II GSK 1458/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r.; sygn. akt V SA/Wa 403/13 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych za 2007 r., oddalił skargę. I. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 11 maja 2007 r. A. O. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, płatności cukrowej i pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. W dniu 18 grudnia 2007 r. strona złożyła korektę wniosku z oświadczeniem, w którym wskazała, że "w okresie referencyjnym pozostawała w związku małżeńskim oraz we wspólnocie majątkowej z A. O.. Zwierzęta (bydło, owce, kozy) zostały wpisane lub zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych przez małżonka pod numerem [...]". W dniu [...] marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] przyznającą stronie płatności w wysokości 86.526,49 zł. Pismem z dnia 17 marca 2008 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca. Pismem z dnia 1 marca 2012 r. strona zwróciła się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. W dniu [...] czerwca 2012 r. Prezes ARiMR decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), płatność zwierzęca w 2007 r. przysługiwała do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według średniego stanu z okresu, o którym mowa w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż 50 % powierzchni zadeklarowanych w tym wniosku gruntów rolnych, do których była przyznawana jednolita płatność obszarowa, o której mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia rady (WE) Nr 1782/2003. Organ odwoławczy podkreślił, że w przepisach rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. nie uregulowano przyznawania w 2007 r. płatności zwierzęcej spadkobiercy rolnika, który spełniał wymogi przyznania tej płatności, zgodnie z § 4 rozporządzenia (przepisy § 6 dotyczyły przyznania płatności spadkobiercy, jeżeli śmierć rolnika nastąpiła od dnia złożenia w 2007 r. wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności). Organ drugiej instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż Strona spełniła warunki dla przyznania w 2007 r. płatności zwierzęcej określone w § 5 rozporządzenia, ponieważ w 2007 r. złożyła po raz pierwszy wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych (w tym płatności zwierzęcej), a siedzibę stada zwierząt zarejestrowała dnia 12 marca 2007 r. A. O. nadano również nowy numer identyfikacyjny, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2004 r. Nr 10, poz. 76 z późn. zm.), jako "nowemu" rolnikowi. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła A. O., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej palności z dnia 13 marca 2007 r., przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a. mające bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podnosząc powyższy zarzut, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie można zgodzić się ze skargą, która twierdzi, że skarżąca miała już nadany numer identyfikacyjny, który był wspólny dla niej i jej męża, pomimo że został formalnie nadany tylko jej mężowi. Sąd wskazał, iż na nadanie numeru identyfikacyjnego wyłącznie mężowi skarżąca zgodziła się składając stosowne oświadczenie na piśmie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji sekwencja zdarzeń w tym i informacji uzyskanych od skarżącej dawała organom w postępowaniu zwyczajnym uzasadnione podstawy do uznania, iż nie spełnia ona warunków określonych w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W związku z powyższym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie został naruszony § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w postępowaniu zwyczajnym (zakończonym decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]). Sąd pierwszej instancji wskazał również, że w postępowaniu zakończonym wyżej podaną decyzją nie mogło być uwzględnione żądanie skarżącej, która wnioskowała o przyznanie jej płatności do powierzchni 150,41 ha, jako że wówczas brak było podstaw do uznania, iż występowała ona wcześniej o przyznanie płatności zwierzęcych. W ocenie Sądu pierwszej instancji bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. Sąd podkreślił, iż w przypadku tego zarzutu skarżący nie wyjaśnia, na czym polegało naruszenie tych przepisów i jaki mogło mieć wpływ na wydanie decyzji podjętej w postępowaniu nieważnościowym. Podsumowując, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżona decyzja nie została wydana w sytuacji przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a organ wydając ją przywołał nie tylko stosowną podstawę prawną, ale i należycie uzasadnił wysokość przyznanych płatności. II. Skargę kasacyjną złożyła A. O., zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 listopada 2012 r. jako odpowiadającej przepisom prawa, podczas gdy utrzymana w mocy tą decyzją, decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r. została wadliwie wydana, oraz naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., w zw. z treścią § 4 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności z dnia 13.03.2007 r. (Dz.U. Nr 46, poz. 309 ze zm.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, iż nie sposób uznać, że przepisy wskazanego w zarzutach rozporządzenia pozbawiają ją możliwości uzyskania pełnej płatności zwierzęcej i w związku z powyższym naruszenie prawa jakie miało miejsce w toku postępowania administracyjnego jest rażące i winno być przez Sąd pierwszej instancji zauważone. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, tj. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. K. z dnia [...] marca 2008 r. przyznającej płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, poprzez rażąco błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie. Decyzja będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego została wydana na podstawie § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, nie wystarczy samo ustalenie faktu "jakiegokolwiek" naruszenia prawa, lecz konieczne jest stwierdzenie oraz wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, kiedy organ naruszył przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, a przepis jest jasny i precyzyjny. Jak wskazano, podstawą przyznania skarżącej płatności na 2007 r. był przepis § 5 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia i skarżąca płatności otrzymała na określonych w tych przepisach zasadach. Skarżąca uważa, iż przepis ten nie miał do niej zastosowania, a w zarzucie kasacyjnym podnosi, iż rażąco został naruszony przepis prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia, uzasadniając to tym, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi może ograniczać roszczenie spadkobiercy o przyznanie płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd I instancji badał legalność zaskarżonej decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym. Skarżąca, jak wynika to z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zdaje się oczekiwać, iż sąd winien badać przesłanki nieważnościowe, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. w szerszym zakresie, niż wskazała to we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 5 marca 2008 r. Zarzut ten nie jest trafny – przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie czy organ wydający decyzję ostateczną z dnia 5 marca 2008 r. rażąco naruszył wskazane przepisy prawa stanowiące podstawę jej wydania. Podnoszone przez Skarżącą argumenty które miału uzasadniać naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 134 p.p.s.a i przepisu wskazanego prze skarżącą Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. zmierzają w istocie do przedstawienia własnej oceny regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, które sprowadzają się do wskazania iż, brak w tym rozporządzeniu regulacji obejmującej przyznawanie płatności spadkobiercy. Taka argumentacja podniesiona przez Skarżącą nie może uzasadniać naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie w sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, a Sąd pierwszej instancji był zobowiązany do badania legalności wydanej w tym trybie decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji i prawidłowo przedstawił stanowisko w uzasadnieniu wyroku. Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i z tych powodów na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.