IV U 590/25

Common courts2025-12-03

Case number

IV U 590/25

Judgment date

2025-12-03

Type

SENTENCE

Judges

Asesor Mateusz Pabian (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego na wypadek choroby i macierzyństwa, art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Judgment text

Sygn. akt IV U 590/25 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 3 grudnia 2025 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Pabian Protokolant: Roksana Borcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. we Wrocławiu sprawy z odwołania J. S. od decyzji  (...) Oddział we O. z dnia 14 kwietnia 2025 roku, znak (...) o zasiłek chorobowy I. zmienia zaskarżoną decyzję (...) Oddział we O. z dnia 14 kwietnia 2025 roku, znak (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. S. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. oraz ustala, że nie jest on zobowiązany do zwrotu zasiłku chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. wraz z odsetkami w kwocie 15 042,01 zł (piętnaście tysięcy czterdzieści dwa złote jeden grosz); II. orzeka, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt IV U 590/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. (znak: (...)-(...)) (...) Oddział we O. (dalej również: (...)) odmówił ubezpieczonemu J. S. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. Jednocześnie w związku z pobraniem nienależnego zasiłku chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. (...) zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 15 042,01 zł, na którą składa się należność główna w kwocie 12 655,80 zł z funduszu chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r., a także odsetki w kwocie 2 386,21 zł z funduszu chorobowego. Jako podstawę prawną swojej decyzji (...) wskazał na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 1;art. 84 ust. 1 a;art. 84 ust. 2;art. 84 ust. 2 pkt. 3;art. 84 ust. 3;art. 84 ust. 7 a)">art. 84 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 pkt 3 i ust. 3, ust. 7a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, w związku z art. 17 ust. 1, art. 22 oraz art. 66 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W uzasadnieniu ww. decyzji (...) podał, że z posiadanych dokumentów wynika, że ubezpieczony pozostawał zatrudniony od 1 sierpnia 2018 r. do 3 września 2023 r. w (...) S.A. z siedzibą we O. i przebywał na zwolnieniu lekarskim m.in. od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. Wskazano, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w okresie niezdolności do pracy od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r., w dniach: 6 czerwca 2023 r., 12 czerwca 2023 r., 15 czerwca 2023 r., 22 czerwca 2023 r., 25 czerwca 2023 r., 29 czerwca 2023 r., 6 lipca 2023 r., 13 lipca 2023 r., 13 lipca 2023 r., 20 lipca 2023 r., 27 lipca 2023 r., 3 sierpnia 2023 r., 10 sierpnia 2023 r., 17 sierpnia 2023 r., 21 sierpnia 2023 r., 24 sierpnia 2023 r., 26 sierpnia 2023 r., 14 września 2023 r., 21 września 2023 r., 28 września 2023 r. J. S. świadczył pracę z tytułu umowy zlecenia w (...) z siedzibą w O., co zostało potwierdzone pismem z 14 lutego 2025 r. oraz ewidencją godzin wykonywania umowy zlecenia z dnia 24 maja 2023 r. Podano, że zgodnie z umową zlecenia, zezwalała ona na powierzanie czynności osobie trzeciej po uprzednim zezwoleniu pracodawcy. Dodano, że płatnik składek pismem z dnia 14 lutego 2025 r. oświadczył, iż nie został powiadomiony o zleceniu czynności wynikających z umowy zlecenia osobom trzecim, a ponadto dołączone oświadczenie członków (...) (...) świadczy jedynie o rozliczeniu kwot pobranych na rzecz zespołu. Od powyższej decyzji (...) odwołanie złożył J. S., który zaskarżył decyzję w całości, a decyzji zarzucił oparcie rozstrzygnięcia w sprawie o nieprawdziwe ustalenia faktyczne, a to: a) ustalenie, iż w okresie od 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. ubezpieczony osobiście wykonywał czynności na rzecz (...) (...) (...) (...) Z. z siedzibą w O. wynikające z treści umowy zlecenia, w sytuacji gdy w tym okresie zmagał się z chorobą i wspierał swoją żonę w walce z jej problemami zdrowotnymi, które skutkowały koniecznością hospitalizacji i operacją, w związku z czym nie mógł wykonywać w tym okresie żadnych działań stanowiących przedmiot umowy zlecenia zawartej z (...) (...) Z.; b) uznanie, że pobierał wynagrodzenie z umowy zlecenia zawartej z (...) (...) Z. z siedzibą w O. za wykonywanie zlecenia, w sytuacji gdy był wyłącznie upoważniony do odbioru świadczenia z niej wynikającego, a kwota w całości była przekazywana na działalność (...) (...)’, który to zespół z przedmiotowej kwoty pokrywał koszty funkcjonowania zespołu, m.in. takie jak: dojazdy na występy czy zakup strojów ludowych, a ubezpieczony wynagrodzenia za jakiekolwiek osobiste świadczenie pracy nie pobierał, gdyż nie podjął w kwestionowanym okresie żadnej aktywności, która zmierzała do realizacji obowiązków stanowiących przedmiot umowy zlecenia, a tym bardziej do uzyskania jakiegokolwiek zarobku; c) ustalenie, że umowa zlecenie zawarta z (...) (...) Z. z siedzibą w O. wywoływała skutki prawne w niej określone w sytuacji, gdy w okresie od 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. nie wykonywał osobiście żadnych czynności na rzecz ww. ośrodka, co potwierdza brak materialnych efektów osobistego świadczenia pracy z tego okresu. Nadto ubezpieczony wskazał na błędną wykładnię <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art 17 ust 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> poprzez przyjęcie, że w okresie od dnia 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. wykonywał pracę zarobkową w rozumieniu tego przepisu. Mając zaś na względzie powyższe zarzuty, wniósł o: 1. uwzględnienie niniejszego odwołania w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 6)">art 83 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 2)">art. 477 ( 9) §2 k.p.c.</a> jako słusznego i zmianę zaskarżonej decyzji przez (...) poprzez stwierdzenie, że w okresie od dnia 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. przysługiwało mu prawo do zasiłku chorobowego oraz odstąpienie od zobowiązywania go do zwrotu pobranego za ten okres świadczenia; 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Uzasadniając powyższe J. S. podał, że od dnia 1 sierpnia 2018 r. pozostawał zatrudniony w firmie (...) S.A. z siedzibą we O., przy czym w okresie od dnia 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim albowiem zmagał się z problemami zdrowotnymi. W związku z powyższym, w ww. okresie przebywał na zwolnieniu lekarskim, a zakład pracy wypłacał mu zasiłek chorobowy. Dodał, że w okresie od dnia 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. był stroną umowy zlecenia zawartej z (...) (...) Z. z siedzibą w O.. Następnie w dniu 14 kwietnia 2025 r. (...) wydał decyzję na podstawie której odmówił mu prawa do zasiłku chorobowego od dnia 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r., a ponadto zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej wysokości 15 042,01 zł. J. S. zaznaczył, że nie zgadza się w żaden sposób z twierdzeniami (...) albowiem w okresie od dnia 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. nie wykonywał osobiście żadnych czynności, nie świadczył żadnej pracy z tytułu umowy zlecenia na rzecz (...) (...) (...) Z. albowiem jego stan zdrowia i problemy rodzinne mu na to nie pozwalały. W odpowiedzi na odwołanie (k. 8-9v. akt) (...) podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na dalszym etapie strony podtrzymywały dotychczasowe stanowiska.  Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: J. S. od dnia 1 sierpnia 2018 r. pozostawał zatrudniony w firmie (...) S.A. z siedzibą we O..  Bezsporne; J. S. (jako zleceniobiorca) zawarł w dniu 24 maja 2023 r. umowę zlecenia nr (...) z (...) (...) O. (zleceniodawca). Wedle § 1 ww. umowy zleceniobiorca zobowiązał się do wykonania następujących czynności: prowadzenia zespołu ludowego (...)’, organizacja prób, występów, wykonanie akompaniamentu, nadzór nad pracą zespołu w świetlicy w L.. Ww. umowa została zawarta od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. Wedle § 3 ust. 1 umowy, z tytułu wykonywanych czynności opisanych w § 1 umowy, zleceniobiorca otrzyma wynagrodzenie w wysokości 738,00 zł brutto. Zgodnie z § 4 ust. 2 ww. umowy zleceniobiorca zobowiązał się nie powierzać osobie trzeciej wykonania czynności będących przedmiotem niniejszej umowy bez uprzedniego zezwolenia zleceniodawcy. W dniu 30 czerwca 2023 r. ubezpieczony (zleceniobiorca) zawarł kolejną umowę zlecenia nr (...) z (...) (...) Z. (zleceniodawca). Wedle § 1 ww. umowy zleceniobiorca zobowiązał się do wykonania następujących czynności: prowadzenia zespołu ludowego (...)’, organizacja prób, występów, wykonanie akompaniamentu, nadzór nad pracą zespołu w świetlicy w L.. Ww. umowa została zawarta od 1 lipca 2023 r. do 29 września 2023 r. Wedle § 3 ust. 1 umowy, z tytułu wykonywanych czynności opisanych w § 1 umowy, zleceniobiorca otrzyma wynagrodzenie w wysokości 2 214 zł brutto. Zgodnie z § 4 ust. 2 ww. umowy zleceniobiorca zobowiązał się nie powierzać osobie trzeciej wykonania czynności będących przedmiotem niniejszej umowy bez uprzedniego zezwolenia zleceniodawcy.   Dowód:  umowa zlecenia z dnia 24 maja 2023 r., nr (...)– w aktach (...); umowa zlecenia z dnia 30 czerwca 2023 r., nr (...) - w aktach (...); zeznania świadka V. J. na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 25v.-26 akt); zeznania świadka J. J. na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 25v.-26 akt); przesłuchanie ubezpieczonego J. S. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. - protokół rozprawy (k. 46v.-47 akt); zeznania świadka L. J. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 46-46v. akt);  Dowód: zeznania świadka V. J. na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 25v.-26 akt); zeznania świadka J. J. na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 25v.-26 akt); zeznania świadka K. O. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. - protokół rozprawy (k. 45v. akt); przesłuchanie ubezpieczonego J. S. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. - protokół rozprawy (k. 46v.-47 akt);  Dowód: korespondencja sms (k. 43-44 akt); zeznania świadka L. J. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 46-46v. akt); przesłuchanie ubezpieczonego J. S. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. - protokół rozprawy (k. 46v.-47 akt);  Dowód: zeznania świadka L. J. na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. – protokół rozprawy (k. 46-46v. akt); Ubezpieczony przebywał na zwolnieniu lekarskim m.in. od 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. W okresie od 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. J. S. otrzymał łącznie 12 655,80 zł brutto zasiłku chorobowego.   Dowód:  zestawienie z dnia 3 lutego 2025 r. zaświadczeń wybranego ubezpieczonego - w aktach (...); pismo z dnia 25 lutego 2025 r. - w aktach (...); W piśmie z dnia 14 lutego 2025 r., będącym odpowiedzią na pismo (...), (...) O. wskazało m.in., że czynności wykonywane na podstawie umowy zlecenia były sporadyczne i wykonywane zazwyczaj w zakresie kilku godzin w miesiącu, najczęściej w godzinach popołudniowych. (...) podał, że nie został zawiadomiony o fakcie wykonywania umowy przez osoby trzecie. Nadto wskazano, że wypłacone zostało wynagrodzenie za ten okres, a umowa była wykonywana w następujących dniach: - w czerwcu 2023 r.: 6 czerwca 2023 r., 12 czerwca 2023 r., 15 czerwca 2023 r., 22 czerwca 2023 r., 25 czerwca 2023 r., 29 czerwca 2023 r. – po dwie godziny; - w lipcu 2023 r.: 6 lipca 2023 r., 13 lipca 2023 r., 20 lipca 2023 r., 27 lipca 2023 r. – po dwie godziny; - w sierpniu 2023 r.: 3 sierpnia 2023 r., 10 sierpnia 2023 r., 17 sierpnia 2023 r., 21 sierpnia 2023 r., 24 sierpnia 2023 r., 26 sierpnia 2023 r. – po dwie godziny; - we wrześniu 2023 r.: 14 września 2023 r., 21 września 2023 r., 28 września 2023 r.- po dwie godziny, przy czym 18 września 2023 r. – 1 godzina. (...) O. wypłacił z tytułu umowy zlecenia kwoty: - 600,58 zł w dniu 30 czerwca 2023 r. (za czerwiec), - 600,58 zł w dniu 31 lipca 2023 r. (za lipiec), - 600,58 zł w dniu 31 sierpnia 2023 r. (za sierpień), - 600,58 zł w dniu 29 września 2023 r. (za wrzesień).   Dowód:  pismo (...) O. z dnia 14 lutego 2025 r. – w aktach (...); rachunki - w aktach (...); ewidencje godzin wykonywania umowy zlecenia - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; Pismem z dnia 11 marca 2025 r. (...) zawiadomił J. S. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie sprawdzenia prawidłowości wykorzystywania przez niego zwolnień lekarskich od pracy w okresie od 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r. W piśmie z dnia 21 marca 2025 r. ubezpieczony poinformował (...), że: umowa zlecenia w (...) O. z siedzibą w O. przy ul. (...) była wykonywana przez osoby trzecie, tj. członków (...) (...); jako członek ww. zespołu był upoważniony do pobierania kwot od (...) O. na rzecz zespołu; kwoty te przeznaczane były nie tylko na poczet świadczenia usług na rzecz (...) w O., ale i także na stroje ludowe, dojazdy na występy etc.; w terminach wskazanych przez (...) w piśmie z dnia 11 marca 2025 r. nie świadczył żadnych usług na rzecz (...) w O., gdyż był niezdolny do pracy, a jedynie jako upoważniony członek zespołu pobierał kwoty należne dla zespołu z których to kwot w całości rozliczał się z członkami zespołu (...); z uwagi na trudną sytuację w domu (jego choroba oraz nakładająca się w tym terminie poważna choroba jego żony, jej pobyt w szpitalu oraz jej operacja, sprawiły, że zapomniał zgłosić zarówno do (...) O., jak i członkom (...) (...) faktu, że nie może być osobą upoważnioną do rozliczania zespołu między (...) O. a (...) (...). Dodał, że istniała możliwość upoważnienia innej osoby z (...) do odbioru należnych kwot od (...) O., ale z powodu trudnej sytuacji o tym nie pomyślał. Wskazał, że nie pobierał wynagrodzeń z tych zleceń dla siebie, a całość była przekazywana członkom (...), którzy wówczas byli aktywni w zespole. J. J., V. J., Z. D., C. N., U. S. i K. O. oświadczyli na piśmie, że J. S., tj. upoważniony przez nich do pobierania należnych kwot dla (...) (...) od (...) O. z siedzibą w O. przy ul. (...), w terminach od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r., pobrane na rzecz zespołu kwoty rozliczał na bieżąco z ww. w całości i nie pobierał w tym czasie żadnego wynagrodzenia.   Dowód:  notatka służbowa z dnia 13 stycznia 2025 r. - w aktach (...); pismo (...) z dnia 4 lutego 2025 r. - w aktach (...); pismo ZUS z dnia 18 lutego 2025 r. - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; pismo ubezpieczonego z dnia 21 marca 2025 r. - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; oświadczenie - w aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;   Dowód:  decyzja (...) z dnia 14 kwietnia 2025 r. (znak: (...)-ZAS) – w aktach (...).  Sąd zważył, co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości. Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, a także w oparciu o dokumenty dołączone do akt (...). Jeżeli chodzi o dokumenty o które oparto rozstrzygnięcie wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243(2))">art. 243 2 k.p.c.</a> dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. Nadto Sąd dokonał ustaleń stanu faktycznego na podstawie zeznań świadków, a mianowicie J. J., V. J., L. J. i K. O., którym to Sąd dał wiarę jako spójnym, wiarygodnym i korespondującym ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym. Świadkowie J. J., V. J. i K. O. zgodnie zeznali, że ubezpieczony w okresie od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. nie wykonywał osobiście czynności wynikających z umowy zlecenia zawartej z (...) O. z siedzibą w O., a także nie uczestniczył w funkcjonowaniu (...) (...)’, a nadto wszelkie środki uzyskiwane tytułem zawartych przez niego umów zlecenia były przeznaczane na funkcjonowanie ww. (...). Ich zeznania były spójne, przekonywujące i zasługiwały na pełne uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego zostały oparte również o zeznania L. J., które były spójne i wiarygodne, jednakże w niewielkim zakresie pomocne do rozpoznania sprawy. Bez znaczenia bowiem dla rozstrzygnięcia sprawy były wątpliwości wyrażone przez świadka co do tego w jaki sposób odwołujący się wykorzystywał pozyskane środki wynikające z realizacji zlecenia. Sąd oparł ustalenia stanu faktycznego także na dowodzie z przesłuchania ubezpieczonego, które to były spójne zarówno z zeznaniami świadków, jak i pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Wobec powyższego, Sąd dał im wiarę. Przenosząc poczynione wyżej ustalenia faktyczne na grunt prawny wskazać w pierwszej kolejności trzeba, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1368 ze zm., zw. dalej ustawą), zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Ubezpieczony natomiast traci prawo do zasiłku chorobowego w przypadku wystąpienia jednej z dwóch niezależnych przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (Dz. U. Nr 60, poz. 636 ze zm.), a więc wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1988 r., dalej zwanej również ustawą systemową, osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Zwrot „wykonywanie pracy zarobkowej”, „praca zarobkowa” jako samoistna przesłanka utraty prawa do zasiłku chorobowego, którym ustawodawca posługuje się w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej jest terminem wieloznacznym. Określenie „praca zarobkowa” nie zostało zdefiniowane w przepisach prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie ulega przy tym jednak wątpliwości, że wykonywanie pracy zarobkowej zakłada rzeczywiste i osobiste działanie ubezpieczonego. W orzecznictwie przyjmuje się, że ,,Pracą w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 159) jest praca w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywanie różnych czynności na podstawie różnych stosunków prawnych - stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt III UK 82/15). W realiach przedmiotowej sprawy Sąd zauważył, iż (...) wywodził skutki prawne w postaci odmowy przyznania prawa do przyznania zasiłku chorobowego na rzecz J. S. za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. oraz nakazania mu zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 15 042,01 zł w zasadzie z zawarcia dwóch umów zlecenia z dnia 24 maja 2023 r. i z dnia 30 czerwca 2023 r. i świadczenia pracy z tytułu ww. umów w okresie niezdolności do pracy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ubezpieczony był członkiem (...) (...). Ww. Zespół jako jednostka organizacyjna nieposiadająca podmiotowości prawnej ani zdolności do czynności prawnych, nie mógł samodzielnie występować w obrocie prawnym jako strona stosunków cywilnoprawnych. Brak wyposażenia go przez ustawodawcę w osobowość prawną lub choćby tzw. ułomną osobowość prawną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 33(1);art. 33(1) § 1)">art. 33 ( 1) § 1 k.c.</a>) powodował, że nie mógł on skutecznie zaciągać zobowiązań ani nabywać praw we własnym imieniu. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że zarówno umowa z dnia 24 maja 2023 r., jak i umowa z dnia 30 czerwca 2023 r. zostały sporządzone wyłącznie w celu stworzenia pozorów zaistnienia zobowiązania, a jej rzeczywistym celem było uzyskanie środków finansowych na działalność (...) (...). Zaznaczyć trzeba, że konstrukcja ta odpowiada przesłankom czynności pozornej, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a>, zgodnie z którym nieważna jest czynność prawna dokonana dla pozoru, tj. w zamiarze wywołania wrażenia jej dokonania przy równoczesnym braku woli wywołania skutków prawnych typowych dla danego rodzaju czynności. W konsekwencji zawarcie umowy zlecenia przez J. S. rzekomo w imieniu zespołu nie mogło wywołać skutków prawnych. W analizowanym przypadku strony nie zamierzały bowiem realizować typowej treści stosunku zlecenia, a w szczególności nie zakładały faktycznego wykonywania usług ani powstania odpowiedzialności zleceniobiorcy. Celem czynności było jedynie formalne wykazanie istnienia tytułu prawnego, który pozwoliłby na pozyskanie środków finansowych, co wskazywali prawie wszyscy świadkowie zeznający w sprawie, a także sam ubezpieczony. Tym samym brak było zgodnych oświadczeń woli co do istoty stosunku obligacyjnego, co dodatkowo potwierdza nieważność czynności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 60)">art. 60 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a>). Wobec powyższego należy uznać, że umowa zlecenia została zawarta dla pozoru. Jej celem nie było bowiem nawiązanie stosunku zobowiązaniowego, lecz uzyskanie finansowania działalności zespołu, co wyklucza możliwość uznania jej za ważną czynność cywilnoprawną. Kolejno podkreślić należy, że mimo, iż faktycznie umowa zlecenia z dnia 30 czerwca 2023 r. została zawarta w czasie, kiedy ubezpieczony przebywał na zwolnieniu lekarskim, to nie można zdaniem Sądu pomijać faktu, iż aktywność ubezpieczonego sprowadziła się wyłącznie do złożenia w tym czasie kilku podpisów i otrzymywania na rachunek bankowy środków pieniężnych, a więc dokonywane czynności miały charakter incydentalny. J. S. bowiem w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskich podpisał umowę z dnia 30 czerwca 2023 r., ewidencje godzin wykonywania ww. umowy (za lipiec 2023 r., za sierpień 2023 r., za wrzesień 2023 r.) a także ewidencje godzin wykonywania umowy z dnia 24 maja 2023 r. (za czerwiec 2023 r.), jednocześnie uzupełniając ww. ewidencje o rzekome godziny wykonywania umowy zlecenia. Jednak istotne w tym kontekście pozostaje, że ubezpieczony nie sporządzał samodzielnie jakiejkolwiek dokumentacji, a jedynie w celu dopełnienia formalności udawał się do (...) (...) (...) i (...) Z. aby podpisać dokumenty (po otrzymaniu wiadomości sms od księgowej), które były już wcześniej przygotowane. Nadto, co wynika z zeznań świadków, tj. J. J., V. J. i K. O. w czasie, kiedy ubezpieczony przebywał na zwolnieniu lekarskim, tj. od 6 czerwca 2023 r. do dnia 3 września 2023 r., nie wykonywał on żadnych czynności związanych z funkcjonowaniem zespołu, tj. nie uczestniczył w próbach, występach, czy wyjazdach. W uzasadnieniu decyzji z dnia 14 kwietnia 2025 r. (...) wskazał, że świadczenie przez ubezpieczonego pracy w spornym okresie zostało potwierdzone pismem z 14 lutego 2025 r. oraz ewidencją godzin wykonywania umowy zlecenia z dnia 24 maja 2023 r. Odnosząc się do powyższego podkreślić trzeba, że świadek L. J., będąca dyrektorem (...) O. zeznała, że pracownicy (...) (...) (...) Z. nie mieli możliwości weryfikacji, czy próby zespołu faktycznie się odbywały. Weryfikacja polegała jedynie na tym, że byli informowaniu o każdym otwarciu świetlicy. Nie mieli jednak informacji o składzie osobowym korzystającym ze świetlicy, a więc dokumentacja odnosząca się do liczby godzin wykonywania umowy zlecenia (ewidencje), bacząc na zeznania wszystkich świadków i samego ubezpieczonego, nie może zostać uznana za wiarygodną w tym zakresie, w jakim (...) uznał, że J. S. w owych dniach i godzinach wskazanych w ewidencji brał udział w realizacji umowy, a tym samym świadczył pracę w okresie niezdolności do pracy. Abstrahując od powyższego wskazać dalej należy, że nawet gdyby ww. umowa nie była zawarta dla pozoru, to comiesięczna kwota w wysokości 600,58 zł wypłacana na rachunek bankowy ubezpieczonego nie stanowiła wynagrodzenia za wykonywanie jakichkolwiek czynności przez ubezpieczonego, lecz była przeznaczona na funkcjonowanie (...) (...), a J. S. nie korzystał z tych środków dla własnych celów. W praktyce pełnił jedynie rolę pośrednika, który (jak zeznali świadkowie) przekazywał otrzymywane środki do kierownik zespołu, tj. J. J.. Otrzymane środki nie stanowiły więc dla ubezpieczonego żadnego osobistego przysporzenia ani ekwiwalentu za rzekome czynności. Kwota wynikająca z umowy zlecenia zawartej z (...) (...), jak wskazali świadkowie i sam ubezpieczony, w całości była przekazywana na pokrycie kosztów związanych z funkcjonowaniem (...) m.in. takich jak: dojazdy na występy czy zakup strojów ludowych. Nawet jednak gdyby ww. środki stanowiły jakiekolwiek przysporzenie dla ubezpieczonego, a więc były przeznaczane na jego prywatne cele, to wynagrodzenie wskazane w umowie zlecenia nie stanowiło w przypadku ubezpieczonego innego źródła dochodu, które wyłączałoby przyznanie mu prawa do zasiłku chorobowego. Przywołać w tym miejscu należy pogląd Sądu Najwyższego zgodnie z którym: „ za pracę zarobkową na gruncie komentowanego przepisu uznaje się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nieobciążających organizmu ubezpieczonego w istotny sposób. Podkreśla się, że takie definiowanie pracy zarobkowej wypływa z konieczności ścisłego stosowania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, w którym przeważa - z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter norm prawnych - formalistyczne ujęcie uprawnień ubezpieczonych” (wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2005 roku, sygn. akt I UK 370/04, OSNP 2005, nr 21, poz. 342, OSP 2006, z. 12, poz. 134; wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 roku, sygn. akt III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). Przy określeniu ,,zarobkowego’’ charakteru pracy wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta ,,w celu zarobkowym’’. Jeśli zatem wykonywanie określonych czynności przynosi rzeczywisty dochód, wówczas problem, czy praca została podjęta ,,w celu’’ uzyskania tego dochodu, traci na znaczeniu, jako dotyczący motywów zachowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem funkcją zasiłku chorobowego jest natomiast zastąpienie niewypłaconego z powodu niezdolności do pracy wynagrodzenia, ochrona przed obniżeniem poziomu życia z powodu utraty zarobku, umożliwienie pokrycia kosztów leczenia (zob. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 1996 r., sygn. akt II UZP 23/95). Uwzględniając doświadczenie życiowe nie można uznać, aby kwota w wysokości 600,58 zł, jaką przekazywano comiesięcznie ubezpieczonemu (na jego rachunek bankowy) była wystarczająca do zapewnienia mu chociażby podstawowego utrzymania. Ewentualnie wykonywane przez ubezpieczonego czynności także więc w kontekście niskiego wynagrodzenia nie mogą zostać uznane za działalność o charakterze zarobkowym. Wypłacona ubezpieczonemu kwota nie mogła bowiem wypełnić socjalnego i ochronnego celu zasiłku chorobowego. W świetle powyższego, brak było podstaw do uznania, aby w okresie od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. J. S. wykonywał działalność zarobkową w rozumieniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a>. Biorąc po uwagę powyższą argumentację, J. S. był zatem uprawniony do zasiłku chorobowego w okresie 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. Zasiłek chorobowy pobrany zaś przez niego w ww. okresie nie stanowił nienależycie pobranego świadczenia w rozumieniu art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy systemowej. Co za tym idzie, ubezpieczony nie był zobowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a contrario art. 84 ust. 1 ustawy systemowej. Mając na względzie powyższe, Sąd w punkcie I sentencji wyroku, na mocy przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 ( 14) § 2 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżoną decyzję (...) Oddział we O. z dnia 14 kwietnia 2025 r., znak (...) w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu J. S. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. oraz ustalił, że nie jest on zobowiązany do zwrotu zasiłku chorobowego za okres od 6 czerwca 2023 r. do 3 września 2023 r. wraz z odsetkami w kwocie 15 042,01 zł. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, które zostało zawarte w punkcie II sentencji wyroku, Sąd oparł o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 98;art. 98 ust. 1)">art. 98 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r.</a> w myśl którego, w toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa oraz o treść art. 114 ust. 4 ustawy zasiłkowej, w myśl którego w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie (...) nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. </div>