I SA/Wa 207/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi T. P. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 528/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz T. P. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego T. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE T. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 528/12 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] 67, hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2018 ogłoszonego przez Prezesa GUS 19 lutego 2019 r.; 2) przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny, określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa"; 3) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wyrokiem z 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2184/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 200 zł za niewykonanie wskazanego wyżej wyroku. [...] marca 2015 r. Prezydent [...] wydał decyzję o ustaleniu na rzecz T. P. odszkodowania za 25% gruntu przedmiotowej nieruchomości wchodzącego w skład obecnej działki nr [...]. Następnie decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Prezydent [...] wydał decyzję na podstawie której ustalono na rzecz T. P. odszkodowanie za 25% gruntu przedmiotowej nieruchomości wchodzącego w skład obecnej działki nr [...]. Wyrokiem z 13 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1408/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł za niewykonanie wskazanego wyżej wyroku, a następnie wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1695/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi kolejną grzywnę w wysokości 2.000 zł za niewykonanie wskazanego wyżej wyroku. Wobec braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności zmierzających do wydania merytorycznej decyzji skarżący pismem z [...] kwietnia 2019 r. wezwał organ do wykonania powyższego wyroku Sądu. Jednak Prezydent [...] nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy i przez to pozostaje w bezczynności, która trwa już 6 lat. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w wyjątkowo rażącej zwłoce, skoro od tylu lat nie wykonuje prawomocnego wyroku o sygn. akt I SAB/Wa 528/12, powtarza tę samą argumentację, a brak jest obiektywnych przyczyn uzasadniających zwłokę organu. W ten sposób Prezydent [...] lekceważy Sąd. Skarżący zauważył, że suma pieniężna stanowi swoiste zadośćuczynienie dla strony, która nie ma innych instrumentów prawnych aby zmusić organ do załatwienia sprawy. Dotychczas wymierzane grzywny nie wywarły zamierzonego skutku, dlatego uzasadnione jest wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości oraz sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie to jest na etapie gromadzenia materiału dowodowego. Pismem z [...] listopada 2019 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego, że zostało zlecone opracowanie geodezyjne celem wkreślenia przedmiotowej nieruchomości na zdjęcie lotnicze Wojskowego Biura Historycznego. Powyższym pismem poinformowano też, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku planowany jest na [...] lutego 2020 r. Poza tym pismami z [...] stycznia 2020 r. wystąpiono do Zarządu Dróg Miejskich w [...] oraz Archiwum Akt Nowych w [...] o przesłanie informacji dotyczących stanu przedmiotowej nieruchomości w latach 1945-1959. Pismami z [...] marca 2019 r., [...] czerwca 2019 r., [...] sierpnia 2019 r. pełnomocnik strony był informowany o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz o działaniach podjętych w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 528/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...] 67, hip. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął [...] sierpnia 2013 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 528/12 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy [...] czerwca 2013 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Ponadto prawomocnym wyrokiem z 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2184/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 200 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 12 kwietnia 2013 r. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał [...] stycznia 2014 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Z akt sprawy wynika też, że prawomocnym wyrokiem z 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1408/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] kolejną grzywnę w wysokości 2.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 12 kwietnia 2013 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał [...] kwietnia 2018 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Poza tym prawomocnym wyrokiem z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1695/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] kolejną grzywnę w wysokości 2.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 12 kwietnia 2013 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał [...] lutego 2019 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie Prezydent [...] nie załatwił w całości żądania wniosku T. P. o odszkodowanie z [...] października 2011 r. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ppsa, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 528/12 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi kolejnej grzywny w wysokości 4.000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że na organ już 3-krotnie została nałożona sankcja finansowa w postaci grzywien i 2-krotnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mimo to wyrok Sądu z 12 kwietnia 2013 r. zobowiązujący do rozpoznania wniosku o odszkodowanie nie został wykonany w całości, mimo upływu ponad 7 lat, licząc od upływu terminu dwóch miesięcy wyznaczonego przez Sąd, do dnia orzekania w niniejszej sprawie. Przy wymiarze wysokości grzywny Sąd wziął również po uwagę to, że: 1) wniosek o odszkodowanie został stosunkowo niedawno złożony (w 2011 r.), biorąc pod uwagę inne tego typu sprawy rozpoznawane przez Sąd i to, że w części został już rozpatrzony decyzjami Prezydenta [...] z 2015 r., 2) po wyroku Sądu z 4 grudnia 2018 r. organ podejmował w sprawie czynności mające na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy odszkodowawczej. Pismem z [...] stycznia 2019 r. wystąpił do Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] o przesłanie akt nieruchomości przy ul. [...] 67 i 67/69 z lat 1946-1952. Pismami z [...] marca 2019 r. organ wystąpił do [...] S.A. oraz Archiwum Państwowego [...] o przekazanie protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] maja 1953 r. Pismo z tej samej daty organ skierował do pełnomocnika skarżącego informując o gromadzeniu materiału dowodowego, przyczynach zwłoki i planowanym terminie rozpatrzenia wniosku ([...] maja 2019 r.). Pismem z [...] maja 2019 r. organ wystąpił do [...] S.A. o przesłanie dokumentacji lokalizacyjnej o której mowa w protokole zdawczo-odbiorczym z 1953 r., szkicu sytuacyjnego [...] nr [...]. Pismem z [...] czerwca 2019 r. organ poinformował pełnomocnika strony o podjętej czynności i stanie sprawy, a także wyznaczył termin jej załatwienia na [...] sierpnia 2019 r. Pismem z [...] czerwca 2019 r. organ wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o wykonanie opracowania geodezyjnego przedmiotowej nieruchomości polegającego na wkreśleniu jej terenu na zdjęcie Wojskowego Biura Historycznego oraz o przekazanie wszelkiej dokumentacji dotyczącej rozpoczęcia inwestycji na przedmiotowej nieruchomości przed [...] kwietnia 1958 r. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. organ skierował do pełnomocnika strony informację o zwróceniu się do Narodowego Archiwum Cyfrowego pismem z [...] sierpnia 2019 r. w celu pozyskania dokumentacji budowlanej oraz innej, dotyczącej przedmiotowej nieruchomości według stanu na 1945-1958, a także wskazał termin załatwienia sprawy na [...] listopada 2019 r. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. organ wystąpił do Biura Organizacji Urzędu [...] o przekazanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie w latach 1945-1959. W aktach sprawy znajduje się także zlecenie z [...] października 2019 r. na opracowanie geodezyjne celem wkreślenia terenu nieruchomości hipotecznej na zdjęcie Wojskowego Biura Historycznego. Pismem z [...] listopada 2019 r. organ poinformował pełnomocnika strony o podjętej czynności i wyznaczył termin załatwienia sprawy na [...] luty 2020 r. Pismami z [...] stycznia 2020 r. organ wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w [...] i Archiwum Akt Nowych w [...] o przedłożenie dokumentacji lokalizacyjnej i budowlanej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości z lat 1945-1959. Zatem Sąd stwierdził, że utrzymująca się bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 12 kwietnia 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu okoliczności niniejszej sprawy, zwłaszcza działania organu podjęte po ostatnim wyroku Sądu wymierzającym grzywnę, nie dają podstaw do wymierzenia grzywny we wnioskowanej przez skarżącego maksymalnej wysokości. Sąd uznał za zasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa. Zdaniem Sądu, tego rodzaju dodatkowa sankcja finansowa winna być wymierzona obok grzywny, skoro dotychczasowe grzywny nie odniosły zamierzonego skutku, a organ wyznacza kolejne terminy załatwienia sprawy, których nie dotrzymuje. Sąd uznał, że adekwatną do okoliczności sprawy będzie suma w wysokości 2.000 zł (połowa wymierzonej grzywny). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zwłoka organu w załatwieniu sprawy, choć konsekwentnie utrzymująca się mimo wnoszonych środków prawnych ją zwalczających, nie wynika z ewidentnie złej woli organu, lecz utrzymującej się od lat sytuacji zalegania w organie bardzo dużej ilości spraw odszkodowawczych. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).