I GSK 1246/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 822/19 w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 822/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. M. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Sąd I instancji uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie niemieszczące się w zakresie właściwości tego sądu, który wyznaczony jest treścią art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). WSA zaznaczył, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] października 2019 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, wydane na podstawie art. 98 § 1, art. 101 § 1 i art. 123 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") i nie przysługuje na nie zażalenie, o czym skarżący został pouczony. Tym samym objęte skargą postanowienie organu w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne. Ponadto nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie oraz rozstrzygającym sprawę co do istoty. P. M. wywiódł skargę od powyższego orzeczenia, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uchylenie postanowienia Dyrektora oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 punkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego tj. art. 101 § 3 k.p.a. w jego materialnoprawnym aspekcie, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2. mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania: a. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 k.p.a. i 101 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 119 punkt 3 p.p.s.a. oraz z art. 3 § 2 punkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnie oraz błędne zastosowanie tj. nieuzasadnione oddalenie skargi; b. art. 134 w związku z niewłaściwą wykładnią i zastosowaniem art. 101 § 3 k.p.a.; c. art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że na zaskarżone postanowienie nie przysługiwało stronie zażalenie; d. art. 135 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 punkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 98 k.p.a. poprzez jego błędna wykładnię i akceptację braku zawieszenia postępowania przez organy z urzędu. Argumentacje na poparcie powyższych zarzutów zawarto w uzasadnieniu skargi ksacyjnej. Organ w odpowiedzi na ksargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Za nieuzasadnione należy uznać podniesione w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak również powiązane z nimi zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 ppkt a-d). Ich komplementarny charakter uzasadniał ich łączne rozpoznanie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. stronie przysługuje zażalenie na postanowienia wydane w toku postępowania, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast z art. 101 § 3 k.p.a. wynika, że stronie służy zażalenie jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). W przypadku odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, stronie nie przysługuje zażalenie. Należy dodać, że postanowienie, na które wniósł skargę P. M. nie jest postanowieniem, które kończy postępowanie, ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wykładnię art. 101 § 3 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest już stanowisko, iż aktualną treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Natomiast na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. Potwierdza to również wykładnia celowościowa tego przepisu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2218/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) "dodając do dotychczasowej treści przepisu (art. 101 § 3 k.p.a.) wyrażenie "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" w sposób niejako niezamierzony ustawodawca spowodował zmianę znaczenia zwrotu "w sprawie zawieszenia postępowania". Dotychczasowa wykładnia, że zwrot ten obejmuje wszystkie cztery rodzaje postanowień, wskutek wyszczególnienia jednego z nich (o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania) jako tego, na które przysługuje zażalenie, oprócz postanowienia w sprawie zawieszenia, zmieniło znaczenie tego ostatniego zwrotu. Jak wynika z uzasadnienia projektu zmiany prawodawca, dążąc do rozszerzenia gwarancji procesowych stron przez dopuszczenie wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, nie uwzględnił, że zgodnie z dorobkiem orzecznictwa takie zażalenie na nie już przysługiwało. W takiej sytuacji, orzecznictwo, nadając sens nowemu brzmieniu art. 101 § 3 k.p.a. musiało odwołać się do głównych celów ustawodawcy, jakie towarzyszyły mu w związku z nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. przyspieszenia toku rozpoznawania spraw przez organy administracji publicznej" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r., syng. akt II OSK 933/17, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego nie należy do kategorii postanowień podlegających zaskarżeniu, zatem słusznie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. skargę tę odrzucił. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 205/20; postanowienie NSA z 21 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 104/18; postanowienie NSA z 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 3499/15; postanowienie NSA z 20 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1788/14; postanowienie NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 217/14; postanowienie NSA z 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1505/14 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.