I SA/Sz 551/20

SENTENCJA Sygn. akt I SA/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia 21 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpatrzeniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi C. N. i B. "Ż." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na czynność Zarządu Powiatu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji za miesiąc maj 2020 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z [...] czerwca 2020 r. (data nadania) C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na czynność Zarządu Powiatu (dalej: "Organ") w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za maj 2020 r., żądając stwierdzenia jej bezskuteczności oraz uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz skarżącej we właściwej kwocie. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 17) - dalej: "u.f.z.o.", w zw. z § 10 ust. 1 i 1a oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 493), poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części światowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego stosownie do liczby słuchaczy, którzy w lutym 2020 r. spełnili warunek którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w terminie do 31 maja 2020 r. na rachunki bankowe, podczas gdy zostały spełnione wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji, a tym samym brak było podstaw do zaniżenia kwoty jej wypłacenia. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na prawidłowość zaskarżonej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.". Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario wnioskować należy, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, i - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. zakwestionowała czynność polegającą na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji oświatowej przysługującej na ucznia prowadzonej przez nią szkoły w maju 2020 r. na terenie miasta S. , tj. czynność, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Z zawartej w tym przepisie dyspozycji wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Jednakże sama czynność wypłaty dotacji z całą pewnością nie należy do grupy rozstrzygnięć, wydawanych w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (art. 3 § 1 pkt 1-3, art. 3 § 2a p.p.s.a.). Czynność ta nie jest bowiem aktem władczym i jednostronnym organu, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki; nie stanowi pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 1 pkt 4a p.p.s.a.); nie jest także aktem organu jednostki samorządu terytorialnego ani aktem nadzoru nad taką jednostką (art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 p.p.s.a.). Nie można również uznać, że skarga dotyczy bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 3 § 1 pkt 8-9 p.p.s.a.). Skarga na taką czynność możliwa byłaby wyłącznie wówczas, gdyby stanowiła ona inne niż określone w art. 3 § 1 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), względnie gdyby ustawa szczególna przewidywała jej sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że za akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, uznaje się te, które: - w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzjami administracyjnymi; - mają charakter indywidualny, co wynika z ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; - podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego; - są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się jednostronnością działania; po piąte - są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 1 pkt.4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s.18-19). Ustawodawca wyraźnie określił czynności organu przyznającego dotację i wskazał w art. 47 u.f.z.o., że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, podzielane przez Sąd, zgodnie z którym, czynność w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, podjęta na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie wchodzi w zakres czynności, o których mowa w art. 47 u.f.z.o. (vide orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 2128/19 oraz I GSK 2129/19; z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 2008/19 oraz z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 453/19, z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 32/20). Z literalnego brzmienia przepisu art. 47 u.f.z.o. wynika bowiem, że podlegają kontroli sądowoadministracyjnej te czynności organu dotującego, które podejmowane są w celu ustalenia wysokości lub w celu przekazania dotacji, inaczej mówiąc podlegają kontroli sądowoadministracyjnej czynności organu dotującego, doprowadzające, służące ustaleniu czy przekazaniu dotacji a nie sama czynność wypłaty dotacji. Należy zatem zauważyć, że czynność z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie została wymieniona w art. 47 tej ustawy, a zatem zaskarżona czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie tego przepisu. Jednocześnie czynność polegająca na wypłacie kwoty dotacji jest czynnością techniczną polegającą na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Czynność ta w świetle art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a., jako taka nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Podkreślić należy także, że odesłanie do art. 26 u.f.z.o., zawarte w art. 47 tej ustawy, nie wskazuje - wbrew stanowisku Skarżącej - że wypłata środków jest czynnością z zakresu administracji. Stwierdzić należy, że nie znajduje ona uzasadnienia w treści wskazywanych przepisów. Art. 26 u.f.z.o. reguluje bowiem kwestie związane z udzieleniem dotacji dla ucznia szkół niepublicznych, a zatem możliwość jej udzielenia, wysokość, warunki, okres za jaki może być przyznana, a także terminy wypłaty dotacji, nie zaś kwestię wykonania przelewu, o jakim mowa w art. 34 ust. 1 ww. ustawy. Odesłanie w art. 47 u.f.z.o. dotyczy organu dotującego, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a oraz dotyczy dotacji, o których mowa w tych przepisach, tj. w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41. Wolą ustawodawcy doszło do podziału czynności, które stanowią czynność z zakresu administracji publicznej przez wskazanie na takie, które służą celowi ustalenia i przekazaniu dotacji i takie, które za takie nie mogą być uznane, jak np. art. 34 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Wypłata jest tylko konsekwencją ustalenia kwoty dotacji w zmienionej wysokości. Z tych też powodów skarga, jako wniesiona w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.