I C 2294/24
Common courts2025-11-27
Case number
I C 2294/24
Judgment date
2025-11-27
Type
SENTENCE
Legal basis
Summary
Przesłanki ważności umowy kredytu.
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I C 2294/24</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 27 listopada 2025 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Rafał Kubicki</p>
<p>Protokolant sekretarz sądowy Piotr Ruciński</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. w <span class="anon-block">(...)</span> na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">A. K.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
oddala powództwo,</p>
<p>II.
zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty.</p>
<p>sędzia Rafał Kubicki</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I C 2294/24</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> w dniu 13.12.2024 r. pozwem skierowanym przeciwko <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 139.730,18 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 12.11.2024 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) <em>
<!-- -->
ewentualnie</em> o zasądzenie kwoty w częściach równych, tj. po 69.865,09 zł od każdego z nich, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 12.11.2024 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że na podstawie <span class="anon-block">(...)</span> hipotecznego nr <span class="anon-block"> (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span> z 30.01.2006 r. udostępnił stronie pozwanej środki pieniężne w kwocie 139.730,18 zł. W treści umowy zawarto liczne odesłania do waluty denominacji, przede wszystkim – kwota kredytu została podana w <span class="anon-block"> (...)</span>. Wysokość spłat uzależniona była od zmieniającego się kursu <span class="anon-block"> (...)</span>. W związku z zakwestionowaniem mechanizmu denominacji jako zawierającego w swej konstrukcji niedozwolone postanowienia umowne, strona pozwana wystąpiła przeciwko bankowi z powództwem, w ramach którego podniosła zarzut nieważności umowy. Sąd pierwszej instancji wydał nieprawomocny wyrok, w którym ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.01.2006 r. oraz zasądził na rzecz pozwanych kwotę 6.274,24 zł. Od niniejszego wyroku bank wniósł apelację. Sprawa prowadzona jest przed Sądem Apelacyjnym w <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>). Ponadto powód podniósł, że strony na podstawie zakwestionowanej umowy dokonywały wzajemnie przysporzeń, wobec tego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> żąda zapłaty wartości nienależnego świadczenia spełnionego przez bank polegającego na udostępnieniu kapitału do korzystania (roszczenie o zwrot nominalnej wartości świadczenia banku).</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Podnieśli następujące twierdzenia:</p>
<p>1. Strona pozwana zaprzecza, że jest dłużnikiem powoda.</p>
<p>2. W wykonaniu Umowy kredytu zawartej między stronami niniejszego sporu Bank wypłacił na rzecz Strony pozwanej kwotę 139.730,18 zł.</p>
<p>3. Pozwani na rzecz Banku na dzień 5 lutego 2025 r. wpłacili kwotę 159.646,00 zł.</p>
<p>4. Pozwani nigdy nie dochodzili zwrotu kwoty 139.730,18 zł i ją spłacili.</p>
<p>5. Bank nie chce się rozliczyć z nadpłaty powstałej na dzień 5 lutego 2025 r. w kwocie 19.915,82 zł</p>
<p>6. Pozwani dochodzili części przysługującej im kwoty nadpłaty w wysokości 6.274,24 zł nad kwotę 139.730,18 zł przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>7. Postępowanie przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> zakończyło się wyrokiem z dnia 27 czerwca 2024 r. stwierdzającym nieistnienie między stronami stosunku prawnego kredytu oraz zasądzającym kwotę 6.274,24 zł.</p>
<p>8. W zakresie kwoty 13.640,00 zł pozwani w dniu 5 lutego 2025 r. wezwali Bank do zapłaty w terminie do dnia 14 lutego 2025 r. Na dzień niniejszego pisma Bank nie rozliczył się z pozwanymi.</p>
<p>Pozwani podnieśli zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powoda, zaś w razie jego nieuwzględnienia podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności dochodzonych przez powoda tytułem zwrotu udostępnionej kwoty kredytu <br/>z roszczeniem strony pozwanej w postaci sumy dotychczasowych świadczeń pieniężnych zrealizowanych przez stronę pozwaną w wykonaniu nieważnej <span class="anon-block">(...)</span>. Ponadto zarzucili pozorność powództwa i nadużycia prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>, ponieważ w postępowaniu sądowym o unieważnienie umowy kredytowej nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok w związku z czym żądania banku są przedwczesne i dotyczą jeszcze niewymagalnego roszczenia, tym samym naruszają treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Fakty istotne dla rozstrzygnięcia </strong>
</p>
<p>Porównanie pozwu i odpowiedzi na pozew prowadzi do wniosku, że fakty nie są sporne. Obie strony opierały się na przebiegu i ustaleniach procesu prowadzonego przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> pod sygnaturą akt <span class="anon-block">(...)</span>, w którym zapadł nieprawomocny wyrok stwierdzający nieistnienie między stronami stosunku prawnego kredytu oraz zasądzający od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 6.274,24 zł. Ponieważ ustalenia te dotyczyły tej samej <span class="anon-block">(...)</span>, ustalenia te zachowują pełną aktualność, a stan faktyczny w obu postępowaniach jest zbieżny, wobec czego Sąd przyjął je odpowiednio również na potrzeby niniejszego postępowania.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> jest następcą prawnym <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> (bezsporne).</p>
<p>W dniu 2.01.2006 r. kredytobiorcy, jako konsumenci, wystąpili do <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">G.</span> z wnioskiem o udzielenie kredytu z przeznaczeniem na nabycie lokalu mieszkalnego w kwocie 140.000 zł. Jako walutę kredytu wskazano franka szwajcarskiego (<span class="anon-block"> (...)</span>). Oboje kredytobiorcy pracowali na umowę o pracę na czas nieokreślony.</p>
<p>W dniu 30 stycznia 2006 r. strony podpisały umowę <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span>, na mocy której Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie stanowiącej równowartość 57.865,59 <span class="anon-block">(...)</span> celem sfinansowania zakupu lokalu mieszkalnego przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> i miejsca garażowego (§ 2 ust. 2, § 3 umowy). Kwota kredytu w złotych miała zostać określona poprzez przeliczenie kwoty <span class="anon-block"> (...)</span> na złote według kursu kupna <span class="anon-block"> (...)</span> zgodnie z Tabelą kursów z dnia uruchomienia środków (§ 2 ust. 3 umowy). Rozliczenie z bankiem z tytułu zaciągniętego kredytu w zakresie prowizji, odsetek i rat dokonywane miało być w złotych według kursu sprzedaży <span class="anon-block"> (...)</span> wskazanej w odpowiedniej Tabeli kursów (§ 2 ust. 4, § 7 ust. 9 Umowy). Umowa przewidywała, że ryzyko związane ze zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca z zastrzeżeniem § 10 ust. 4 oraz § 20 ust. 4 umowy (§ 2 ust. 5 umowy). W § 5 ust. 1 umowy wskazano, bank pobiera odsetki od uruchomionej kwoty kredytu według zmiennej stopy procentowej. Oprocentowanie kredytu stanowiło sumę stopy bazowej aktualnej w ostatnim dniu roboczym przed dniem uruchomienia środków oraz marży Banku, która wynosiła 2,00% w stosunku rocznym (§ 5 ust. 2 ). Zgodnie z § 6 ust. 1 umowy zmiana stopy bazowej na stopę bazową obowiązującą w ostatnim dniu roboczym przed dniem zmiany następuje ostatniego dnia każdego 6-miesięcznego okresu obrachunkowego (lub najbliższego dnia roboczego następującego po tym dniu), aż do dnia ostatecznej spłaty, przy czym pierwsza zmiana następuje po 6 miesiącach, licząc od dnia uruchomienia kredytu. Stopa bazowa odpowiadała stawce <span class="anon-block">(...)</span> – stosowanej <br/>w przypadku kredytów denominowanych w USD i <span class="anon-block"> (...)</span> (§ 5 ust. 3 OWU). W zakresie marży umowa przewidywała, że ulega ona obniżeniu o 1,0 p.p. po ustanowieniu docelowego zabezpieczenia spłaty kredytu, tj. po przedłożeniu w Banku odpisu z księgi wieczystej z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz banku. Ponadto, umowa wskazywała, że marża może ulec zmianie w przypadku dokonania przez kredytobiorcę ubezpieczenia finansowego od ryzyk związanych z niskim wkładem własnym ( § 6 ust. 2 i 3 umowy). Jeżeli środki zostałyby uruchomione w dniu podpisania umowy, wówczas oprocentowanie kredytu wynosiłoby 3,18 % ( § 5 ust. 2 umowy). W dniu podpisania umowy został kredytobiorcom otwarty rachunek obsługi kredytu (§ 9 ust. 1 umowy). Wypłata kredytu miała nastąpić nie później niż 5 dni roboczych od daty złożenia przez kredytobiorcę wniosku o wypłatę środków, ale nie później niż w ciągu 30 dni od zawarcia umowy, pod warunkiem spełnienia przez kredytobiorcę określonych warunków (§ 9 ust. 2 i 4 umowy). Środki miały zostać wypłacone w drodze przelewu na wskazany przez Kredytobiorcę rachunek bankowy. Wypłacona kwota w złotych stanowi równowartość kwoty wyrażonej w <span class="anon-block"> (...)</span>, przeliczona według kursu kupna <span class="anon-block"> (...)</span> określonego w Tabeli kurów z dnia wypłaty środków (§ 10 ust. 1 - 3 umowy). Całkowita spłata kredytu miała nastąpić do dnia 10 stycznia 2038 r. w 360 równych ratach kapitałowo-odsetkowych ( za wyjątkiem ostatniej raty, która jest ratą wyrównującą). Raty miały być spłacane zgodnie z haromonogramem spłat doręczanym kredytobiorcy, który został wyrażony w <span class="anon-block"> (...)</span>. Zgodnie z umową bank był uprawniony do pobierania <br/>w dniu wymagalności określonym w harmonogramie spłat środków pieniężnych <br/>z rachunku wskazanego w § 9 ust. 1 lub rachunku oszczędnościowo–rozliczeniowego kredytobiorców. Spłata miała następować w złotych po przeliczeniu kwoty <span class="anon-block"> (...)</span> według kursu sprzedaży określonego w Tabeli kursów obowiązującego w dniu spłaty (§ 12 umowy). W § 16 ust. 1 umowa przewidywała możliwość ubiegania się przez kredytobiorcę o zmianę waluty kredytu, po spełnieniu warunków określonych w § 16 ust. 2 umowy. W przypadku przekształcenia kredytu denominowanego w <span class="anon-block"> (...)</span> w opcję złotową, kapitał pozostały do spłaty wyrażony w <span class="anon-block"> (...)</span> przeliczany będzie na złote po kursie sprzedaży <span class="anon-block"> (...)</span> według Tabeli kursów obowiązującej w dniu podpisania aneksu do umowy (§ 16 ust. 5 umowy). Tabela kursów została zdefiniowana w § 1 pkt 16 umowy jako aktualna „Tabela kursów walutowych <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span>” obowiązująca w banku w momencie dokonywania przeliczeń kursowych. Wszystkie zmiany umowy mogły być dokonywane w formie aneksu za zgodą obu stron. Za zmianę umowy nie uważa się zmiany stopy procentowej kredytu, stawek opłat i prowizji oraz wysokości oprocentowania dla zadłużenia przeterminowanego (§ 28 ust. 1 i 3 umowy). <em>
<!-- -->
(dowód: umowa k. 19-23 i k. 61-65)</em>
</p>
<p>W dniu 20 sierpnia 2007 r. strony zawarły <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> do umowy, na mocy którego zwiększono kwotę kredytu o 65.138,09 <span class="anon-block">(...)</span> do łącznej kwoty 124.975,16 <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W dniu 17.02.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 4.350,67 <span class="anon-block">(...)</span>. Kwota ta została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 10.330,23 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 4.350,67 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego ww. kwota została przelana na rachunek wskazany przez klienta. W dniu 10.03.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 8.918,74 <span class="anon-block">(...)</span>. Część tej kwoty w wysokości 8.859,42 <span class="anon-block">(...)</span> została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 21.578 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 8.859,42 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego kwota ww. została przelana na rachunek wskazany przez klienta. Natomiast kwota 59,32 <span class="anon-block">(...)</span> została zarachowana na wcześniejszą spłatę. <br/>W dniu 14.04.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 8.918,74 <span class="anon-block">(...)</span>. Część tej kwoty w wysokości 8.745,24 <span class="anon-block">(...)</span> została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 21.578 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 8.745,24 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego kwota ww. została przelana na rachunek wskazany przez klienta. Natomiast kwota 173,50 <span class="anon-block">(...)</span> została zarachowana na wcześniejszą spłatę. W dniu 18.05.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 8.918,74 <span class="anon-block">(...)</span>. Część tej kwoty <br/>w wysokości 8.562,36 <span class="anon-block">(...)</span> została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 21.578 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 8.562,36 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego kwota ww. została przelana na rachunek wskazany przez klienta. Natomiast kwota 356,38 <span class="anon-block">(...)</span> została zarachowana na wcześniejszą spłatę. W dniu 16.06.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 8.918,74 <span class="anon-block">(...)</span>. Część tej kwoty w wysokości 8.433,85 <span class="anon-block">(...)</span> została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 21.578,00 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 8.433,85 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego kwota ww. została przelana na rachunek wskazany przez klienta. Natomiast kwota 484,89 <span class="anon-block">(...)</span> została zarachowana na wcześniejszą spłatę. W dniu 14.07.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony <br/>w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 8.918,74 <span class="anon-block">(...)</span>. Część tej kwoty w wysokości 8.447,05 <span class="anon-block">(...)</span> została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 21.578,00 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 8.447,05 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego kwota ww. została przelana na rachunek wskazany przez klienta. Natomiast kwota 471,69 <span class="anon-block">(...)</span> została zarachowana na wcześniejszą spłatę. W dniu 10.08.2006 r. rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> został zasilony przez <span class="anon-block"> (...) Bank (...) S.A.</span> kwotą 8.921,22 <span class="anon-block">(...)</span>. Kwota ta została przekazana na rachunek obsługi kredytu prowadzony w <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> i po jej przeliczeniu na <span class="anon-block">(...)</span> zaewidencjonowano na tym rachunku jako kwota 21.509,95 <span class="anon-block">(...)</span> (równowartość kwoty 8.921,22 <span class="anon-block">(...)</span> po przeliczeniu po kursie 2,<span class="anon-block"> (...)</span>), z którego kwota ww. została przelana na rachunek wskazany przez klienta. Od dnia 10.03.2006 r. kredytobiorcy dokonują wpłat tytułem rat kapitało‑odsetkowych. W okresie od 10.03. 2006 r. do 10.11.2023 r. uiścili na rzecz Banku z tytułu rat kapitałowo - odsetkowych łącznie kwotę 143.202,59 zł. Oprócz tego kredytobiorcy zapłacili na rzecz banku prowizję za udzielenie kredytu w wysokości 2.168,65 zł, wycenę nieruchomości 400 zł, prowizję za <span class="anon-block">aneks nr (...)</span> – 250 zł, przypomnienie za niedostarczenie dokumentów łącznie 53 zł, za wydanie zaświadczenia 100 zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zaświadczenie z banku k. 24-28v. i k. 66-70v.)</em>
</p>
<p>Dodatkowego ustalenia wymagały więc tylko fakty zaistniałe później.</p>
<p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie z powództwa kredytobiorców prowadzonej pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, wyrokiem z dnia 27 czerwca 2024 r. ustalił nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego w związku z nieważnością umowy o <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.01.2006 r. oraz zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 6.274,24 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29.12.2023 r. do dnia zapłaty.</p>
<p>
<em>
<!-- -->
(dowód: Wyrok Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 27.06.2024 r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> k.29)</em>
</p>
<p>W związku z wytoczonym przez kredytobiorców powództwem przeciwko bankowi oraz podniesieniem w nim zarzutu bezskuteczności (nieważności) umowy <br/>w całości, bank celem zabezpieczenia swoich interesów pismem z dnia 18.09.2024 r. wezwał kredytobiorców do zwrotu wypłaconego w wykonaniu umowy kapitału kredytu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia pisma.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: wezwania do zapłaty z dowodem nadania i potwierdzeniem odbioru k. 30-37 i k. 72-74)</em>
</p>
<p>W związku z pozwem wniesionym przez bank, kredytobiorcy dnia 5 lutego 2025 r. złożyli bankowi oświadczenie o potrąceniu wierzytelności im przysługującej <br/>w kwocie 159.646 zł z wierzytelnością banku o zwrot wypłaconego kapitału w kwocie 139.730,18 zł. Jednocześnie kredytobiorcy wezwali bank do zapłaty pozostałej wierzytelności im przysługującej w wysokości 13.640 zł w terminie do 14 lutego 2025 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: oświadczenie o potrąceniu z dowodem nadania k. 58-59)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Rozważania</strong>
</p>
<p>Sąd pominął na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 pkt 2 k.p.c.</a> wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a>, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów w pełni pozwalają na dokonanie prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy, zaś wniosek dowodowy o przesłuchanie pozwanych Sąd potraktował z uwagi na powyższe jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie co do zasady, mimo że niektóre zarzuty odpowiedzi na pozew okazały się bezzasadne, a konkretnie:</p>
<p>Chybiony był zarzut przedawnienia roszczeń. Termin przedawnienia roszczeń jako związanych z działalnością gospodarczą powoda na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> jest trzyletni, ale nie upłynął do daty wniesienia powództwa w tej sprawie (13.12.2024 r. – data wpływu), ponieważ początek biegu przedawnienia należy liczyć w ocenie Sądu od daty wydania prawomocnego wyroku opierającego się na nieważności umowy kredytowej. Nie powinna wchodzić w grę żadna data wcześniejsza, ponieważ nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza.</p>
<p>Zarzut przedwczesności powództwa o zwrot kapitału kredytu opierał się na niesprawiedliwym, nierównym dla stron tej samej umowy założeniu, że w razie jej nieważności kredytobiorca nabywa roszczenie o zwrot swych świadczeń, zaś analogiczne roszczenie (oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej) przeciwstawne roszczenie banku ma czekać do daty prawomocnego sądowego ustalenia nieważności <span class="anon-block">(...)</span>. Otóż oba roszczenia powstają jednocześnie, <br/>i już powstały, a ich wymagalność zależy w każdym przypadku od wezwania drugiej strony do zwrotu świadczenia, bez potrzeby oczekiwania na sądowe ustalenie nieważności. Z podobnych przyczyn chybiony był zarzut nadużycia prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Jego uwzględnienie zabierałoby bankowi możliwość sądowego dochodzenia należności.</p>
<p>Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut pozorności powództwa. Dotyczy ono zwrotu świadczenia nienależnego, którego źródłem jest umowa kredytu, co wyłącza możliwość uznania go za czynność pozorną. W sprawie brak jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że powództwo zostało wytoczone w celu innym niż dochodzone roszczenia, które - w świetle sporu o ważność umowy- stanowi konsekwencję przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.</p>
<p>Mimo to roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>W ocenie Sądu pozwani skutecznie złożyli zarzut potrącenia swych wierzytelności z wierzytelnością banku o zwrot wypłaconego kapitału – do pełnej jej wysokości. Powód nie kwestionował tego potrącenia w procesie. Sąd nie ma też żadnych danych o tym, by bank kwestionował je poza procesem. Na rozprawę za powoda nie stawił się nikt, mimo prawidłowego zawiadomienia płnomocnika. Mając to na uwadze, wobec spełnienia przez pozwanych przesłanek formalnych zarzutu potrącenia poprzez dołączenie materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu przesłanego za pośrednictwem poczty z potwierdzeniem nadania (k. 58‑59), jak również przesłanek materialnych poprzez wykazanie, że przysługiwała im wierzytelność wzajemna, należało uznać, że doszło do umorzenia wierzytelności banku w całości, zaś wierzytelności pozwanych do tej samej wysokości. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 499)">art. 498-499 k.c.</a> oddalił powództwo o zasądzenie zwrotu kapitału kredytu z odsetkami.</p>
<p>Uzupełniająco wskazać można, że w świetle najnowszego orzecznictwa <span class="anon-block">(...)</span> – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">L.</span>), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Wyrok <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">L.</span>) wskazuje na konieczność oddalenia powództwa w zakresie zwrotu kapitału kredytu z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku, gdy warunek <span class="anon-block">(...)</span> uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy <span class="anon-block">(...)</span>, w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy <br/>o zwrot kapitału kredytu – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą kredytu, a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota kredytu przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Suma świadczeń kredytobiorców w tej sprawie to wynik przekraczający kwotę kapitału kredytu, niepozwalający na zasądzenie zwrotu jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku (brak nadwyżki świadczeń po jego stronie) – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 405)">art. 410 i art. 405 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>
</p>
<p>W ocenie Sądu nie było potrzeby utrzymywania stanu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa kredytobiorcy, ponieważ niezależnie od tego, jak zakończy się tamta sprawa, wynik sprawy niniejszej powinien być ten sam. Jeśli powództwo kredytobiorcy zostanie oddalone lub w inny sposób potraktowane przy założeniu, że umowa kredytu jest ważna – wówczas podstawa powództwa niniejszego odpadnie (zostało bowiem oparte na konstrukcji nieważności umowy). Jeśli zaś apelacja banku zostanie oddalona (umowa zostanie prawomocnie uznana za nieważną), pozostaną aktualne wszystkie powyższe ustalenia i rozważania. Dotychczasowe rozpoznanie niniejszej sprawy oparte było na założeniu przedstawionym przez bank w pozwie – że umowa kredytu jest umową nieważną. Z założeniem takim zgadzała się strona pozwana. Sąd rozpoznający tę sprawę nie miał więc żadnych podstaw, by przyjąć założenie odmienne.</p>
<p>Strona pozwana wygrała proces w całości i zasługuje zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu wynika stąd, że stronę powodową (bezzasadnie upierającą się przy stanowisku) trzeba uznać za przegrywającą proces w całości. Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w stawce minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu oraz opłatę za pełnomocnictwo – łącznie 5417 zł.</p>
<p>sędzia Rafał Kubicki</p>
</div>