II SAB/Lu 99/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. S. O. W. P. z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2019 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku S. S. O. W. P. z siedzibą w W. o udzielenie informacji publicznej z dnia 25 kwietnia 2019 r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku S. S. O. W. P. z siedzibą w W. wskazanego w punkcie I; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz S. S. O. W. P. z siedzibą w W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W dniu 18 sierpnia 2020 r. S. S. O. W. P. z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 kwietnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W treści skargi skarżące Stowarzyszenie zarzuciło organowi, że wskutek swojej bezczynności dopuścił się w przedmiotowej sprawie naruszenia: - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim gwarantuje prawo do uzyskiwania informacji o działalności osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, poprzez nieudostępnienie informacji objętych zakresem konstytucyjnego prawa, wskutek braku odpowiedzi na złożony wniosek; - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."), w zakresie, w jakim zobowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia, poprzez brak udzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. W oparciu powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie, że doszło do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 25 kwietnia 2019 r. Ponadto Stowarzyszenie domagało się zasądzenia od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że w dniu 25 kwietnia 2019r. zwróciło się do Wójta Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, obejmującej pytania dotyczące tzw. gminnych mediów społecznościowych. Wniosek ten posiadał następującą treść: "Na podstawie art. 61 ust. 1 i Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy dostępie do informacji publicznej, S. S. O. W. P. wnosi o udostępnienie następujących informacji publicznych: CZ. 1 - FACEBOOK 1. Czy gmina prowadzi swój profil na Facebooku? 2. Jeśli tak, to czy na stronie internetowej gminy znajduje się link do Facebooka? 3. Jeśli gmina prowadzi profil na Facebooku, to czy w regulaminie lub innym dokumencie uregulowano zasady blokowania komentarzy i użytkowników Facebooka? 4. Jeśli Facebook gminy posiada określoną politykę blokowania komentarzy i użytkowników, prosimy o przesłanie linków, do miejsca, gdzie jest ona opisana. 5. Jeżeli gmina prowadzi Facebooka, ile osób jest obecnie (na dzień odpowiadania na wniosek) zablokowanych na oficjalnym profilu gminy w tym serwisie? 6. Czy profile Facebook gminy prowadzą pracownicy urzędu czy zewnętrzna osoba/podmiot zewnętrzny? 7. Jeśli profil prowadzą pracownicy urzędu, prosimy o wskazanie stanowisk, na których są zatrudnieni. CZĘŚĆ 2 - TWITTER 1. Czy gmina prowadzi swój profil na Twitterze? 2. Jeśli tak, to czy na stronie internetowej gminy znajduje się link do Twittera? 3. Jeśli gmina prowadzi Twittera, to czy w regulaminie lub innym dokumencie uregulowano zasady blokowania komentarzy i użytkowników Twittera? 4. Jeśli Twitter gminy posiada określoną politykę blokowania komentarzy i użytkowników, prosimy o przesłanie linków, do miejsca, gdzie jest ona opisana. 5. Jeżeli gmina prowadzi Twittera, ile osób jest obecnie (na dzień odpowiadania na wniosek) zablokowanych na oficjalnym profilu gminy w tym serwisie? 6. Czy profil Twitter gminy prowadzą pracownicy urzędu czy zewnętrzna osoba/podmiot zewnętrzny? 7. Jeśli profil prowadzą pracownicy urzędu, prosimy o wskazanie stanowisk, na których są zatrudnieni. CZĘŚĆ III - FORUM Czy urząd gminy prowadzi forum dla mieszkańców lub grupę w serwisie społecznościowym? CZĘŚĆ IV - OFICJALNY PROFIL W/B/P 1. Jeśli istnieje oficjalny profil wójta/burmistrza/prezydenta na Facebooku, Twitterze lub Wykopie, czy w którymkolwiek przypadku prowadzą go osoby opłacane z budżetu gminy? (chodzi zarówno o sytuację, gdy są to pracownicy gminy, jak też gdy są to zewnętrzne podmioty zatrudnione przez gminę)? 2. Jeśli któryś profil w mediach społecznościowych jest/był w 2018 roku opłacany z budżetu gminy, prosimy o link do profilu." W treści wniosku Stowarzyszenie zaznaczyło, że na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wnosi o przesłanie żądanych informacji na wskazany adres e-mail. Do dnia złożenia skargi nie otrzymało jednak od organu żadnej odpowiedzi. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia nie ulega wątpliwości, że organ wykonawczy gminy, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie ulega także wątpliwości, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, gdyż posiadają one walor informacji o działalności organu władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Przedmiot złożonego wniosku dotyczy bowiem prowadzenia oficjalnych (urzędowych) kont użytkowników w mediach społecznościowych. Profile te służą jako narzędzie przy wykonywaniu zadań publicznych oraz do kontaktu z mieszkańcami. Informacja o tym, kto, w imieniu organu, ma dostęp do tych profili, kto nimi zarządza oraz moderuje, stanowi informację publiczną. Zdaniem Stowarzyszenia należy przyjąć, że profile te zawierają komunikaty urzędowe, nawet jeżeli nie mogą służyć do prowadzenia postępowań w sprawach indywidualnych. Jednocześnie profile te prowadzone mogą być przez pracowników urzędu, w ramach ich obowiązków służbowych, w związku z czym na ten cel przeznacza się środki publiczne. Uzasadniając wniosek o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, strona skarżąca podkreśliła, że organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności już od ponad roku. W ocenie Stowarzyszenia o rażącym charakterze bezczynności świadczy zatem okres zwłoki w załatwieniu wniosku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w związku z tym, że skarżący nie wyjaśnił, o jaki wniosek chodzi (wniósł o przesłanie informacji "na wskazany adres e- mail", którego nie podał), nie dołączył również dowodu złożenia wniosku, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które ujawniło, że wniosek od skarżącego wpłynął do Urzędu w dniu 25 kwietnia 2019 r. i został przekazany do załatwienia pracownikowi merytorycznemu. Obecnie pracownik ten nie pracuje w Urzędzie, a więc nie można zweryfikować, czy odpowiedź na wniosek została przez niego udzielona w ustawowym terminie. W związku z tym, organ po wpłynięciu skargi na bezczynność, w dniu 26 sierpnia 2020r. przesłał skarżącemu niezwłocznie (elektronicznie) odpowiedź na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zasady i tryb udzielania informacji publicznej określa powoływana wyżej ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p."). Z ustawy tej wynika, że udostępnieniu podlega wyłącznie informacja będąca "informacją publiczną" i tylko przez podmioty, na których ciąży obowiązek udostępnienia takiej informacji. W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Niewątpliwie takimi informacjami są informacje objęte wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia z 25 kwietnia 2091r., gdyż dotyczą działalności organu władzy publicznej, tj. wójta gminy, w zakresie komunikacji i wymiany informacji z mieszkańcami gminy. Nie budzi też wątpliwości, że wójt gminy, jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej - art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W świetle powyższego Wójt Gminy miał obowiązek udostępnić skarżącemu Stowarzyszeniu sporne informacje w terminie 14 dni, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (bądź w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące, jeżeli informacja nie mogła być udostępniona w terminie 14 dni - art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W odpowiedzi na skargę Wójt potwierdził, że wniosek skarżącego wpłynął do Urzędu w dniu 25 kwietnia 2019r. i został przekazany właściwemu pracownikowi do załatwienia. W związku z tym, że aż do wniesienia skargi na bezczynność, skarżące Stowarzyszenie nie kontaktowało się z Wójtem Gminy w sprawie tego wniosku, organ nie podejmował żadnych czynności w tej sprawie. Obecnie pracownik, któremu zostało zlecone załatwienie wniosku, nie jest już zatrudniony w urzędzie gminy i organ nie jest w stanie ustalić, czy odpowiedź na wniosek została udzielona skarżącemu w ustawowym terminie. W związku z tym, niezwłocznie po wpłynięciu skargi (18 sierpnia 2020r.), tj. 26 sierpnia 2020r. Wójt Gminy udzielił skarżącemu drogą elektroniczną odpowiedzi na wniosek. Z przedstawionych dokumentów bezspornie wynika, że organ otrzymał wniosek skarżącego z 25 kwietnia 2019r. Przyznał jednocześnie, że nie jest w stanie wykazać, że odpowiedź została udzielona przez pracownika, któremu wniosek został przekazany do załatwienia, gdyż obecnie pracownik ten nie jest zatrudniony w Urzędzie. W tym stanie faktycznym stanowisko skarżącego Stowarzyszenia, że odpowiedź na wniosek nie została udzielona, jest wiarygodne, co pozwala na stwierdzenie, że organ pozostawał w bezczynności. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz.2325), dalej jako "p.p.s.a." - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Stosując przytoczony przepis Sąd w pkt I. stwierdził bezczynność organu w związku z przekroczeniem wskazanych w u.d.i.p. terminów załatwienia wniosku - art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednak wobec udostępnienia żądanych informacji już po wniesieniu skargi na bezczynność, zbędne stało się zobowiązywanie go do załatwienia wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zatem w tym zakresie Sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) (pkt III). Mając na uwadze, że bezspornie wniosek skarżącego Stowarzyszenia z 25 kwietnia 2019r. został doręczony organowi, a wniosek został rozpatrzony pismem z 26 sierpnia 2020r., a więc już po wniesieniu niniejszej skargi i z prawie półtorarocznym opóźnieniem, Sąd uznał, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących terminów rozpatrywania wniosku o udzielenie informacji publicznej tj. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (pkt II). Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt IV).