242-242v, zeznania <span class="anon-block">P. K.</span> k. 242v-243)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Jako pośrednik, <span class="anon-block">P. K.</span> nabywał towar (klucze licencyjne <span class="anon-block"> (...)</span> 2021) od <span class="anon-block">(...)</span>, a następnie sprzedawał je do <span class="anon-block">(...)</span>, jak również na rzecz <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, które to podmioty wskazał mu mailowo jako klientów <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">J. I.</span> (Prezes zarządu komplementariusza) oraz pracownica <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Klucze były wysyłane bezpośrednio przez <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> do finalnego nabywcy – <span class="anon-block">(...)</span> lub do <span class="anon-block">A. B. (2)</span>. Odbiorca każdorazowo wystawiał <span class="anon-block">P. K.</span> dokument WZ stwierdzający, że towar zakupiony od <span class="anon-block">P. K.</span> dotarł do niego w zakresie ilościowym i jakościowym zgodnie z zamówieniem.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. I.</span> k. 202, zeznania świadka <span class="anon-block">J. H.</span> k. 241v-242)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span> nabył od <span class="anon-block">(...)</span> wszystkie wierzytelności, powstałe po dniu zawarcia umowy faktoringu z tytułu dostaw towarów i usług wobec <span class="anon-block">P. K.</span> prowadzącego działalność jako <span class="anon-block">(...)</span>. Pismem z 12 września 2022 roku <span class="anon-block">P. K.</span> został pisemnie powiadomiony o cesji wierzytelności. <span class="anon-block">P. K.</span> wyraził zgodę na powyższą cesję. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: zawiadomienie o cesji wierzytelności k. 27-27v)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Początkowo współpraca pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">P. K.</span>, a <span class="anon-block">(...)</span> przebiegała bezproblemowo. W dniach 30 stycznia 2023 roku oraz 29 marca 2023 roku <span class="anon-block">P. K.</span> dokonał płatności za dwie wystawione przez <span class="anon-block">(...)</span> faktury tj. <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> z 22 września 2022 roku opiewającą na kwotę 401.472,00 zł płatną do 20 stycznia 2023 roku oraz <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> z 3 listopada 2022 roku opiewającą na kwot150.552,00 zł płatną do 3 marca 2023 roku. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: potwierdzenia przelewu z 27 stycznia 2023 roku k. 129, potwierdzenie przelewu z 29 marca 2023 roku k. 130)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span> w ramach współpracy z <span class="anon-block">P. K.</span> w dniu 6 lutego 2023 roku sprzedał mu <span class="anon-block">(...)</span> sztuk oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> w cenie po 816,00 zł netto za sztukę. <span class="anon-block">P. K.</span> zbył to oprogramowanie 28 lutego 2023 roku na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> za cenę 822,00 zł netto za sztukę. <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 2 marca 2023 roku wystawił <span class="anon-block">P. K.</span> dokument WZ potwierdzający wydanie towaru. Następnie <span class="anon-block">(...)</span> zbył to oprogramowanie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>. W związku z tymi transakcjami <span class="anon-block">(...)</span> wystawił <span class="anon-block">P. K.</span> <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 421.545,00 zł, natomiast <span class="anon-block">P. K.</span> wystawił <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 424.645,20 zł.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Między tymi samymi stronami doszło do kolejnych transakcji, 29 marca 2023 roku <span class="anon-block">(...)</span> sprzedał <span class="anon-block">P. K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> sztuk oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> w cenie po 816,00 zł netto za sztukę. Tego samego dnia <span class="anon-block">P. K.</span> zbył to oprogramowanie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> za cenę 822,00 zł netto za sztukę. <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 5 kwietnia 2023 roku wystawił <span class="anon-block">P. K.</span> dokument WZ potwierdzający wydanie towaru. <span class="anon-block">(...)</span> zbył to oprogramowanie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>. W związku z tymi transakcjami <span class="anon-block">(...)</span> wystawił <span class="anon-block">P. K.</span> <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 168.618,24 zł, natomiast <span class="anon-block">P. K.</span> wystawił <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> na kwotę 169.858,08 zł.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
(dowód: <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> k. 28, zestawienie towarów WZ k. 84v, <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> k. 85, dokument WZ nr <span class="anon-block">(...)</span> k. 86, <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> k. 29, <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> k. 89, dokument WZ nr <span class="anon-block">(...)</span> k. 90)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span> nie uregulował należności wynikających z wystawionych przez <span class="anon-block">P. K.</span> ww. faktur VAT. <span class="anon-block">P. K.</span> skontaktował się z <span class="anon-block">J. H.</span>, członkiem zarządu <span class="anon-block">(...)</span> celem ustalenia dlaczego nie nastąpiła płatność. W odpowiedzi <span class="anon-block">J. H.</span> wyjaśnił, że nie może zapłacić mu za te transakcje, ponieważ nie zapłacił mu <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">(...)</span> nie zapłacił <span class="anon-block">(...)</span>, ponieważ nie otrzymał pieniędzy od swoich dłużników.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- --> (dowód: zeznania świadka <span class="anon-block">J. I.</span> k. 202, zeznania <span class="anon-block">P. K.</span> k. 242v-243, zeznania świadka <span class="anon-block">J. H.</span> k. 241v, zeznania świadka <span class="anon-block">A. B. (1)</span> k. 242v)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">(...)</span>, jak również <span class="anon-block">(...)</span> złożyli wnioski o ogłoszenie upadłości. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego k. 15, obwieszczenie zarządzenia o wpisaniu do repertorium wniosku o ogłoszenie upadłości k. 159, obwieszczenie postanowienia o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego k. 162, obwieszczenie zarządzenia o wpisaniu do repertorium wniosku o ogłoszenie upadłości k. 164)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Na podstawie umowy faktoringu, <span class="anon-block">(...)</span> nabył od <span class="anon-block">(...)</span> wierzytelność w łącznej kwocie 590.163,84 zł wynikającą z wystawionej 6 lutego 2023 roku <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> na kwotę 421.545,60 zł z datą płatności na 6 czerwca 2023 roku oraz wystawionej 29 marca 2023 roku <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> na kwotę <span class="anon-block">(...)</span>.618,24 zł z datą płatności na 27 lipca 2023 roku.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> k. 28, <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> k. 29)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. K.</span> nie zapłacił ww. należności. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(okoliczność bezsporna) </em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W dniu 23 maja 2023 roku <span class="anon-block">(...)</span> wezwał <span class="anon-block">P. K.</span> do zapłaty nieuregulowanych zobowiązań, wynoszących łącznie 590.163,84 zł z tytułu wystawionych <span class="anon-block">faktur VAT o nr (...)</span> wyznaczając termin na zapłatę do 30 maja 2023 roku. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: wezwanie do zapłaty z 23 maja 2023 roku k. 31)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. K.</span> 15 lipca 2023 roku złożył do Prokuratury Rejonowej w Pruszkowie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, <span class="anon-block">J. H.</span>, <span class="anon-block">J. I.</span> oraz <span class="anon-block">A. B. (2)</span>. Wskazał, że w okresie od 28 lutego 2023 roku do 30 maja 2023 roku działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, doprowadzili go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2.008.976,22 zł poprzez wprowadzenie go w błąd, które polegało na zawarciu umów sprzedaży w celu wywołania u niego mylnego przekonania co do faktycznego zamiaru kontrahentów wywiązania się z zobowiązań tj. o popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Postępowanie toczy się pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. W sprawie wszczęto śledztwo, przekazane następnie do Prokuratury Okręgowej w Koszalinie do sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa z 4 lipca 2023 roku k. 103-106v, zawiadomienie o wszczęciu śledztwa k. 108)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->W dniu 27 września 2023 roku 2023 roku <span class="anon-block">(...)</span> wezwał <span class="anon-block">P. K.</span> do zapłaty nieuregulowanych zobowiązań które wynoszą łącznie 590.163,84 zł i wynikają ze scedowanych na <span class="anon-block">(...)</span> wierzytelności z tytułu wystawionych <span class="anon-block">faktur VAT o nr (...)</span>. Pismo zostało odebrane przez <span class="anon-block">P. K.</span> 11 października 2023 roku. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty z 27 września 2023 roku k. 32, potwierdzenie odbioru k. 34)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
W dniu 3 listopada 2023 roku <span class="anon-block">P. K.</span> złożył <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, w części obejmującej uznanie długu i zgodę na cesję z <span class="anon-block">faktury VAT o nr (...)</span> wystawionej 6 lutego 2023 roku oraz <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> wystawionej 29 marca 2023 roku przez <span class="anon-block">(...)</span> wobec <span class="anon-block"> (...)</span> – jako złożonego pod wpływem błędu istotnego co do treści czynności prawnej, względnie złożonego pod wpływem podstępu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w ramach współpracy z <span class="anon-block">A. B. (1)</span> oraz <span class="anon-block">J. H.</span> pełnił rolę pośrednika brokerskiego sprzedaży produktów marki <span class="anon-block">(...)</span>. Transakcja ta jednak nie miała na celu rzeczywistej sprzedaży towaru, a jedynie uzyskanie środków finansowych od faktora przez <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli z uwagi na błąd k. 35-36, potwierdzenie nadania k. 75)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
W odpowiedzi <span class="anon-block">(...)</span> poinformował, że oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych jest wobec <span class="anon-block">(...)</span> nieskuteczne. Wskazał, że błąd na który powołuje się <span class="anon-block">P. K.</span> dotyczy okoliczności związanych z umową współpracy na podstawie której <span class="anon-block"> spółka (...)</span> dokonywała zamówień, natomiast nie została wprowadzona w błąd co do samego faktu cesji wierzytelności na <span class="anon-block">(...)</span> na podstawie zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> umowy faktoringu z regresem nr <span class="anon-block"> (...)</span> na którą to cesję <span class="anon-block">P. K.</span> wyraził zgodę (cesja globalna wierzytelności przyszłych). </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->(dowód: pismo <span class="anon-block">(...)</span> z 14 listopada 2023 roku k. 37)</em>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów złożonych do akt niniejszej sprawy, które zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243(2))">art. 243<sup>
<!-- -->2</sup> k.p.c.</a> stanowią dowód w sprawie bez wydawania odrębnego postanowienia. Autentyczność przedstawionych dokumentów i wydruków nie była kwestionowana, a jednocześnie żadna ze stron procesu nie żądała złożenia ich oryginałów. Aczkolwiek dokumenty te w większości stanowiły dokumenty prywatne w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a> oraz inne środki dowodowe w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 309)">art. 309 k.p.c.</a>, to stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> Sąd, dokonując ich oceny w ramach swobodnej oceny dowodów uznał je za wiarygodne.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Podstawą stanu faktycznego były również zeznania <span class="anon-block">J. Ż.</span>, <span class="anon-block">J. I.</span>, <span class="anon-block">K. Ł.</span>, <span class="anon-block">J. H.</span> oraz <span class="anon-block">A. B. (1)</span>. Przy czym Sąd nie dał wiary zeznaniom <span class="anon-block">J. Ż.</span> w zakresie w jakim zeznał, że <span class="anon-block">(...)</span> w ramach współpracy z <span class="anon-block">(...)</span> nie korzystał z pomocy pośrednika. Istotne okazały się jednak zeznania świadka w zakresie w jakim wskazał, że <span class="anon-block">A. B. (1)</span> uzyskał kilkukrotnie finansowanie tych samych faktur, ale nie dotyczyło to faktur będących przedmiotem niniejszego postępowania. Kluczowe okazały się również zeznania świadka <span class="anon-block">J. Ż.</span> co do stanowiska pozwanego, w tym braku kwestionowania przez niego wykonywanych transakcji, aż do momentu kiedy nie doszło do zapłaty. Dopiero wtedy pozwany zaczął poważać czy licencje można dostarczyć oraz czy te klucze zostały prawidłowo rozprowadzone. Powyższe zeznania uzupełniła świadek <span class="anon-block">J. I.</span> wskazując, że podwójne umieszczanie faktur nie dotyczyło tych wystawionych dla pozwanego, oraz że pojawił się problem z płatnościami przez kontrahentów <span class="anon-block">A. B. (1)</span>. Potwierdziła to również świadek <span class="anon-block">K. Ł.</span> wskazując, że faktury których nie zapłacił pozwany były tylko raz uruchamiane dla faktora oraz świadek <span class="anon-block">J. H.</span> wskazując, że <span class="anon-block">(...)</span> nie zapłacił za to oprogramowanie pozwanemu, dlatego że nie zapłaciła za to <span class="anon-block"> spółka (...)</span>. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka <span class="anon-block">A. B. (1)</span> w zakresie formy współpracy między <span class="anon-block">(...)</span>, pozwanym, <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, w zakresie obrotu oprogramowaniem <span class="anon-block">(...)</span>, korespondowały one bowiem z uznanymi za wiarygodne dowodami z dokumentów oraz zeznaniami świadków i pozwanego. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka <span class="anon-block">J. H.</span> co do wystawionych WZ, jak i udostępnionych kluczy, ponieważ potwierdzenie ich otrzymania przez kontrahenta zostało wykazane dołączoną do akt dokumentacją (k. 84-90).</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego okazały się zeznania <span class="anon-block">A. B. (2)</span>, która jedynie zajmowała się szkoleniami, ale jeśli chodzi o współpracę z innymi spółkami w tym faktoring i wystawianie faktur to tym zajmował się jej mąż <span class="anon-block">A. B. (1)</span>. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego procesu były zeznania <span class="anon-block">M. W.</span>, którego przedmiotem działalności była realizacja projektów związanych z kioskami multimedialnymi. Świadek nie miał jednak wiedzy na temat współpracy pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> z kontrahentami, jak również w pozwanym. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Natomiast zeznania <span class="anon-block">P. K.</span> pozwoliły ustalić jak wyglądała współpraca stron od momentu zwrócenia się <span class="anon-block">A. B. (1)</span> do pozwanego, aż do rezygnacji ze współpracy po stronie pozwanego. <span class="anon-block">P. K.</span> zeznał, że <span class="anon-block">A. B. (1)</span> zwrócił się do niego z prośbą o pomoc aby zakupił od niego licencje <span class="anon-block">(...)</span> i sprzedał je do kontrahenta przez niego wyznaczonego tj. pana <span class="anon-block">H.</span>. Wyjaśnił, że 3-4 transakcje zostały wykonane bezproblemowo gdzie pozwany sprzedawał towar dla <span class="anon-block">(...)</span>, płatność przychodziła od Pana <span class="anon-block">H.</span> a pozwany opłacał należności dla faktora. Pozwany wskazał, że początkowo nie widział żadnych wątpliwości co do wykonywanych transakcji gdzie był pośrednikiem i z tego tytułu nie było konieczności wysyłania do niego kluczy. Zeznał, że dopiero po rozmowie z <span class="anon-block">J. H.</span>, który wskazał że przy współpracy z <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, musi mu zapłacić 9 mln, zgłosił sprawę na prokuraturę i powiadomił faktorów. Pozwany stwierdził, że nie był świadomy, że nabywa wierzytelności w postaci oprogramowania, a wystawiane faktury rozumiał jako pomoc w pośrednictwie. Potwierdził, że na każdą fakturę naliczał swoją marżę, a zgodził się na takie transakcje ponieważ firmy które reprezentował pan <span class="anon-block">B.</span> – <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> znał wcześniej i miał do nich zaufanie. Jego zeznania Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ pozwany zaprezentował swoją wewnętrzną motywację na podstawie której zgodził się na współpracę z <span class="anon-block">A. B. (1)</span> i <span class="anon-block">J. H.</span>, poprzez związane z nimi podmioty. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt. 1 i 2 k.p.c.</a> pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań stron ograniczając go do przesłuchania pozwanego na fakty bezzasadności roszczeń powoda, uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o cesji i uznaniu długu złożonego pod wpływem błędu wywołanego podstępem <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, oraz przestępnego charakteru transakcji ułożonych przez <span class="anon-block">J. H.</span>, <span class="anon-block">A. B. (1)</span> i <span class="anon-block">A. B. (2)</span>. Wskazać należy, że powód nie kwestionował, że pozwany złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, w części obejmującej uznanie długu i zgodę na cesję ze spornych faktur VAT. Kwestię sporną stanowiło ustalenie skuteczności złożonego oświadczenia, w tym ustalenia czy doszło do oszustwa, a w związku z tym do nieważności czynności prawnej. Przy czym dołączone do akt dowody nie wykazywały w żaden sposób, aby kontrahenci pozwanego w zamiarze bezpośrednim wprowadzili pozwanego w błąd co do okoliczności mających znaczenie dla zawierania umowy. Co warte podkreślenia, w profesjonalnym obrocie prawnym dokument powinien być podstawowym środkiem dowodowym odnośnie do treści stosunku prawnego lub prawa, które jest przedmiotem sporu gospodarczego. Dokumenty są istotnymi i dominującymi dowodami w sprawach gospodarczych, a ze względu na swój charakter ułatwiają sądom ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. W postępowaniu gospodarczym dowody z zeznań świadków oraz przesłuchania stron mają charakter jedynie pomocniczy, subsydiarny, a więc mogą być stosowane tylko w sytuacji, gdy pomimo przeprowadzenia innych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym warunkiem przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka lub przesłuchania strony jest wyczerpanie lub brak innych środków dowodowych.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanego zapłaty należności wynikającej z wystawionej 6 lutego 2023 roku <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> na kwotę 421.545,60 zł oraz wystawionej 29 marca 2023 roku <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> na kwotę <span class="anon-block">(...)</span>.618,24 zł. Wyjaśnił, że na podstawie umowy faktoringu z regresem nr <span class="anon-block"> (...)</span> nabył od <span class="anon-block">(...)</span> wszystkie bezsporne wierzytelności z tytułu dostaw towarów i usług wobec odbiorców spółki, w tym wobec pozwanego. Pozwany został pisemnie powiadomiony o cesji wierzytelności i wyraził na nią zgodę. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Pozwany twierdził natomiast, że transakcja sprzedaży pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> a <span class="anon-block">(...)</span>, zrealizowana za pośrednictwem pozwanego, miała na celu oszustwo pozwanego i powoda. Wskazał, że transakcja jest sprzeczna z ustawą <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a>), a zatem sprzedaż za którą zapłaty domaga się powód jest czynnością prawną nieważną. Z ostrożności procesowej, pozwany na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 1;art. 84 § 2)">art. 84 § 1 i 2 k.c.</a> złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, w części obejmującej uznanie długu i zgodę na cesję ze spornych faktur wystawionych przez <span class="anon-block">(...)</span> wobec powoda – jako złożonego pod wpływem błędu istotnego co do treści czynności prawnej, względnie złożonego pod wpływem podstępu. Pozwany wyjaśnił, że został oszukany, wykorzystany i doprowadzony do niekorzystanego rozporządzania mieniem znacznej wielkości, jak również jako narzędzie do popełnienia przestępstwa na szkodę faktorów, w tym powoda. Wskazał, że został wprowadzony w błąd, gdyż transakcja nie miała na celu rzeczywistej sprzedaży towaru przez <span class="anon-block">(...)</span>, a jedynie uzyskanie środków finansowych od faktora przez <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Pomiędzy stronami bezsporne było, że <span class="anon-block">A. B. (1)</span> pełniący funkcję prezesa zarządu w <span class="anon-block">(...)</span> zaproponował pozwanemu współpracę w zakresie sprzedaży kluczy licencyjnych do wskazanego przez niego klienta tj. <span class="anon-block">(...)</span>. Za pośrednictwo przy sprzedaży, pozwany otrzymywał wynagrodzenie na poziomie 0,75% marży za te transakcje. Bezspornie kilka transakcji w taki sposób się odbyło. Pozwany nie kwestionował również, że <span class="anon-block">(...)</span> wystawił mu <span class="anon-block">fakturę VAT o nr (...)</span> dotyczącą <span class="anon-block">(...)</span> sztuk oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">fakturę VAT o nr (...)</span> obejmującą <span class="anon-block">(...)</span> sztuk tego samego oprogramowania. Między stronami było bezsporne, że pozwany zbył to oprogramowanie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>, po cenie powiększonej o prowizję brokerską. Pozwany nie kwestionował, że nie zapłacił wystawionych mu przez <span class="anon-block">(...)</span> faktur VAT wskazując, że przyczyną tego stanu rzeczy, był brak zapłaty przez <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Kwestię sporną stanowiło ustalenie: 1) czy transakcje sprzedaży oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> między <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> realizowane za pośrednictwem pozwanego miały na celu oszustwo pozwanego i powoda, w związku z tym czy była to czynność prawna nieważna, 2) czy oświadczenie pozwanego o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli w części obejmującej uznanie długu i zgodę na cesję z <span class="anon-block">faktur VAT nr (...)</span> wywarło skutek prawny, w tym czy oświadczenia woli zostały złożone pod wpływem błędu istotnego co do treści czynności prawnej lub zostały złożone pod wpływem podstępu. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Pozwany twierdził, że <span class="anon-block">A. B. (1)</span> już w momencie złożenia oferty pozwanemu miał na celu wprowadzić go w błąd, doprowadzający do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkich rozmiarów. Wyjaśnił, że <span class="anon-block">A. B. (1)</span> i <span class="anon-block">J. H.</span> pozorowali dążenie do przeprowadzenia standardowych transakcji gospodarczych wykorzystując zaufanie pozwanego, a po nadejściu daty wymagalności płatności i wezwaniu do zapłaty zadeklarowali, że zobowiązań nie uregulują. Twierdził zatem, że transakcja sprzedaży pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, zrealizowana za jego pośrednictwem, miała na celu oszustwo pozwanego, jak i powoda. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286;art. 286 § 1)">art. 286 § 1 k.k.</a> kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, wyczerpuje znamiona oszustwa. Przy czym „wprowadzenie w błąd” oznacza „wywołanie” u osoby rozporządzającej mieniem wyobrażenia o istniejącej rzeczywistości, która różni się od rzeczywistego stanu rzeczy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 25 czerwca 2024 roku, II AKa 83/24). Podstawowym kryterium rozgraniczenia przestępstwa oszustwa od niewywiązywania się z zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym jest wykazanie, że w chwili zawierania zobowiązania (umowy) sprawca działał z zamiarem bezpośrednio wprowadzenia w błąd oraz zamiarem bezpośrednim doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 1 lutego 2024 roku, II AKa 274/22). </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Wobec tego kluczowe przy ocenie czy dochodzi do oszustwa, jest ustalenie stanu świadomości i woli (tzw. zamiaru) w chwili podejmowania decyzji. Konieczne jest zatem dla wypełnienia znamion tego przestępstwa aby a) <span class="anon-block">A. B. (1)</span> i <span class="anon-block">J. H.</span> działali świadomie i celowo do tego, aby pozwany dokonał niekorzystnego rozporządzenia mieniem oraz b) aby od samego początku działanie to miało charakter z góry zaplanowany. Na podstawie ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, brak jest podstaw by stwierdzić, że <span class="anon-block">J. H.</span>, działając jako członek zarządu <span class="anon-block">(...)</span> na etapie zawierania z pozwanym umowy pośrednictwa miał zamiar nie wykonać ciążącego na nim zobowiązania. Wręcz przeciwnie, z zeznań pozwanego wynika, że „minęło z 3 czy 4 transakcje, w których sprzedawał towar <span class="anon-block">(...)</span>, płatność przychodziła od pana <span class="anon-block">H.</span>, a ja płaciłem faktorom” (01:31:07 k. 243). Powyższe zostało również potwierdzone dowodami z dokumentów (potwierdzenia przelewów wykonane przez pozwanego na rachunek <span class="anon-block">(...)</span> k. 129-130), z których wynika, że początkowo współpraca pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span>– <span class="anon-block">(...)</span> przebiegała bezproblemowo. Pozwany od początku wiedział również jaką rolę ma pełnić w ramach tej współpracy, w tym wykonywać rolę pośrednika, z uwagi na ograniczenia umów licencyjnych tzn. jeden partner <span class="anon-block">(...)</span> nie mógł sprzedać kluczy licencyjnych innemu partnerowi. Wobec tego gdy <span class="anon-block">(...)</span> jako największy partner <span class="anon-block">(...)</span> sprzedawał <span class="anon-block">(...)</span> licencje, konieczne było wprowadzenie podmiotu trzeciego, który nabywałby te przedmioty a następnie sprzedawał <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span>. Takim podmiotem był właśnie pozwany, który nabywał licencje od <span class="anon-block">(...)</span>, a następnie po nałożonej przez siebie marży sprzedawał je <span class="anon-block">(...)</span>. Wobec tego każdy z podmiotów uczestniczących w obrocie otrzymywał korzyść finansową. <span class="anon-block">(...)</span> otrzymywał dofinansowanie z <span class="anon-block">(...)</span> wobec tego mógł sprzedawać oprogramowanie w niższej cenie dla <span class="anon-block">(...)</span>, a pozwany za uczestnictwo w transakcji otrzymywał wynagrodzenie w postaci naliczonej marży (01:56:05 k. 243v). Podkreślić należy, że tak skonstruowana współpraca nie jest niezgodna z prawem. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Nie ma również podstaw by stwierdzić fikcyjność tych transakcji biorąc pod uwagę fakt, że fizycznie pozwanemu nie były udostępniane klucze licencyjne. Nie jest sprzeczne z prawem pośrednictwo i handel tymi samymi licencjami pomiędzy różnymi, ale powiązanymi podmiotami. Każdy z podmiotów biorących udział w transakcji wystawiał fakturę VAT oraz nakładał swoją marżę. W tym wypadku pozwany wprost przyznawał na jakich zasadach odbywała się współpraca pomiędzy stronami. Pozwany potwierdził, że za zakupiony przez siebie towar otrzymywał faktury od <span class="anon-block">(...)</span>, na podstawie których wystawiał fakturę na finalnego odbiorcę <span class="anon-block">(...)</span>. Potwierdził także, że umówił się z <span class="anon-block">A. B. (1)</span>, że nie będzie uczestniczył w procesie odbioru i dostawy nabywanych i odsprzedawanych przez siebie towarów, w całości pozostawiając tę kwestię <span class="anon-block">(...)</span> i finalnemu nabywcy. Wyjaśnił, że gdyby otrzymywał te klucze to traciłyby one numer, a z uwagi że są ujawnione i <span class="anon-block">J. H.</span> potwierdza ich otrzymanie to to wystarcza (01:42:15 k. 243). Wprawdzie świadek <span class="anon-block">J. H.</span> podnosił, że nie wystawiał WZ czyli dokumentu potwierdzającego wydanie towaru – to jednak z dołączonych do akt dokumentów WZ (k. 86, 90) wynika, że wystawione przez pozwanego dokumenty WZ zostały podpisane przez <span class="anon-block">J. H.</span> w wersji elektronicznej. Na dokumentach w miejscu „fakturę odebrał” widnieje adnotacja „dokument podpisany przez <span class="anon-block">J. H.</span> data…” co świadczy o tym, że klucze do oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> ostatecznie były w posiadaniu <span class="anon-block">J. H.</span>. Potwierdzenie wykonanej transakcji wynika również z wystawionych przez strony faktur, w tym <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> wystawionej przez <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">P. K.</span> obejmującą <span class="anon-block">(...)</span> sztuk oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> w cenie po 816,00 zł netto za sztukę (k. 84) oraz <span class="anon-block">faktury VAT o nr (...)</span> obejmującej <span class="anon-block">(...)</span> sztuk oprogramowania <span class="anon-block"> (...)</span> 2021 <span class="anon-block"> (...)</span> w cenie po 816,00 zł netto za sztukę (k. 88). Ten sam przedmiot w tej samej ilości w kwocie powiększonej o prowizję brokerską <span class="anon-block">P. K.</span> sprzedał <span class="anon-block">(...)</span> (k. 85, 89). Tak skonstruowana współpraca nie jest niezgodna z prawem i nie daje podstaw do stwierdzenia jej fikcyjności. Również pozwany nie podnosił, że w jego ocenie towar nie był w ogóle dostarczany. Nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, że dostawa towarów nie następowała ani dowodów świadczących o tym, że domagał się by klucze do oprogramowania przed przekazaniem ich <span class="anon-block">(...)</span> były w jego posiadaniu. Brak jest również dowodów, że <span class="anon-block">(...)</span> w jakimkolwiek momencie podniósł, że towaru nie otrzymał i dlatego odmawia zapłaty. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Dla niniejszej sprawy nie miała również znaczenia okoliczność, że <span class="anon-block">(...)</span> złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Jak wynika z zeznań świadków, w tym <span class="anon-block">J. I.</span> (01:12:04 k. 202) czy <span class="anon-block">K. Ł.</span> (01:19:26 k. 203), spółki w których zarządzie zasiadał <span class="anon-block">A. B. (1)</span> współpracowały ze <span class="anon-block"> spółkami (...)</span> od wielu lat, a zatem problemy finansowe jednej spółki mogły wpływać na problemy finansowe drugiej. Przy czym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości – który nota bene jak twierdzi powód został oddalony – nie jest niczym nadzwyczajnym i świadczy o tym, że w momencie rozpoczęcia współpracy z pozwanym była to czynność z góry zaplanowana. Pozwany twierdził równie, że istnieje podejrzenie, że <span class="anon-block">(...)</span> ze względu na swoje problemy finansowe przedstawił do finansowania plik tych samych faktur kilku faktorom, wyłudzając w ten sposób finansowanie do kilku instytucji finansowych. Powód jednak zaprzeczył, by te działania dotyczyły którejkolwiek z faktur będących przedmiotem niniejszego postępowania, a pozwany również tego nie wykazał. Również świadek <span class="anon-block">J. Ż.</span> jako były prezes <span class="anon-block">(...)</span> potwierdził, że sporne faktury nie były przedmiotem podwójnego fakturowania, a ponadto, że „uruchomienie dwa razy tej samej faktury wymagało od kontrahenta dwóch potwierdzeń do dwóch różnych banków” – co nie było wykazane w niniejszej sprawie. Bez znaczenia był również przedstawiony przez pozwanego dowód z nagrania którego przedmiotem są transakcje od <span class="anon-block">(...)</span>, gdzie w przedmiotowej sprawie <span class="anon-block">(...)</span> domaga się należności przysługującej <span class="anon-block">(...)</span>. Bez znaczenia pozostaje więc fakt wskazany w transkrypcji z rozmowy, że <span class="anon-block">(...)</span> odprzedawał licencje <span class="anon-block">(...)</span>. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Pozwany nie wykazał zatem, że transakcje będące przedmiotem niniejszego postępowania były związane z oszustwami faktoringowymi. Nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że wartość kluczy do oprogramowania będących przedmiotem transakcji była wielokrotnie niższa niż deklarowana na fakturach, ani że dokumenty WZ były fikcyjne. Sąd nie znalazł również podstaw do tego by uznać, że sporne faktury były dublowane i dochodzone od kilku firm faktoringowych jednocześnie, ani że zostały w toku wymiany handlowej „anulowane” a faktor o tym anulowaniu nie został powiadomiony. Brak jest zatem – w tym postępowaniu - dowodów aby uznać, że powyższe działania miały miejsce, aby przesądzić o przestępnym charakterze tych transakcji. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Podkreślić należy, że samo niezrealizowanie kontraktu tzn. brak zapłaty ze strony <span class="anon-block">(...)</span> nie może automatycznie świadczyć o wypełnieniu znamion oszustwa na szkodę powoda i pozwanego. Pozwany znał przebieg współpracy gospodarczej pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span>, godząc się na rolę pośrednika. Wobec tego na własne ryzyko podjął współpracę ze ww. podmiotami, co więcej początkowo współpraca ta układała się dla niego pomyślnie i przynosiła mu zysk. Jeżeli zatem <span class="anon-block">(...)</span> nie zapłacił należności ujętych w wystawionych przez pozwanego fakturach, to skutek ten należy oceniać wyłącznie przez pryzmat niewykonania umowy, a nie przestępstwa oszustwa. W toku niniejszego postępowania brak jest dowodów świadczących o tym, że kontrahenci pozwanego działając z zamiarem bezpośrednim w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, na moment podjęcia współpracy wprowadzili go w błąd. <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> nie mieli powodu by świadomie i celowo doprowadzić do tego, aby pozwany dokonał niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Wręcz przeciwnie, dla każdego z podmiotów transakcja była pozytywna, w sensie finansowym (zeznania świadka <span class="anon-block">A. B. (1)</span> 01:06:50 k. 242v). Każdy z tych podmiotów uzyskiwał korzyść majątkową. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Co istotne, pozwany uczestniczył w tego rodzaju transakcjach nie tylko w relacji z powyższymi podmiotami, ale również z innymi uczestnikami obrotu gospodarczego. Taka forma współpracy nie jest w polskim porządku prawnym zabroniona, jednakże, jak trafnie wskazał powód, jest obarczona dużym ryzykiem kontraktowym. Współpraca pomiędzy stronami wymagała aby <span class="anon-block">(...)</span> zapłacił pozwanemu, a ten dopiero po zapłacie dysponował środkami aby uiścić należności powodowi, który nabył ją od <span class="anon-block">(...)</span>. Biorąc udział w takiej formie współpracy, rozsądny przedsiębiorca powinien zabezpieczyć tego typu transakcje, na wypadek ich niepowodzenia. Tymczasem pozwany mimo braku środków na zapłatę kontrahentowi zakładał, że każda ze stron bez przeszkód wywiąże się z umowy. Podkreślić należy, że należyta staranność w biznesie jest kluczowym elementem odpowiedzialnego prowadzenia działalności. Od przedsiębiorcy wymaga się posiadania niezbędnej wiedzy fachowej, która obejmuje nie tylko formalne kwalifikacje, ale również ustalone standardy wymagań. Staranność musi zatem prowadzić do znajomości umów, które się zawiera oraz praw i obowiązków z nich wynikających, gdyż taki miernik dotyczy każdego w ramach staranności ogólnie wymaganej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 maja 2015 roku, I ACa 1666/14). Należyta staranność obejmuje zatem analizę ryzyka zawieranych umów, jak i identyfikację faktycznych i potencjalnych negatywnych skutków ich realizacji. W obrocie gospodarczym jest wiele takich transakcji, które wymagają działania podmiotów pośrednich, ale w takim przypadku kluczowe jest minimalizowanie ryzyka i zabezpieczanie tego rodzaju transakcji. Tymczasem pozwanym tego zaniechał. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Sąd nie znalazł wobec tego podstaw w oparciu o które, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, uznałby że strony tej transakcji, w tym <span class="anon-block">(...)</span> który miał zapłacić pozwanemu należność z tytułu wystawionych faktur, od początku miał zamiar niewywiązania się z tej umowy i celowo prowadził w błąd pozwanego. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
W dalszej kolejności należało ocenić złożone powodowi przez pozwanego oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, w części obejmującej uznanie długu i zgodę na cesję z <span class="anon-block">faktury VAT o nr (...)</span> z 6 lutego 2023 roku oraz <span class="anon-block">faktury VAT nr (...)</span> z 29 marca 2023 roku wystawionych przez <span class="anon-block">(...)</span> wobec <span class="anon-block">(...)</span> – jako złożonego pod wpływem błędu istotnego co do treści czynności prawnej, względnie złożonego pod wpływem podstępu. Pozwany twierdził, że został wprowadzony w błąd, gdyż transakcje nie miały na celu rzeczywistej sprzedaży towarów przez <span class="anon-block">(...)</span>, a jedynie uzyskanie środków finansowych od faktora. Wskazał ponadto, że powód jako faktor, dysponując dostępami do baz informacji gospodarczej, w tym BIK, BIG, KRD oraz posiadając własny dział wywiadu gospodarczego powinien wiedzieć o błędzie, a z pewnością mógł go z łatwością zauważyć. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 1)">art. 84 § 1 k.c.</a> w razie błędu co do treści czynności prawnej, można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). Błąd stanowi jedną z wad oświadczenia woli polegającą na tym, że składający je działa pod wpływem niezgodnego z prawdą wyobrażenia o rzeczywistości lub jej elemencie albo pod wpływem braku takiego wyobrażenia. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a>, choć nie definiuje pojęcia błędu, określa przesłanki, od zaistnienia których zależy możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Po pierwsze, musi wystąpić błąd co do treści czynności prawnej, po drugie, musi to być błąd istotny. Błąd co do treści czynności prawnej nie musi być błędem co do essentialia tej czynności, musi jednak dotyczyć elementu jej treści. Treść <br/>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 1)">art. 84 § 1 k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84 zd. 2)">zdanie drugie</a> określa przesłanki uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, jeśli było to oświadczenie złożone innej osobie. W przypadku oświadczenia woli złożonego innej osobie uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, choćby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 15 maja 2024 roku, <span class="anon-block"> (...)</span> 33/23). </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Należało wskazać, że zgodnie z ustaleniami faktycznymi w sprawie pozwany oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swojego oświadczenia złożył dopiero wówczas, gdy <span class="anon-block">(...)</span> odmówił zapłaty należności wynikających z wystawionych przez pozwanego faktur VAT, a następnie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Z tego względu Sąd uznał, że świadczy to jedynie o istnieniu błędu przewidywania i wnioskowania co do współpracy przy sprzedaży oprogramowania z <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span>. W związku z powyższym należało by przyjąć, że pozwany nieprawidłowo ocenił ryzyko związane z dokonaniem transakcji, co jednak nie oznacza że występuje tu błąd prawnie doniosły. Podkreślić należy, że błąd, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84)">art. 84 k.c.</a>, nie odnosi się do mylnego wyobrażenia o zdarzeniach, które mogą dopiero powstać i wywołać przekonanie osoby składającej oświadczenie, że jego wcześniejsze złożenie było decyzją niekorzystną (wyrok Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2009 roku, I PK 17/09). Wobec tego brak zapłaty za towar przez finalnego odbiorcę nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że sprzedaż miała charakter fikcyjny, ani nie potwierdza, że kupujący w chwili zakupu nie miał zamiaru uiścić zapłaty za nabyty towar. Kwestia braku zapłaty przez kontrahenta jest wpisana w ryzyka transakcji związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i pozwany jako przedsiębiorca powinien się z tym liczyć. Tym bardziej, że pozwany świadomie uczestniczył w tym łańcuchu jako pośrednik.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Nie było również podstaw aby ocenić działanie <span class="anon-block">(...)</span>, ani <span class="anon-block">(...)</span> jako działanie podstępne. Działaniem podstępnym może być każde zachowanie, które spowoduje lub utwierdzi u innej osoby błędne wyobrażenie o rzeczywistości. Może ono polegać na nieprawdziwych zapewnieniach ze strony kontrahenta, zatajaniu faktów, fałszywych obietnicach i kłamstwach wywołujących po stronie składającego oświadczenie określone, błędne, wyobrażenie o rzeczywistości. Znamiona podstępu mogą również wypełniać zapewnienia o określonych zachowaniach w przyszłości. Działanie podstępne zawsze jest zawinione i może się przejawiać zarówno w chęci, jak i godzeniu się na wywołanie fałszywego wyobrażenia. O podstępie można więc mówić w przypadku każdego zachowania ukierunkowanego na wywołanie fałszywego przekonania u innej osoby, które skłoniło ją do dokonania określonej czynności prawnej (wyrok Sądu Najwyższego z 3 lipca 2025 roku, <span class="anon-block"> (...)</span> 274/23). W niniejszej sprawie brak jest dowodów świadczących o tym, że kontrahenci pozwanego podstępem doprowadzili do zawarcia z nim umowy. Pozwany nie wykazał, że kontrahenci celowo ukryli przed nim kondycje finansowe spółki czy problemy z regulowaniem zobowiązań. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Niezasadnie również pozwany twierdził, że to powód wprowadził go w błąd, ponieważ jako faktor powinien z łatwością zauważyć, że wykonane transakcje miały na celu jedynie uzyskanie od niego środków finansowych. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, <span class="anon-block">(...)</span> w ramach współpracy ze swoimi kontrahentami 17 listopada 2017 roku zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> umowę factoringu z regresem nr <span class="anon-block"> (...)</span>, gdzie <span class="anon-block">(...)</span> nabył wierzytelności przysługujące dostawcy wobec jego odbiorców (§ 11 ust. 1 <span class="anon-block"> (...)</span>). W toku tej współpracy <span class="anon-block">(...)</span> sprzedawał oferowane przez siebie towary do objętych umową faktoringu odbiorców, którzy dokonywali regularnych płatności na rzecz powoda. W 2022 roku na listę objętych faktoringiem odbiorców <span class="anon-block">(...)</span> dodano pozwanego, który o cesji wierzytelności został powiadomiony 12 września 2022 roku wyrażając na to zgodę (k. 27-27v). Pozwany zatem przyjął do wiadomości, jak i zaakceptował, że jego obowiązkiem będzie zapłata za wystawione przez <span class="anon-block">(...)</span> faktury na rachunek powoda. Wobec tego nie ma podstaw by uznać, że celem zawarcia umowy faktoringu była fikcyjność obrotu. Tym bardziej, że pozwany od momentu wpisania na listę objętych faktoringiem odbiorców do dnia wymagalności spornych faktur, dokonywał płatności na rzecz powoda za wystawione przez <span class="anon-block">(...)</span> faktury. W chwili więc wchodzenia w te transakcje, a następnie potwierdzenia zawiadomienia o cesji, brak jest dowodów by uznać, że w rzeczywistości strony w ogóle ze sobą nie współpracowały i była to jedynie fikcyjna sprzedaż aby uzyskać finansowanie od faktora. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Podkreślić należy, że pozwany składając powodowi oświadczenie o uznaniu długu oraz przyjęcia do wiadomości jak i zaakceptowania cesji wierzytelności, nie działał pod wpływem błędu, ponieważ umowa faktoringu na podstawie której <span class="anon-block">(...)</span> dokonał przelewu wierzytelności na rzecz powoda, została zawarta w 2017 roku i była przez wiele lat wykonywana przez strony umowy bez jej naruszeń. Jednak nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że przez tyle lat obrót był fikcyjny, a więc pozwany został wprowadzony w błąd co do treści czynności prawnej i był to błąd istotny, to nie wystarcza to jeszcze do uchylenia się od skutków oświadczenia woli, które „było złożone innej osobie”. Konieczne jest również wykazanie, że błąd istotny i dotyczący treści czynności prawnej został wywołany przez adresata oświadczenia, chociażby bez jego winy, albo gdy adresat wiedział o błędzie lub mógł z łatwością błąd zauważyć. W tym wypadku nie ma żadnych podstaw aby przyjąć, że powód zdawał sobie sprawę z tego, że pozwanego wprowadzono w błąd lub, że mógł ten błąd z łatwością zauważyć. Dla faktora istotnym jest wystawienie przez klienta faktur, za które druga strona dokonuje płatności. Skoro zatem taka współpraca pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> a <span class="anon-block">(...)</span> trwała od 2017 roku, to nie było żadnych podstaw aby powód miał uzasadnione wątpliwości co do motywacji spółki. Powód z uwagi na sprawowaną funkcję specjalizującą się w świadczeniu usług faktoringowych jest obowiązany zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, do zgłoszenia jakiegokolwiek podejrzenia popełnienia przestępstwa. Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce w sytuacji gdyby wprowadzenie przez <span class="anon-block">(...)</span> tych samych faktur do systemu kilku faktorów dotyczyłoby przedmiotowych faktur. Jednakże faktury te dotyczyły innych odbiorców, a sama czynność wystawienia przez faktoranta na pozwanego faktur nie stanowi przestępstwa. Tym bardziej, że sporna poza stronami pozostaje kwestia zapłaty za <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span> oraz <span class="anon-block">fakturę VAT nr (...)</span>, a nie sama zmiana wierzyciela z <span class="anon-block">(...)</span> na powoda, która nie miała na celu osiągnięcie korzyści majątkowej. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
Podsumowując, pozwany nie wykazał, że transakcje sprzedaży pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> zrealizowane za jego pośrednictwem, miały na celu oszustwo pozwanego i powoda i jako takie są one sprzeczne z prawem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a>). Nie było zatem podstaw by twierdzić, że sprzedaż za którą powód domaga się zapłaty jest czynnością prawnie nieważną. Jako nieskuteczne należało również ocenić złożone przez pozwanego oświadczenie o uchyleniu się do skutków prawnych oświadczenia woli, w części obejmującej uznanie długu i zgodę na cesję z <span class="anon-block">faktur VAT nr (...)</span>. Wobec tego roszczenie powoda w całości zasługiwało na uwzględnienie o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku zasądzając od pozwanego na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 590.163,84 zł, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 535;art. 535 § 1)">art. 535 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 555)">art. 555 k.c.</a> oraz § 3 i § 5 Ogólnych Warunków Umowy z Faktoringu z Regresem. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->O odsetkach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a> zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wymagalności kwot ujętych w każdej z faktur VAT, załączonych do pozwu. <span class="anon-block">Faktura VAT nr (...)</span> została wystawiona 6 lutego 2023 roku a termin jej zapłaty ustalono na 120 dni od daty wystawienia dokumentu (k. 28) wobec tego odsetki należało zasądzić od 7 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty. Natomiast <span class="anon-block">faktura VAT nr (...)</span> została wystawiona 29 marca 2023 roku, a zatem uwzględniając 120 dni na zapłatę, odsetki należało liczyć od 28 lipca 2023 roku do dnia zapłaty.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->O kosztach procesu Sąd orzekł mając na uwadze wynik procesu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nastąpiło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 roku. Z uwagi na to, że roszczenie zostało uwzględnione w całości Sąd obciążył pozwanego w całości kosztami poniesionymi przez powoda tj. opłatą od pozwu w wysokości 29.509,00 zł, kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 10.817,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a>). Na powyższą kwotę składało się wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 10.800,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Z przedstawionych wyżej względów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</strong>
</p>
<p>Sędzia Jerzy Kiper</p>
<p>Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron przez PI.</p>
<p>Warszawa, 17 grudnia 2025 r.</p>
<p>Sędzia Jerzy Kiper</p>
</div>