Ppolska.starec← UrzadnikLog in

VIII U 1300/25

Common courts2025-12-01
Case number
VIII U 1300/25
Judgment date
2025-12-01
Type
REASONS

Judges

Barbara Kempa (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Summary

realizacja umowy zlecenie przez cudzoziemca na terenie Polski implikuje tezę o stałym pobycie

Judgment text

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 1300/25 </strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->całości wyroku</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Decyzją numer (...)</span> z dnia 7.04.2025 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">G. S.</span> , jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span>, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 1.10.2020 r. do 1.09.2022r., oraz określił miesięczne podstawy wymiaru składek z wymienionego tytułu, na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od X. 2020 r. do IX. 2022 r., oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od <span class="anon-block"> (...)</span> do VI/2022r., oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od <span class="anon-block"> (...)</span> do VI/2022r.,</p> <p>Organ rentowy wskazał, że, ze zgromadzonych w systemie informatycznym, dokumentów, wynika, iż płatnik składek <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z/s w <span class="anon-block">Ł.</span>, we wskazanym okresie, zgłosił <span class="anon-block">G. S.</span> - obywatela <span class="anon-block">(...)</span>, z tytułu wykonywania umowy zlecenia, wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od 1.10.2020r. do 1.09.2022r. Ponadto ustalono, że we wskazanym okresie od 1.10.2020- 21.08.2022 wykonywanie umowy zlecenia na rzeczpłatnika składek, stanowilo dla ubezpieczonego jedyny tytuł do obowiązkowych ybezpieczen społecznych.</p> <p>W okresie od 22.08 do 1.09.2022r. ubezpieczony był jednocześnie zaangażowany jako zleceniobiorca u innego płatnika składek , jednakże łączna podstawa wymiaru składek z obu tytułów w sierpniu i wrześniu 2022r. była niższa niż minimalne wynagrodzeniem za pracę.</p> <p>(decyzja – k. 10-14 akt ZUS)</p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> odwołała się od ww. decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że ubezpieczony, jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, u płatnika składek, nie podlega w spornym okresie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego i kosztów postępowania według norm przepisanych.</p> <p>Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> polegającą na wadliwym stanowisku, że ww. przepis wyłącza z obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu jedynie obywateli państw obcych, których pobyt nie ma charakteru stałego i którzy są jednocześnie zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i misjach międzynarodowych.</p> <p>Ponadto, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 §1 pkt 1 k.p.c.</a> płatnik wniósł o zawieszenie postępowania, podnosząc , że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, a to postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">L.</span>, a w najbliższym czasie przed Sądem Okręgowym w Łodzi.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 467;art. 467 § 4)">art. 467 § 4 k.p.c.</a> płatnik wniósł , także, o zwrot organowi rentowemu akt sprawy w celu uzupełnienia materiału sprawy, albowiem występują istotne braki w materiale, a także organ rentowy zastosował błędną podstawę prawną oraz faktyczną.</p> <p>W uzasadnieniu wskazano, że płatnik składek, w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> przed Sądem Okręgowym w Gliwicach uzyskał korzystny wyrok określający, iż nie ma obowiązku odprowadzania składek z ubezpieczenia społecznego, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w przypadku obecnie oraz w przyszłości zatrudnianych cudzoziemców, ponieważ zatrudnienie cudzoziemców następuje na pobyt czasowy, niemający charakteru stałego, a zatrudnieni cudzoziemcy nie posiadają kart stałego pobytu. Ponadto wskazano także, że w sprawie o tożsamym stanie prawnym w wyniku postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Katowicach sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> oraz Sądem Apelacyjnym w Katowicach sygn. akt III AUa <span class="anon-block">(...)</span> spółka dwukrotnie uzyskała wyrok wskazujący na prawidłowość złożonej interpretacji. Podał, że <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">L.</span> złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy postanowieniem z 16 czerwca 2020 roku odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dodatkowo odwołujący wskazał, iż w sprawie III AUa <span class="anon-block">(...)</span> oraz III AUa <span class="anon-block">(...)</span> o tożsamym stanie prawnym Sąd Apelacyjny w Łodzi wydał wyrok korzystny dla spółki, tj. zmieniający zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego.</p> <p> <em> <!-- -->(</em>odwołanie – k. 3-5)</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie , organ rentowy, wniósł o jego oddalenie, a także o oddalenie wniosku o zwrot akt sprawy organowi rentowemu i wniosku o zawieszenie postępowania, a nadto o zasądzenie od płatnika składek na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami.</p> <p>(odpowiedź na odwołania k. 8 – 10)</p> <p>Postanowieniem z dnia 28.05.2025 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek odwołującego się o zwrot akt sprawy organowi rentowemu oraz wniosek o zawieszenie postępowania.</p> <p>(postanowienie k. 12)</p> <p>Postanowieniem z dnia 25.08.2025 r. Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 144)">art. 144 k.p.c.</a> wyznaczył kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu <span class="anon-block">G. S.</span> .</p> <p>(postanowienie – k. 35)</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 10.10.2025 r. kurator dla nieznanego z miejsca pobytu ubezpieczonego – radca prawny <span class="anon-block">J. P.</span>, oświadczył, że nie udało mu się nawiązać kontaktu z ubezpieczonym, a nadto wniósł o rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z przepisami i przyjętą linią orzeczniczą w analogicznych sprawach oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów obsługi kuratorskiej, ponieważ nie zostały one uiszczone, w żadnej części.</p> <p>(pismo -k. 51)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Przedmiotem przeważającej działalności <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z/s w <span class="anon-block">Ł.</span> jest prowadzenie agencji pracy tymczasowej. Płatnik składek zatrudnia cudzoziemców na podstawie umów zlecenia i zgłasza ich z tego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.</p> <p>(okoliczność bezsporna, a ponadto odpis z KRS k. 7)</p> <p>Płatnik składek <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z/s w <span class="anon-block">Ł.</span>, we wskazanym okresie, zgłosił <span class="anon-block">G. S.</span> - obywatela <span class="anon-block">(...)</span>, z tytułu wykonywania umowy zlecenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1.10.2020r. do 1.09.2022r.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Do akt sprawy płatnik nie złożył umów zlecenia, potwierdzających wykonywanie przez ubezpieczonego, czynności , w ramach - umów - zlecenia, które stanowiły podstawę do zgłoszenia - do ubezpieczeń od 1.10.2020r</span>. Płatnik bowiem, - <strong> <!-- -->zgłosił ubezpieczonego , z tytułu wykonywania umowy zlecenia,</strong> wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie e od 1.10.2020r. do 1.09.2022r.</p> <p>Płatnik składek, złożył pisemną umowę zlecenia z 1.04.2022r. potwierdzającą, że jako zleceniodawca, zawarł z obywatelem <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">G. S.</span>, <span class="anon-block">urodzonym (...)</span>, jako zleceniobiorcą, na mocy której ten zobowiązał się w okresie od 1.04.2022 r. do 1.10.2023 r. do wykonania prostych prac produkcyjnych z kodem <span class="anon-block"> (...)</span> , na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z/s w <span class="anon-block">Ł.</span> za wynagrodzeniem ustalonym według aktualnie obowiązującej minimalnej stawki, wynikającej z ustawy z 10.10.2002 r. o wynagrodzeniu minimalnym za pracę.</p> <p>(umowa zlecenia k. 20),</p> <p>Według informacji nadesłanej przez Staż <span class="anon-block">G.</span> - obywatel <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">G. S.</span> wyjechał z Polski 13.09.2022r. i ponownie przyjechał do Polski w dniu 18.09.2022r.. Daty ponownych wizyt w Polsce - Staż <span class="anon-block">G.</span> przedstawiła w piśmie z 10.06.2025r.</p> <p> <strong> <!-- -->/informacja Straży Granicznej k.18/</strong> </p> <p>Płatnik składek złożył do akt sprawy oświadczenie : z dnia 29.06.2022r., że powierza cudzoziemcowi , obywatelowi GRUZJI - <span class="anon-block">G. S.</span> wykonywanie czynności na podstawie umowy zlecenia od 6.07.2022r. do 5.07.2024 r,. Płatnik złożył zezwolenie typu A nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 1.09.2020r. zezwolenie na prace cudzoziemca na terytorium RP oraz decyzję Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 11.09.2019r. udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RO od dnia 1.06.2022r.</p> <p> <strong> <!-- -->(umowa zlecenia k. 20, oświadczenia płatnika k. 21, zezwolenie k.22, decyzja Wojewody k. 23 )</strong> </p> <p>Płatnik składek <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z/s w <span class="anon-block">Ł.</span>, we wskazanym okresie, zgłosił <span class="anon-block">G. S.</span> - obywatela <span class="anon-block">(...)</span>, z tytułu wykonywania umowy zlecenia wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od 1.10.2020r. do 1.09.2022r. oraz złożył dokumenty rozliczeniowe, w których obliczył i rozliczył składki, tylko na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego .</p> <p>(okoliczność bezsporna)</p> <p>Stan faktyczny w n/n sprawie był bezsporny, a Sąd ustalił powyższe fakty w oparciu o powołane dokumenty, zawarte w aktach organu rentowego i w aktach sprawy , których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie, do rozstrzygnięcia pozostawało jedynie zagadnienie prawne, czy ubezpieczony, jako obywatel <span class="anon-block">(...)</span>, w spornym okresie, powinien zostać zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, w związku z tym powinny być odprowadzone składki z tego tytułu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie jest niezasadne i podlega oddaleniu.</p> <p>Na wstępnie należy podnieść, iż, w badanej sprawie, brak było podstaw do zwrotu akt organowi rentowemu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 467;art. 467 § 4)">art. 467 § 4 k.p.c.</a> Trzeba przypomnieć, że Sąd ubezpieczeń społecznych może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego. Wskazuje się, także, że możliwość przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu przez sąd pierwszej instancji została ograniczona tylko do dwóch sytuacji, przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 467;art. 467 § 4)">art. 467 § 4 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 4)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 4 k.p.c.</a>; poza tym sąd pierwszej instancji obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę merytorycznie <em> <!-- -->(por. wyrok SA w Szczecinie z 9.02.2022 r., III AUa 439/21, LEX nr 3360319).</em> </p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 467;art. 467 § 4)">art. 467 § 4 k.p.c.</a> z całą pewnością nie mogą być uzupełnione te wady, które decyzję organu rentowego dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania, a więc gdy decyzja taka została wydana przez organ niepowołany lub w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawy w obowiązującym prawie materialnym, względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego. W takich przypadkach decyzja jest bowiem bezwzględnie nieważna (nieistniejąca prawnie) i nie wywołuje skutków prawnych (koncepcja tzw. bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnej). <em> <!-- -->(por. postanowienie SN z 27.01.2021 r., II UZ 25/20, LEX nr 3112876).</em> </p> <p>Jednocześnie należy wskazać, że brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik strony odwołującej się wskazał jedynie, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, a to postępowania dotyczącego wydania indywidualnej interpretacji przepisów, toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">L.</span>, a w najbliższym czasie przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Tym samym pełnomocnik strony skarżącej odniósł się do tej kwestii jedynie w sposób ogólny. W związku z powyższym należy wskazać, iż brak jest dowodów potwierdzających, że takie postępowanie się toczy.</p> <p>Nie można, również, tracić z pola widzenia, iż wskazana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> podstawa do zawieszenia postępowania zachodzi, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Zależność ta musi być tego rodzaju, że orzeczenie, które ma zapaść w innym postępowaniu cywilnym, będzie prejudykatem, czyli podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w której ma być zawieszone postępowanie. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 177;art. 177 § 1;art. 177 § 1 pkt. 1)">art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> znajduje zastosowanie, gdy wynik jednego postępowania cywilnego zależy od wyniku innego postępowania cywilnego, gdyż przedmiot postępowania prejudycjalnego stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu cywilnym bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnych <em> <!-- -->(por. postanowienie SA w Szczecinie z 5.09.2012 r., III AUz 71/12, LEX nr 1216392)</em>.</p> <p>Niewątpliwie taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.</p> <p>Mając na względzie powyższe, Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)"> <strong> <!-- -->art. 6 ust. 1 pkt 4</strong> ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> <em> <!-- -->(Dz.U.2023.0.1230) </em>osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy oświadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust.4.</p> <p>Zleceniobiorcy, podlegający ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1 ustawy systemowej).</p> <p>Zleceniobiorcy, objęci obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, ubezpieczeniu chorobowemu, podlegają dobrowolnie na swój wniosek (art. 11 ust. 2 ustawy systemowej).</p> <p>Obowiązkowo, ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy (art. 13 pkt 2 ustawy systemowej).</p> <p>Każda osoba, objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym, podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązkiem płatnika składek – z mocy <strong> <!-- -->art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 1</strong> ustawy systemowej – jest obliczanie, rozliczanie i opłacanie należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy oraz przesyłanie w wyznaczonym terminie deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacanie składek za dany miesiąc. Płatnik składek jest zobowiązany do zgłoszenia w terminie 7 dni zleceniobiorcy do ubezpieczeń społecznych od daty powstania obowiązku ubezpieczenia oraz do zgłoszenia wyrejestrowania od dnia wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych (art. 36 ust.1, ust. 2, ust. 4 i ust. 11 ustawy systemowej).</p> <p>Na podstawie, zaś, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e)"> <strong> <!-- -->art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. „e”</strong> ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 27 sierpnia 2004 roku</a> <em> <!-- -->(t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1373 ze zm.)</em> osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.</p> <p>Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zleceniobiorców, stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy oświadczenie usług, jeżeli w umowie o świadczenie usług określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie (art. 18 ust. 1 i 3 w związku z art. 4 pkt ustawy systemowej).</p> <p>Jak stanowi <strong> <!-- -->art. 20 ust. 1</strong> powołanej ustawy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzeżeniem ust.2 i ust.3.</p> <p>Zgodnie <strong> <!-- -->z § 2 ust. 6</strong> rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 września 2017 r. <em> <!-- -->(Dz.U. z 2017 r. poz. 1831)</em> dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnik składek w raporcie lub imiennym raporcie miesięcznym korygującym, o którym mowa w art. 41 ust. 6 ustawy, zwanym dalej „raportem korygującym”, oraz w deklaracji i deklaracji rozliczeniowej korygującej, o której mowa w art. 47 ust. 3 ustawy, zwanej dalej „deklaracją korygującą”, uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat - od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy - stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ustawy. Z powyższego wynika, że podstawę wymiaru składek stanowi przychód faktyczny wypłacony w danym miesiącu.</p> <p>Do ustalenia, zaś, podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, osób, o których wyżej mowa, z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)"> <strong> <!-- -->art. 81 ust. 1</strong> ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81 ust. 5;art. 81 ust. 6)">ust. 5 i 6</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81 ust. 5;art. 81)">Ust. 5 art. 81</a> stanowi, że przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie stosuje się ograniczenia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Z kolei ,wymieniony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81 ust. 6;art. 81)">ust. 6 art. 81</a>, przewiduje, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Istota sporu, w niniejszej sprawie, sprowadzała się do ustalenia, czy do ubezpieczonego ma zastosowanie, czy też nie ma zastosowania - norma przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, a zatem, czy stanowisko organu rentowego podlegania przez ww. obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie wskazanym w treści zaskarżonej decyzji, jako osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek jest prawidłowe.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> stała na stanowisku, że do wskazanego ubezpieczonego nie mają zastosowania przepisy dotyczące podlegania przez niego ubezpieczeniom społecznym w związku z zawartą umową zlecenia biorąc pod uwagę treść normy przewidzianej <strong> <!-- -->w art. 5 ust. 2 ustawy systemowej</strong>. W jego ocenie prezentowane stanowisko jest spójne z ugruntowaną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wskazuje, że w przypadku obecnie oraz w przyszłości zatrudnianych cudzoziemców nie istnieje obowiązek odprowadzania składek z ubezpieczenia społecznego, o których mowa w przywołanej ustawie, gdyż zatrudnienie cudzoziemców następuje na pobyt czasowy, który nie ma charakteru stałego, a zatrudnieni cudzoziemcy nie posiadają kart stałego pobytu.</p> <p>Przywoływane stanowisko nie znajduje, jednak, zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy, ani nie ma odzwierciedlenia w, ukształtowanym w tym temacie, orzecznictwie.</p> <p>W tym miejscu warto przytoczyć treść, analizowanego przepisu, <strong> <!-- -->art. 5 ust. 2 ustawy</strong> systemowej, który stanowi, że nie podlegają ubezpieczeniom społecznym określonym w ustawie obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba, że umowy międzynarodowe stanowią inaczej.</p> <p>Wynika stąd, że jedynie ratyfikowana umowa międzynarodowa, jako prawo nadrzędne, może wykluczyć zastosowanie polskich przepisów w tym zakresie, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie badanej sprawy w przypadku zainteresowanego.</p> <p>Z wykładni powołanych przepisów wynika, że, zarówno, w przypadku pracowniczego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, jak i tytułu, wynikającego z wykonywania umowy zlecenia sam zamiar czasowego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też legitymowanie się jedynie zezwoleniem na pobyt czasowy nie mają rozstrzygającego znaczenia. Istotne jest jedynie, czy podczas wykonywania wyżej wymienionych działalności można mówić o stałym przebywaniu danej osoby na terytorium Polski. W konsekwencji przyjazd, choćby i cykliczny (regularny) do Polski celem wykonywania pewnych aktywności zawodowych jak np. prowadzenie wykładów, czy świadczenie usług doradczych na podstawie umowy zlecenia albo umowy o pracę nie będzie powodował objęcia obywatela państwa trzeciego polskim systemem ubezpieczenia społecznego. Natomiast stałe przebywanie w Polsce w okresie wykonywania tych czynności (np. zamieszkanie w Polsce i prowadzenie wykładów lub badań przez jeden semestr), chociażby przez krótki (sumarycznie) okres czasu determinowany czasowym zezwoleniem na pobyt, będą prowadzić do objęcia polskim systemem ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Tym samym, z przepisu tego <strong> <!-- -->nie wynika</strong> wymóg łącznego spełnienia, dwóch, wymienionych w tym przepisie, przesłanek niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego przez obywateli państw obcych. Przepis ten kreuje dwie niezależne od siebie kategorie określonych w nim osób, które obowiązkowi temu nie podlegają. Są nimi - po pierwsze - obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Polski nie ma charakteru stałego oraz - po drugie - obywatele państw obcych, którzy zatrudnieni są w wymienionych w tym przepisie placówkach <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z 1.10.2019 r., I UK 194/18). </em> </p> <p>W przedmiotowej sprawie ubezpieczony w spornym okresie wykonywał przedmiotową umowę zlecenia, otrzymywał wynagrodzenie, a zatem przebywał stale w Polsce. Okoliczności przeciwnych odwołujący nie wykazywał.</p> <p>Podkreślenia, dodatkowo, wymaga, iż wykonywania owych prac zostało powierzone cudzoziemcom, wykonującym czynności w charakterze pracownika tymczasowego, bowiem płatnik składek, w tej relacji, występował jako agencja pracy tymczasowej.</p> <p>Tym samym, biorąc pod uwagę analizowany w niniejszej sprawie przypadek, pobyt na terenie Polski, choćby, nawet czasowy, którego ramy są ściśle określone nie oznacza, że pobyt ten nie ma charakteru stałego o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy systemowej <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z 12.07.2017 r., II UK 295/16).</em> </p> <p>Wskazać wreszcie należy na najnowsze orzecznictwo, które stoi na stanowisku, że wykonywanie przez obywatela <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </strong>aktywności zarobkowej stanowiącej tytuł ubezpieczeń społecznych (w tym umowy zlecenia) na terenie RP oznacza jego podleganie polskim ubezpieczeniom społecznym bez względu na charakter pobytu, gdyż wyjątek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie znajduje zastosowania. Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że charakter pobytu obywatela państwa obcego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (stały albo niestały) należy odnosić do powszechnego obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, czyli do podstawy ubezpieczenia. Kluczowy jest zatem charakter aktywności zarobkowej cudzoziemca stanowiącej tytuł ubezpieczeniowy i sposób jej realizacji w okolicznościach indywidualnej sprawy<strong> <!-- -->.</strong> Charakter pobytu nie zależy, natomiast, od zamiaru, jaki co do okresu przebywania w Polsce przejawia cudzoziemiec; rodzaju posiadanego dokumentu pobytowego; kwestii formalno-meldunkowych itp. W szczególności uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt na czas oznaczony nie przeczy stałemu pobytowi w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. <em> <!-- -->(por. wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. I USKP 31/22 por. wyrok SN z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. I USKP 60/22 por. wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. I USKP 31/22), </em> </p> <p>W tym kontekście, za objęciem ubezpieczeniem, cudzoziemca, przemawia „niezmienny” pobyt na terenie RP w okresie realizacji podstawy ubezpieczenia, który w szczególności ma miejsce wówczas, gdy chodzi o cudzoziemców - obywateli odległych przestrzennie państw, którzy w okresie realizacji umów zatrudnieniowych w Rzeczypospolitej Polskiej nie powracają regularnie do kraju pochodzenia, np. w związku z dniami wolnymi od pracy (jak się wydaje dotyczy to obywateli <span class="anon-block">(...)</span>, <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </strong>, <span class="anon-block">(...)</span>). Nawiązując do wypracowanej w orzecznictwie przesłanki „centrum interesów życiowych cudzoziemca”, można wręcz przyjąć, że w okresie jakkolwiek czasowego, to jednak długookresowego pobytu takich cudzoziemców na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ich „centrum interesów życiowych” znajduje się właśnie na terytorium Polski. /zob. <em> <!-- --> wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.10.2023 r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 79/22, <span class="anon-block">L.</span>/.</em> </p> <p>Termin „nie podlegają ubezpieczeniom społecznym obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego”, zawarty w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, należy dekodować w powiązaniu z systemem ubezpieczenia społecznego, a nie przez odwoływanie się do przepisów o charakterze meldunkowym, ilościowym (ile razy dana osoba wjeżdża do kraju i jak długo tu pozostaje). Wobec tego uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt na czas oznaczony wcale nie przeczy stałemu pobytowi w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy systemowej, jako że nawet taki pobyt jest również stały w sensie „niezmienny w danym okresie” <em> <!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 12.06.2019 r., II UK 229/18, <span class="anon-block">L.</span>, postanowienie Sądu Najwyższego z 22.05.2019 r., II UK 167/18, <span class="anon-block">L.</span>). </em> </p> <p>Nie jest uprawnione założenie wykluczające, z pojęcia pobytu stałego, w rozumieniu cytowanego przepisu, pobytu cudzoziemca, na podstawie zezwolenia na czas oznaczony i akceptujące taki stały pobyt dopiero w przypadku zezwolenia na pobyt na czas nieoznaczony (art. 19 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach z 1997 r.) albo zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE (art. 65 ust. 7 ustawy o cudzoziemcach z 2003 r.) <em> <!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22.05.2019 r., II UK 167/18,</em> <span class="anon-block">L.</span>, <em> <!-- -->postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22.05.2019 r., II UK 169/18, <span class="anon-block">L.</span>).</em> </p> <p>Wykonywanie przez <strong> <!-- -->obywatela <span class="anon-block">(...)</span> </strong>, aktywności zarobkowej, stanowiącej tytuł ubezpieczeń społecznych (w tym umowy zlecenia) na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oznacza jego podleganie polskim ubezpieczeniom społecznym bez względu na charakter pobytu, gdyż wyjątek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie znajduje zastosowania. Rolą ustawodawcy jest jednak budowanie takich systemów instytucji ogólnych, które prawu pozytywnemu umożliwiają nadanie cechy zrozumiałego i spójnego zbioru norm prawnych, z odniesieniem do aksjologii oraz ekonomicznej analizy prawa <em> <!-- -->(por. postanowienie SN z 28.11.2023 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 97/23, LEX nr 3645246).</em> </p> <p>Obowiązkowe ubezpieczenie społeczne powstaje <em> <!-- -->ipso iure</em>, co odwołujący się płatnik musiał mieć na względzie zawierając umowę z ubezpieczonym.</p> <p>W przedmiotowej sprawie ubezpieczony zawarł z płatnikiem składek umowę zlecenia, w ramach której był on zobowiązany do wykonywania na rzecz płatnika pracy. Powyższa umowa opiewała na określony czas, podczas którego ubezpieczony systematycznie wykonywał pracę i przebywał stale w Polsce. Tym samym działania ubezpieczonego nie miały bez wątpienia charakteru incydentalnego, przykładowo sprowadzającego się do przyjazdu na jeden dzień pracy.</p> <p>Reasumując – stały pobyt w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 5;art. 5 ust. 2)">art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> podlega ocenie w zależności od charakteru aktywności zarobkowej osoby ubezpieczonej, stanowiącej tytuł ubezpieczeniowy – od rodzaju oraz sposobu realizacji umowy, z której wynika ustawowy obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym; w przypadku realizacji przez cudzoziemca (obywatela <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </strong>) umowy zlecenia zawartej na czas określony kilku miesięcy, wykonywanej stale na terenie RP, nie jest możliwe zakwalifikowanie tego stanu jako zmienności (niestałości) jego pobytu, zwalniającej płatnika z obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego takiej osoby.</p> <p>W świetle powyższych uwag uznać należy, że ubezpieczony nie jest adresatem normy wskazanej w art. 5 ust. 2 ustawy systemowej.</p> <p>Oznacza to, że w przypadku badania rzeczywistego charakteru pobytu ubezpieczonego w Polsce i ustalenia, że pobyt ten nie ma charakteru tymczasowego, a mimo to obywatel państwa obcego nie został zgłoszony do ubezpieczeń jako zleceniobiorca, organ rentowy powinien wydać stosowną decyzję, jak w niniejszej sprawie.</p> <p>Tym samym należało uznać, że zaskarżona decyzja organu rentowego w przedmiocie podlegania przez ubezpieczonego ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie na zasadach ogólnych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, jako osoby wykonującej pracę na podstawie opisanych umów zlecenia u płatnika składek, jest prawidłowa.</p> <p>W związku z powyższym Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup> <!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a>, oddalił odwołanie (<em> <!-- -->punkt 1 sentencji wyroku</em>).</p> <p>W przedmiocie kosztów procesu, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł., poniesione przez organ rentowy, jako strony, w całości, wygrywającej n/n sprawę, Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98§ 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych <em> <!-- -->(t.j. Dz.U. z 2023 poz. 1935 z późn. zm.)</em>. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> (<em> <!-- -->punkt 2 sentencji wyroku</em>).</p> <p>Sąd Okręgowy przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego w Łodzi, wynagrodzenie dla kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu ubezpieczonego – r.pr. <span class="anon-block">J. P.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 91 a;art. 91 a § 1;art. 91 a § 2)">art. 91a § 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 959) oraz § 2 oraz § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z 9 marca 2018 roku (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 536) w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1935 ze zm.) <em> <!-- -->(punkty 3 i 4 sentencji wyroku)</em>.</p> </div>