VI SA/Wa 1498/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej S. w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z [...] grudnia 2019 r. S. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca") zwróciła się zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ulicy [...] w obrębie działki o nr ew. [...] na obszarze wzdłuż działek o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...], w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. [...], przebudowie istniejącego chodnika oraz budowie zatoki postojowej dla służb komunalnych, w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] stycznia 2020 r. Postanowieniem z [...] lutego 2020 r., nr [...] Prezydent m. W. odmówił Skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie objętej wnioskiem z [...] grudnia 2019 r., wskazując, że żądanie strony nie nadaje się do załatwienia w formie prawnoadministracyjnej. W ocenie organu, wniosek Skarżącej spełniał kryteria do załatwienia jedynie w formie zawarcia z zarządcą drogi umowy cywilno-prawnej, zgodnie z art. 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.; dalej udp.). Postanowienie doręczono Skarżącej w dniu 20 lutego 2020 r. (z.p.o. k. 140). Pismem z 27 lutego 2020 r. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi m. W., w celu wydania decyzji w oparciu o art. 40 ust. 1 udp. Przy piśmie z [...] marca 2020 r. Prezydent m. W. przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej SKO w W.). Pismem z [...] maja 2020 r. SKO w W. zwróciło się do Prezydenta m. W. o udzielenie informacji, czy zażalenie (pismo z 27 lutego 2020 r.) oraz wniesione przez Skarżącą ponaglenie na bezczynność Prezydenta m. W., polegającą na niewydaniu decyzji na podstawie art. 40 udp (pismo z 5 marca 2020 r.) zostały doręczone do organu w jednej przesyłce pocztowej (kopercie) z datą nadania 5 marca 2020 r., czy też ww. pisma zostały wniesione do organu I instancji oddzielnie. W odpowiedzi na powyższe, pismem z [...] maja 2020 r., Prezydent m. W. wskazał, że zażalenie na postanowienie z [...] lutego 2020 r., jak również ponaglenie na bezczynność polegającą na niewydaniu decyzji wpłynęły do organu w jednej kopercie i zostały zarejestrowane pod datą 9 marca 2020 r. (k. 149 akt administracyjnych). Do pisma załączono wyciągi z SignUM. Postanowieniem z [...] maja 2020 r., nr [...] SKO w W., działając w oparciu o art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej kpa), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie Prezydenta m. W. z [...] lutego 2020 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia oraz terminie do jego wniesienia zostało doręczone Skarżącej w dniu 20 lutego 2020 r. Termin na wniesienie zażalenia upływał w dniu 27 lutego 2020 r. Złożone w dniu 5 marca 2020 r., za pośrednictwem operatora pocztowego, zażalenie należało uznać za złożone z uchybieniem terminu. SKO w W. podkreśliło, że rozpoznanie zażalenia złożonego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Nadmieniło również, że Skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła postanowienie SKO w W. z [...] maja 2020 r., zarzucając naruszenie art. 134 kpa. Wskazała, że poczynione przez organ ustalenia są błędne i zostały poczynione na skutek wprowadzenia organu odwoławczego w błąd przez organ I instancji. Do skargi załączyła odpis zażalenia z 27 lutego 2020 r. opatrzony numerem [...] wraz z potwierdzeniem nadania listu poleconego z 27 lutego 2020 r., na którym widnieje również ten sam numer [...]. Powyższe, zdaniem Skarżącej potwierdza, że zażalenie zostało wniesione bez uchybienia terminu. Pismem z [...] czerwca 2020 r. SKO w W. ponownie zwróciło się do Prezydenta m. W. o wyjaśnienie/potwierdzenie, czy/że zażalenie na postanowienie z [...] lutego 2020 r. zostało złożone przez Skarżącą w jednej kopercie z ponagleniem na bezczynność Prezydenta m. W.. Do pisma dołączono kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki o nr [...]. W odpowiedzi, pismem z [...] lipca 2020 r. Prezydent m. W. wyjaśnił, że w dniu 9 marca 2020 r. do Urzędu Dzielnicy [...] wpłynęła jedna przesyłka listowna o numerze [...] nadana w dniu 5 marca 2020 r., zawierająca pisma Skarżącej zatytułowane "zażalenie" i "ponaglenie". Organ wskazał ponadto, że wysłany przez Skarżącą list polecony o nr [...], w którym zgodnie z zapewnieniem nadawcy znajdowało się zażalenie na postanowienie z [...] lutego 2020 r., do urzędu nie dotarł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodał również, że na stronie internetowej Poczty Polskiej http://emonitoring.poczta.pl/ po wpisaniu w śledzeniu przesyłki numeru nadania [...], ostatnia informacja, jaka została odnotowana w statusie przesyłki to: "w transporcie" i data 24 lutego 2020 r. Do odpowiedzi na skargę organ załączył wydruk ze strony http://emonitoring.poczta.pl/. Pismem z [...] września 2020 r. Skarżąca poinformowała Sąd, że Poczta Polska SA uznała za uzasadnioną reklamację przesyłki [...] i uznawała ją za zaginioną. Na dowód powyższego Skarżąca przedłożyła pismo z [...] września 2020 r. dotyczące reklamacji ww. przesyłki oraz kserokopię kart Dziennika Korespondencji, prowadzonego przez Skarżącą, w którym odnotowano nadanie na adres organu listu poleconego z 27 lutego 2020 r., opatrzonego nr [...] - zawierającego zażalenie opatrzone tożsamym nr [...] – jako potwierdzenie zachowania siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO w W. z [...] maja 2020 r., nr [...], stwierdzające uchybienie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta m. W. z [...] lutego 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Podstawę prawną powyższego postanowienia stanowił przepis art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazany przepis – zgodnie z art. 144 kpa – odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl z art. 141 § 2 kpa zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Postanowienie Prezydenta m. W. z [...] lutego 2020 r. podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, zgodnie z art. 61a § 2 kpa. Zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie oraz terminie jego zaskarżenia i zostało skutecznie doręczone Skarżącej w dniu 20 lutego 2020 r. Tym samym termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 27 lutego 2020 r. W skardze Skarżąca wskazuje, że zażalenie na postanowienie z [...] lutego 2020 r. zostało przez nią nadane na adres organu w dniu 27 lutego 2020 r., a na tę okoliczność przedstawia kserokopię zażalenia z naniesionym numerem [...] oraz potwierdzenie nadania listu poleconego z 27 lutego 2020 r. opatrzonego tożsamym numerem L.dz. Organ utrzymuje natomiast, że zażalenie nadano w dniu 5 marca 2020 r. wraz z ponagleniem na bezczynność Prezydenta m. W., co z kolei uzasadnia wyjaśnieniami organu I instancji, składanymi w toku postępowania odwoławczego oraz przedkładanymi na tę okoliczność wydrukami z SingUM, zawierającymi znak sprawy, rodzaj pisma oraz datę jego wpływu do organu. Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należało wskazać, że rolą organu odwoławczego, po otrzymaniu zażalenia, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, jest zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ powinien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest obowiązkiem organu odwoławczego, w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 kpa. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, ale wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ odwoławczy stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. Wskazać jednakże należy, że artykuł 134 kpa obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jedynie w takiej sytuacji, kiedy organ niespornie ustali, że zażalenie wniesione zostało po terminie. Niesporność ustalenia okoliczności uchybienia terminowi (nadanie przesyłki po terminie, tak jak to zostało stwierdzone przez organ w rozpatrywanej sprawie) musi być jednoznaczna, zaś wszelkie wątpliwości winny być rozstrzygane na korzyść strony. Na gruncie niniejszej sprawy nie można zaprzeczyć, że przed wydaniem postanowienia, organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Na podstawie materiału dowodowego prawidłowo przyjął, że postanowienie Prezydenta m. W. z [...] lutego 2020 r. weszło do obrotu prawnego w dniu 20 lutego 2020 r., poprzez skuteczne jego doręczenie Skarżącej. Za udowodnione nie można jednak znać twierdzenia, że zażalenie (pismo z 27 lutego 2020 r.) zostało nadane w dniu 5 marca 2020 r., co potwierdzałoby uchybienie terminu do jego wniesienia. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 9 marca 2020 r. do Urzędu m. W. Urząd Dzielnicy [...] wpłynęły dwa pisma tj.: zażalenie (pismo z 27 lutego 2020 r. - opatrzone naklejką z nr [...]) oraz ponaglenie (pismo z 5 marca 2020 r. - opatrzone naklejką z nr [...]). Umieszczone na pismach numery odpowiadają numerom kancelaryjnym spraw wpisanych do SignUM (system kancelaryjny) tj. [...] (temat: [...], budowa zjazdu, pas drogowy – SKO, zażalenie – data wpływu 2020-03-09) i [...] (temat: [...], budowa zjazdu, pas drogowy – SKO, ponaglenie – data wpływu 2020-09-03). Za pismem zatytułowanym "ponaglenie", opatrzonym numerem L.dz. [...] znajduje się koperta z tożsamym numerem L.dz. [...]. Za kopertą znajduje jest natomiast pismo zatytułowane "zażalenie" opatrzone numerem L.dz. [...] bez koperty. Z powyższego organ wywodzi, że zażalenie oraz ponaglenie wniesione zostały w jednej kopercie opatrzonej datą nadania 5 marca 2020 r. (k. 128 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, z twierdzeniem organu nie można się zgodzić. Przytoczone okoliczności faktyczne w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzają jedynie, że oba pisma wpłynęły do organu w dniu 9 marca 2020 r., co niewątpliwie nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia zażalenia. Okoliczności te nie potwierdzają natomiast kluczowej dla sprawy kwestii tj. daty nadania/wniesienia zażalenia. Wskazać należy, że już sama systematyka akt sprawy przeczy twierdzeniom organu – dysponenta akt administracyjnych. Ogólnie przyjętą praktyką i powszechnie stosowaną przez organy administracji publicznej praktyką przy kompletowaniu akt sprawy, jest umieszczanie za pismem koperty, w której ono wpłynęło. Koperta stanowiąca k. 128 akt administracyjnych opatrzona została nr L.dz. [...] pisma, za którym została umieszczona, co niewątpliwie potwierdza, że zawierała pismo zatytułowane "ponaglenie" i w żaden sposób nie uzasadnia twierdzenia, że w kopercie znajdowało się również inne pismo (w tym przedmiotowe zażalenie). Sąd nadmienia, że w wykazie załączników do pisma zatytułowanego "ponaglenie" nie wskazano zażalenia, a na kopercie (k. 128) nie umieszczono L.dz. [...], który widnieje na zażaleniu (pismo z 27 lutego 2020 r.). Skarżąca wskazuje, że korespondencję, zawierającą zażalenie (pismo z 27 lutego 2020 r.) nadała w dniu 27 lutego 2020 r. i na okoliczność powyższego przedstawia dowód nadania pisma na adres organu opatrzony numerem [...] i adnotacją L.dz. [...] Zdaniem Sądu w sprawie bezsporne jest, że zażalenie (pismo z 27 lutego 2020 r.) wpłynęło do organu w dniu 9 marca 2020 r. Nie można jednak wykluczyć, że zostało ono nadane - jak wskazuje Skarżąca - w dniu 27 lutego 2020 r. Poczynione przez organ, w oparciu o informacje zawarte na stronie internetowej Poczty Polskiej - śledzenie przesyłek - tracking (http://www.poczta-polska.pl) ustalenie, że przesyłka o numerze [...] nigdy nie dotarła do nadawcy, nie może przeczyć tezie o jej nadaniu w dniu 27 lutego 2020 r. szczególnie w sytuacji, gdy przedmiotowe zażalenie opatrzone L.dz. [...] znajduje się w aktach sprawy, a Skarżąca dysponuje dowodem jego nadania na adres organu. Wątpliwości związane ze sposobem wniesienia zażalenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Sąd podkreśla jednocześnie, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej - śledzenie przesyłek nie posiada mocy prawnej, a wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy. Nadmienić należy, że przeprowadzone już po wniesieniu skargi postępowanie reklamacyjne dotyczące przesyłki poleconej o nr [...] zakończone zostało uwzględnieniem reklamacji i uznaniem przesyłki za zaginioną. Uznanie przesyłki za zaginioną nie jest jednak równoznaczne z jej niedoręczeniem, a jedynie potwierdzeniem braku możliwości ustalenia lokalizacji przesyłki. Konkludując, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ, który powziął wątpliwość co do stanu faktycznego sprawy, powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do ich wyjaśnienia, a jeśli nie da się tychże wątpliwości usunąć, powinien rozstrzygnąć na korzyść strony. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem art. 134 kpa, co z kolei skutkować musiało jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy.