II SA/Ol 961/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 961/19 w sprawie ze skargi B. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 430/18 postanawia odrzucić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Ol 961/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. A. (dalej jako: skarżąca), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach prawa pomocy o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 430/18. Pełnomocnik skarżącej 13 sierpnia 2020 r. (data nadania przesyłki pocztowej) złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 14 września 2020 r. Następnie 13 października 2020 r. (data nadania przesyłki pocztowej) pełnomocnik skarżącej przesłał do tut. Sądu opinię prawną o stwierdzeniu braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku. W wykonaniu zarządzenia z 19 października 2020 r. skarżącej doręczono odpis wydanej przez pełnomocnika skarżącej opinii prawnej i pouczono o treści art. 177 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 3 grudnia 2020 r. (data nadania przesyłki pocztowej) do tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od przedmiotowego wyroku sporządzona osobiście przez skarżącą. Kolejnym pismem z 5 grudnia 2020 r. skarżąca odniosła się do przedłożonej przez pełnomocnika opinii prawnej, nie zgadzając się z jej treścią i wniosła o zobowiązanie pełnomocnika do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie załączonej skargi kasacyjnej lub ewentualnie przydzielenie innego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia prawidłowo skargi kasacyjnej i jej podpisania, gdyż skarżąca nie jest w stanie opłacić prawnika z własnych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Stosownie zaś do art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej RP albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. (por. B. Dauter. Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 2., Warszawa 2009 r. str. 493.). Tym samym wojewódzki sąd administracyjny powinien odrzucić skargę bez wzywania do usunięcia braków, w sytuacji, gdy skargę sporządzi i podpisze podmiot nieuprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, M. Prawniczy 2004, Nr 5, s. 202). Analiza akt rozpoznawanej sprawy nie dała podstaw do przyjęcia, że skarżąca jest podmiotem uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej, wymienionym w art. 175 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skoro zatem wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, lecz osobiście przez skarżącą, to należało ją odrzucić jako niedopuszczalną. Jednocześnie wyjaśnić należy, że p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który upoważniałby skarżącą do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego radcy prawnego w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnia jej oczekiwań w zakresie akceptacji i wykonania jej własnej koncepcji czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11, LEX nr 964712). Przyznanie postanowieniem prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznacza okręgowa izba radców prawnych, ma ten skutek, że skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Tym samym, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie jest bezzasadny (por. postanowienie NSA z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1313/10, LEX nr 743790). Należy wyraźnie podkreślić, że właściwość sądu obejmuje rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Sąd, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego nie wskazuje jego personaliów, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1320/10, LEX nr 743797). Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienie NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OZ 645/10, LEX nr 741890). Ponadto wskazać należy, że przepis art. 177 § 4 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Powyższy zapis nie oznacza, że strona może samodzielnie wnieść skargę kasacyjną. Nadal bowiem obowiązują rygory przewidziane w art. 175 p.p.s.a. Ustawodawca przewidział możliwość wywiedzenia skargi kasacyjnej, ale już przez pełnomocnika ustanowionego przez stronę, a więc nie pełnomocnika wyznaczonego w ramach prawa pomocy. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej strona, która chce z tego środka zaskarżenia skorzystać, musi ustanowić pełnomocnika z wyboru, ponieważ ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie jest już możliwe (zob. art. 247 p.p.s.a.). Wskazać również należy, że sąd nie ma uprawnień, aby zobowiązać pełnomocnika ustanowionego z urzędu do podpisania zgodnie z żądaniem strony sporządzonej przez nią osobiście skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak sentencji.