I OZ 782/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 596/20 o odrzuceniu skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 lipca 2020 r. odrzucił opisaną w sentencji skargę M K. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że z uwagi na stwierdzony brak formalny skargi polegający na niewskazaniu w treści skargi numeru PESEL, skarżącą wezwano do jego uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało wysłane na adres podany w skardze. Pomimo dwukrotnego, prawidłowego awizowania (pierwsze w dniu 1 lipca 2020 r., drugie w dniu 9 lipca 2020 r.) skarżąca nie podjęła wskazanej korespondencji. Na podstawie art. 73 § 4 w zw. z art. 73 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone w dniu 15 lipca 2020 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała powyższego wezwania. Z tego względu WSA w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie otrzymała przesyłki poleconej ani awiza, przez co nie mogła uzupełnić braków formalnych skargi. Podała, że w tej sprawie złożyła na poczcie reklamację, na dowód czego załączyła wydruk wiadomości email z 5 sierpnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. pismo strony - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie pierwszym pismem jest skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., złożona przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarga nie zawierała numeru PESEL skarżącej, wobec czego Sąd pierwszej instancji zasadnie wezwał skarżącą do uzupełnienia wymienionego braku formalnego. Jednakże, stosując w odniesieniu do powyższego wezwania fikcję doręczenia z art. 73 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji niedostatecznie uwzględnił kontekst faktyczny niniejszej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analizując dotychczasowe postępowanie strony, nie można bez żadnych wątpliwości przyjąć, że w drzwiach adresata faktycznie pozostawiono awizo dotyczące przesyłki pocztowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tryb doręczenia zastępczego z art. 73 P.p.s.a. jest domniemaniem, fikcją doręczenia, w której faktyczny odbiór przesyłki nie wywiera skutku prawnego doręczenia, bowiem skutek ten następuje z mocy prawa po spełnieniu określonych warunków. Przepis ten ma zapobiegać uchylaniu się przez stronę od negatywnych skutków doręczenia. Jednocześnie jednak nie może on być interpretowany w sposób, który narusza zaufanie jednostki do państwa i prawa. Oceniając tę kwestię z perspektywy doświadczenia życiowego nie można w tym przypadku odmówić wiarygodności twierdzeniom skarżącej, co do braku pozostawienia awiza. Wskazywane w zażaleniu uchybienia w działaniu poczty się zdarzają, a strona w celu uwiarygodnienia swych twierdzeń przedstawiła reklamację wystosowaną do placówki pocztowej. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że w niniejszym zażaleniu skarżąca podała numer PESEL, uzupełniając tym samym braki formalne skargi. W tych warunkach uprawnienie strony do uzyskania kontroli aktu administracyjnego przez sąd, stanowiące konstytucyjne prawo do sądu, winno mieć prymat nad rozpoznawaniem skargi w sposób zbyt formalny. Prawidłowość doręczeń pozwala stronie na realizację tegoż prawa, zaś jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie winny być tłumaczone na korzyść strony, zwłaszcza gdy przedmiot sprawy dotyczy tak ważkiej dziedziny, jaką jest pomoc osobom sprawującym opiekę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny. Tym samym – wobec okoliczności niniejszej sprawy oraz wobec wskazania w zażaleniu numeru PESEL – Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że skardze należy nadać dalszy bieg. Z tych wzlgędów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.