II OSK 1292/18

SENTENCJA Dnia 26 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 783/17 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany i wydania zaświadczenia do nabycia broni maszynowej do celów kolekcjonerskich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 783/17, oddalił skargę A. G. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2017 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z 16 lutego 2017 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni o żądanej przez skarżącego treści, mianowicie "broni kolekcjonerskiej maszynowej". W skardze kasacyjnie od tego wyroku, zaskarżając wyrok w całości, skarżący przytoczył podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania. W podstawach kasacyjnych dotyczących prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenie: - art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że powołane przepisy nie uprawniają posiadaczy pozwoleń na broń w celu kolekcjonerskim do posiadania broni maszynowej i tym samym wyłączona jest możliwość uzyskania pozwolenia na taką broń w celach kolekcjonerskich, mimo że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna tych przepisów wskazuje na dopuszczenie możliwości uzyskania pozwolenia na wyżej wymienioną broń do celów kolekcjonerskich w ściśle określonych przypadkach, - art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że broń wskazana w art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji jest bronią podlegającą wyłączeniu na zasadzie art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, mimo że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna tego przepisu wskazuje, że pozwolenie na broń wydane w celach, o których mowa w ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 7, czyli w celach kolekcjonerskich uprawnia do posiadania rodzajów broni i amunicji określonych w pkt 1 – 6, w tym też pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm i karabinków samoczynnych o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm, w związku z czym żądanie skarżącego wymiany i wydania zaświadczenia uprawniającego do nabycia jednego egzemplarza broni maszynowej do celów kolekcjonerskich powinno być rozpoznane zgodnie z treścią wniosku skarżącego, - art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 1 - 6 ustawy o broni i amunicji przez ich błędną wykładnię i uznanie, że wskazana broń jest bronią podlegającą wyłączeniu na podstawie art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji w sytuacji, gdy żądane zaświadczenie na podstawie posiadanego pozwolenia skarżący wykorzysta wyłącznie do zakupu broni samoczynnej w celach kolekcjonerskich spełniających przesłanki art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 1 – 6 ustawy o broni i amunicji. W podstawach kasacyjnych dotyczących przepisów postępowania skarżący zarzucił naruszenie: - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na wybiórczym przedstawieniu stanu sprawy, nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w tym do zarzutu błędnej i niedopuszczalnej rozszerzającej interpretacji przepisów ustawy o broni i amunicji, w tym art. 10 ust. 5, - art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez pominięcie części zarzutów podnoszonych w skardze, dotyczących nieuzasadnionej rozszerzającej interpretacji w zakresie zastosowania art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji w kontekście żądanego pozwolenia na broń wykorzystywaną wyłącznie w celach kolekcjonerskich, - art. 141 § 4 w zw. z art. 147 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu prawnego sprawy oraz brak szczegółowej analizy i oceny stanu prawnego w zakresie m.in. zasad uzyskiwania pozwolenia na posiadanie broni wymienionej w katalogu zawartym w art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust.4 pkt 1 – 6 ustawy o broni i amunicji oraz bezkrytycznego stosowania do pozwoleń na tę broń włączeń wydawania pozwoleń określonych w art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz w piśmie z 21 marca 2018 r. złożono wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ administracji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z [...] sierpnia 2004 r. udzielił skarżącemu pozwolenia na broń palną w celach kolekcjonerskich, określając w decyzji liczbę egzemplarzy broni w wysokości 10 sztuk. Decyzją z [...] marca 2016 r. wskazany organ administracji zmienił tę decyzję w ten sposób, że liczbę egzemplarzy broni określił na 16, zastrzegając w jej sentencji wyłączenie dotyczące broni szczególnie niebezpiecznej. Następnie skarżący na swój wniosek otrzymywał zaświadczenia uprawniające do nabycia broni, w których powoływano się na decyzję z [...] marca 2016 r., zaś pismem z 10 lutego 2017 r. skierowanym do Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...] skarżący złożył wniosek o "wymianę i wydanie zaświadczenia na zakup 1 szt broni kolekcjonerskiej maszynowej zgodnie z ustawą o broni i amunicji art. 10 pkt 4 ppkt 7 w związku z pkt 4 ppkt 2c". Na skutek wskazanego wniosku z 10 lutego 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z [...] lutego 2017 r., powołując się na art. 219 k.p.a., odmówił skarżącemu "wymiany i wydania zaświadczenia na zakup 1 szt. broni kolekcjonerskiej maszynowej". Uzasadniając postanowienie organ administracji wskazał, że Wojewódzki Komendant Policji w [...] w decyzji z [...] marca 2016 r. zastrzegł, że pozwolenie nie dotyczy broni szczególnie niebezpiecznej oraz że skarżący od tej decyzji nie odwołał się. W ocenie organu administracji wskazane zastrzeżenie uniemożliwia posiadanie przez skarżącego nie tylko broni maszynowej (jako broni samoczynnej), ale również całego katalogu broni wymienionego w art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Na skutek zażalenia skarżącego Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lutego 2017 r. Organ odwoławczy powołał się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania zaświadczeń (art. 217 i art. 219) oraz art. 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, stanowiący, że na wniosek osoby posiadającej pozwolenie na broń wydaje się zaświadczenie uprawniające do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem i amunicji do tej broni. Dalej Komendant Główny Policji stwierdził, że w świetle decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2016 r., a także art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji nie można skarżącemu wydać zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni maszynowej. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę skarżącego argumentację Komendanta Głównego Policji podzielił. Uwzględniając powyższe NSA stwierdza, że skarga kasacyjna skarżącego jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.) na wniosek osoby posiadającej pozwolenie na broń wydaje się zaświadczenie uprawniające do nabycia rodzaju i liczby egzemplarzy broni zgodnie z pozwoleniem. Wskazany przepis był wystarczający do oceny wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia uprawniającego do nabycia broni. Z powołanego przepisu wynika, że wydane zaświadczenie musiało być zgodne z decyzją o pozwoleniu na posiadanie broni. Jest to także oczywiste w świetle ogólnej zasady Kodeksu postępowania administracyjnego wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. Nie jest bowiem dopuszczalne wydanie zaświadczenia, które było by sprzeczne z ostateczną decyzją administracyjną, gdyż w istocie prowadziłoby to do zmiany tej decyzji. Skarżący w skardze kasacyjnej nie zakwestionował zastosowania w sprawie art. 12 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Przytoczone w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjne w istocie zmierzają do zakwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji w [...] z [...] marca 2016 r. w zakresie rodzaju broni, której dotyczy udzielone pozwolenie. Nie jest to w rozpoznawanej sprawie dopuszczalne. Mając to na uwadze NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę, NSA na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ administracji. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W ocenie NSA rozpoznanie sprawy było konieczne, gdyż postępowanie sądowe, w obiektywnie prostej sprawie, trwa już – uwzględniając obie instancje - prawie 4 lata. Rozpoznając skargę kasacyjną NSA dwukrotnie próbował rozpoznać sprawę na rozprawie, mianowicie 17 marca 2020 r. i 26 listopada 2020 r., jednakże rozprawy zostały odwołane z uwagi na wprowadzenie ograniczeń związanych z epidemią COVID-19 i następnie rozszerzenie tych ograniczeń, w tym także na m.st. Warszawa (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii - Dz.U. poz. 1758 ze zm.). Przeprowadzanie w tych okolicznościach rozpraw zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było w ocenie NSA rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a ich prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.