II SA/Gl 744/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. Spółka k. w B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 56.2500 zł i wezwał do jej wpłaty firmę "A" Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B. Organ pierwszej instancji wskazał, że realizowana inwestycja na działce nr [...] w miejscowości C. przy ul. [...] jest samowolą budowlaną polegającą na budowie nowego budynku usługowego (delikatesów spożywczych) po uprzedniej rozbiórce budynku istniejącego w tym miejscu. W trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, zobowiązał inwestora do przedstawienia dokumentów celem umożliwienia legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. W związku z wykonaniem przez inwestora nałożonego obowiązku przedłożenia żądanej dokumentacji organ pierwszej instancji zastosował wskazaną na wstępie regulację art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] r. nr [...] inwestor wnosząc o zmniejszenie nałożonej opłaty lub zaniechanie jej pobrania, wskazał na błędne stanowisko organu, zgodnie z którym inwestor dokonał samowoli budowlanej budując kompletny obiekt budowalny nadający się do użytkowania. Inwestor wskazał również na niewspółmierną wysokość nałożonej opłaty do wartości wykonanych robót. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zażalenia tego nie uwzględnił i postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. nr [...]. Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ drugiej instancji uznał zasadność zastosowania w sprawie trybu z art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowalnego, wskazując na wybudowanie budynku sklepu spożywczego w miejsce rozebranego wcześniej budynku usługowego. Jego zdaniem przedłożenie przez inwestora dokumentacji wskazanej w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego i tym samym wola zalegalizowania samowoli budowlanej obligowały organ do wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Spółka z o.o. Spółka komandytowa w B., wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji. W skardze zawarte zostały zarzuty naruszenia: - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej zwanej Kpa) poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości; - art. 80 Kpa poprzez dowolną ocenę zeznań A. K.; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa z uwagi na brak przesłanek uzasadniających utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji; - art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kpa poprzez jego niezastosowanie; - art. 49 ust. 1 i 2 i art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie i kwalifikację wykonanych robót jako budowę nowego obiektu. W uzasadnieniu tych zarzutów strona skarżąca wskazała, że procedurę przewidzianą w art. 48 i art. 49 b Prawa budowlanego stosuje się wyłącznie, gdy roboty budowlane, prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, stanowią budowę. Tymczasem tryb przewidziany w art. 50 tej ustawy będzie miał zastosowanie tylko do takich robót budowlanych, jak: przebudowa, remont, rozbiórka obiektu budowlanego, gdyż te prace nie mieszczą się w pojęciu "budowy" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Strona skarżąca zaakcentowała różnice pomiędzy pojęciem "budowy" a "przebudowy" i stwierdziła, że organy orzekające w sprawie błędnie ustaliły rodzaj wykonanych przez nią prac budowlanych. Zdaniem strony skarżącej dokonano przebudowy istniejącego obiektu budowlanego. Ta błędna kwalifikacja organu, w ocenie strony skarżącej, skutkowała wyborem nieprawidłowego trybu usuwania samowoli budowlanej. Następnie strona skarżąca przedstawiła argumentację zarzutów procesowych ponosząc m.in., że inwestor nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie i miejscu oględzin przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 21 maja 2015 r. a osoba w nich uczestnicząca M. M. nie był umocowany do działania w imieniu inwestora. Skarżący wytknął organowi także dowolną ocenę dowodu w postaci zeznań świadka A. K., uznając, że wynika z nich, iż skarżący dopuścił się samowoli budowlanej poprzez wybudowanie nowego obiektu w miejsce dotychczasowego. Zdaniem strony skarżącej z zeznania tego nie można wyciągnąć takiego wniosku. Udzielając odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej nawiązał do argumentacji skargi, zwracając szczególnie uwagę na zakres wykonanych prac oraz błędny tryb ich legalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona postanowienie utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie narusza bowiem prawa materialnego, ani nie uchybia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że na działce nr [...] w miejscowości C. przy ul. [...] dokonano samowoli budowlanej i w wyniku postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Z. z dnia [...] r., wydanego na postawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, inwestor przedłożył dokumentację wymaganą do jej legalizacji. Zasadnicza kwestia, która wymagała rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istnieje podstawa prawna do zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy regulacji art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Ma rację strona skarżąca, że w sytuacjach, gdy obiekty budowlane są realizowane z naruszeniem prawa mogą mieć zastosowanie trzy alternatywne tryby postępowania, które kończą się bądź rozbiórką danego obiektu bądź legalizacją inwestycji. Zdaniem strony skarżącej organy zastosowały w sprawie błędny tryb legalizacji dokonanej inwestycji przyjmując, że stanowi ona budowę nowego obiektu budowalnego. Tymczasem, według strony skarżącej, samowolnie wykonane roboty budowlane polegały na przebudowie istniejącego obiektu budowalnego. Z tym twierdzeniem skarżącej nie sposób jednak się zgodzić. Ujawniony w toku oględzin nieruchomości zakres robót (vide: protokół oraz dokumentacja fotograficzna) świadczy, że inwestor zrealizował nowy obiekt budowlany (do porównania dokumentacja fotograficzna dotychczasowego obiektu – restauracji). Zauważyć wymaga, że zgodnie z przywołaną przez stronę skarżącą ustawową definicją "przebudowa" możliwa jest, gdy w jej wyniku następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych paramentów, jak kubatura obiektu, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przy realizacji inwestycji zmianie uległa wysokość dotychczasowego obiektu, a co za tym idzie również kubatura budynku. Wbrew stanowisku strony skarżącej ujawnione roboty budowalne nie stanowiły zatem przebudowy. Jak wynika z protokołu oględzin wykonano nowe ławy fundamentowe, ściany oraz więźbę dachową. Jak ustalił organ, ujawnione roboty nie zostały wykonane w oparciu o pozwolenie na przebudowę (vide: dziennik budowy, zeznania kierownika budowy oraz wynik oględzin). Niezasadny okazał się wobec powyższego zarzut skargi naruszenia przez organ drugiej instancji regulacji art. 138 § 2 Kpa. Wbrew twierdzeniom skargi sprawa nie wymaga wyjaśnienia istotnych do jej rozstrzygnięcia kwestii, w tym określenia zakresu wykonanych robót budowlanych. Jednocześnie Sąd uznał, że organy wydając postanowienia w sprawie dysponowały pełną wiedzą niezbędną do zastosowania regulacji art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Ich działania nie noszą również znamion naruszenia art. 7 Kpa, jak również nie godzą w wyrażoną w art. 80 Kpa zasadę swobodnej oceny dowodów. W sprawie dokonano bowiem wnikliwego zbadania wszelkich okoliczności, co znalazło swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że organ w sposób nie odpowiadający treści art. 77 § 1 Kpa zgromadził i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Nie naruszył tym samym regulacji art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa. Zauważyć wymaga, że brak udziału strony w oględzinach nieruchomości nie pozbawia wartości dowodowej tej czynności. Strona wskazując na naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 79 Kpa) i wywodząc z tej okoliczności podstawę do uchylenia wydanego rozstrzygnięcia obowiązana jest wykazać, że zachodzi związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią tego rozstrzygnięcia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Ze wskazanych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 Ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 Ppsa.