II OZ 575/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 548/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 maja 2022 r., nr GPB-III.7721.89.2021 KT w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 548/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 13 maja 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca, wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej, nie przedstawiła w sposób należyty okoliczności, z których wynikałaby możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczyła się jedynie do wskazania, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowy wniosek wskazane wyżej okoliczności nie mogą zostać uznane za przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej. Nie stanowi wystarczającego uzasadnienia wniosku skarżącego wskazanie na domniemane błędy przy wydawaniu decyzji przez organ administracji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, podnosząc, że w przypadku rozpoczęcia prac budowlanych: - powstaną nieodwracalne w skutkach zmiany w postaci rozpoczęcia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. [...], - budowa dużego budynku o wysokości 7 m na małej działce zlokalizowanego w granicach jego działki ogranicza funkcjonalność sąsiedniej działki [...], której jest wieczystym użytkownikiem, - budynek zlokalizowany jest przy wjeździe na działkę [...], której jest wieczystym użytkownikiem co spowoduje ograniczenie w funkcjonowaniu jego nieruchomości, - prowadzenie budowy zgodnie z projektem w granicach działek [...] - [...] będzie powodowało konieczność czasowego zajęcia jego działki, tj. wyłączenie drogi wewnętrznej i parkingu z użytkowania w celu prowadzenia prac budowlanych, działania takie przyniosą mi szkodę i ograniczą możliwość korzystania z mojej własności, - działka [...] oddana jest w wieloletnią umowę najmu, która nie przewiduje, iż najemca w okresie jej trwania będzie miał jakiekolwiek ograniczenia w jej korzystaniu, w przypadku ograniczeń zostanie uruchomiony proces odszkodowawczy wobec jego firmy ze względu na brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na tej działce w postaci marketu X., - "ze względu brak możliwości udostępnienia działki [...] na prowadzenie prac budowlanych z powodu czynnej umowy najmu" i pozbawienie go w tej umowie takiej możliwości taka zgoda nie będzie mogła być zrealizowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że o ile realizacja zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany - chociaż na różną skalę - otoczenia inwestycji, to w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Przedmiot oceny stanowi jedynie to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W ocenie tej Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno skarżącego, jak i inwestora. Wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem głównie na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt. W niniejszej sprawie Sąd dostrzega jednak, że ograniczenia, na które wskazuje skarżący w złożonym zażaleniu mogą być potraktowane jako wypełniające przesłankę z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ważąc interes skarżącego i inwestora Sąd doszedł do wniosku, że co prawda można wskazać, że inwestor realizuje inwestycję na własne ryzyko przed prawomocnym zakończeniem sprawy ale skarżący również jest narażony na długotrwałe negatywne skutki braku wstrzymania decyzji, które mogą nie zostać wynagrodzone przez okres znacznie dłuższy niż czas potrzebny na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ewentualna wieloetapowość postępowań odszkodowawczych związanych z umową najmu może pociągnąć za sobą negatywne skutki trudne do odwrócenia w sytuacji gdyby okazało się, że zaskarżona decyzja wymaga uchylenia. Nie podejmując zatem oceny prawidłowości samej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że ochrona interesu strony skarżącej wymaga wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.