I SA/Rz 602/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant spec. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2022 r., nr 9009-2022-000732 w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) za rok 2021 oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi J.W. (dalej: rolnik/skarżący) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Dyrektor Agencji) z dnia 20 lipca 2022r. nr 9009-2022-000732, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: Kierownik Agencji) z 27 kwietnia 2022r., nr 0179-2022-001697, w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) za 2021 rok. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił o przyznanie mu płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020). W ramach ww. płatności zadeklarował pakiet 2 – Dobrostan krów, a w jego ramach wariant 2.2 - Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach. Dokonując administracyjnej kontroli wniosku Kierownik Agencji stwierdził nieprawidłowości w wariancie 2.2 i wskazał, że w gospodarstwie rolnika w okresie referencyjnym tj. od dnia 16 czerwca 2021r. do dnia 14 marca 2022r. nastąpiło przekroczenie krów mlecznych na poziomie 1 sztuki, jakie mogły jednocześnie przebywać w tym okresie w tym gospodarstwie w stosunku do określonej maksymalnej ilości sztuk krów mlecznych w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Decyzją z 27 kwietnia 2022r., nr 0179-2022-001697, Kierownik Agencji odmówił przyznania rolnikowi płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) za 2021 rok. Odnosząc się do ustaleń kontroli organ I instancji podał, że dla 21 sztuk zwierząt (o numerach kolczyka: [...]) stwierdzono spełnienie kryteriów określonych w rozporządzeniu dobrostanowym i były przetrzymywane od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następnego po roku, w którym został złożony ten wniosek zgodnie (tj. w okresie od dnia 16 czerwca 2021r. do dnia 14 marca 2022r.) czyli przez okres 272 dni, a więc zgodnie § 4 ust. 4 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 marca 2020r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020r., poz. 382 - dalej: rozporządzenie dobrostanowe). Natomiast osiem sztuk zwierząt (o numerach [...]) nie przebywało wymaganych 272 dni w gospodarstwie rolnika. Powołując się na wynik kontroli organ I instancji stwierdził, że liczba wszystkich krów objętych wymogami w gospodarstwie rolnym skarżącego jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt – nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów oraz że iloczyn współczynnika dotkliwości i współczynnika trwałości określony w rozporządzeniu dobrostanowym dla tej nieprawidłowości wynosi 100%. Zwiększona powierzchnia w budynkach wynosi 24,5 sztuk. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego, powołaną na wstępie decyzją z 20 lipca 2022r., Dyrektor Agencji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności w sprawie przyznania płatności dobrostanowej, określa rozporządzenie dobrostanowe. Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie nr 1305/2013), jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 tego rozporządzenia, oraz spełnia wymogi wskazane w pkt 1-3. Odnosząc się do wymogów obowiązujących w ramach deklarowanego przez rolnika wariantu, organ II instancji wskazał, że w myśl § 4 ust. 4 pkt 2 lit. b) rozporządzenia dobrostanwego rolnik przestrzega ich od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek. Natomiast według pkt 1 ust. 5 załącznika nr 3 ww. rozporządzenia określającego wymogi dla wariantu 2.2. (Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach) liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Organ przywołał również brzmienie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia dobrostanowego określającego definicję krowy mlecznej. Ponadto Dyrektor Agencji wskazał, że zgodnie z § 14 ust 1 ww. rozporządzenia stwierdzenie uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, powoduje, że płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiąca iloczyn współczynnika dotkliwości danego uchybienia i współczynnika trwałości danego uchybienia określonych w załączniku nr 5 do ww. rozporządzenia oraz kwoty wysokości płatności dobro stanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów. Organ wskazał, że w wariancie 2.2 (Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach) w wyznaczonym okresie referencyjnym, który rozpoczynał się od dnia 16 czerwca 2021r. (data złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej), a kończył się z dniem 14 marca 2022r. (§ 4 ust. 4 pkt. 4 rozporządzenia dobrostanowego), przekroczona została maksymalna liczba krów mlecznych jakie przebywały w gospodarstwie rolnika w stosunku do złożonego planu poprawy dobrostanu zwierząt o 1 sztukę, co potwierdzają informacje z systemu IACSplus (wydruk z systemu IACSplus - dowód nr 2). Zaznaczono, że rolnik składając w dniu 4 kwietnia 2022r. oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobro stanu zwierząt, określił, że w przypadku wariantu 2.2 dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym producenta wynosi 29 sztuk. Natomiast w okresie referencyjnym w gospodarstwie rolnika przebywało - uwzględniając wybycie sztuk ze stada oraz osiągnięcie wieku 24 miesięcy przez inne sztuki bydła - 30 sztuk krów. Przekroczenie obsady sztuk krów mlecznych o 1 sztukę nastąpiło w okresie od 16 czerwca 2021r. do 7 sierpnia 2021r., co potwierdza wydruk z systemu IACSplus (dowód nr 1 w sprawie). Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że na dzień 16 czerwca 2021r. w gospodarstwie rolnika przebywało 30 sztuk krów mlecznych, jednakże z uwagi na śmierć sztuki bydła [...] w dniu 7 sierpnia 2021r., w okresie od 16 czerwca 2021r. do 7 sierpnia 2021r. nastąpiło przekroczenie obsady na poziomie 1 sztuki bydła. Zdaniem organu II instancji Kierownik Agencji w sposób prawidłowy odmówił wnioskowanej płatności, tj. zgodnie z zapisami załącznika nr 5 do rozporządzenia dobrostanowego. Słusznie organ I instancji stwierdził, że współczynnik dla ilości przekroczenia sztuk krów wyniósł 3,45 % więc mniej jak 5 %, jednakże długość okresu w jakim przekroczenie nastąpiło wyniosło 19,49 % więc przewyższa 10 %, to zgodnie z iloczynem współczynnika dotkliwości i trwałości, który wynosi 100 % dla danego uchybienia płatność została rolnikowi odmówiona. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że w sprawie kluczowe jest stwierdzenie przekroczenia maksymalnej liczny krów mlecznych o 1 sztukę w stosunku do dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym. Organ podkreślił, że to rolnik w złożonym 24 czerwca 2020r. dla sprawy dobrostanowej za 2020 rok planie poprawy dobrostanu zwierząt określił maksymalną ilość krów mlecznych. Dokument ten stał się podstawą do określenia maksymalnej ilości krów mlecznych w roku 2021, ponieważ rolnik 4 kwietnia 2022r. złożył oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na to, że w 2021r. obsada sztuk krów w gospodarstwie rolnika uległa zmianie w stosunku do 2020r., powinien on złożyć nowy plan poprawy dobrostanu zwierząt dostosowany do zmian jakie zaistniały w jego gospodarstwie, tym bardziej, że jak podaje rolnik, budynek jest dostosowany do większej ilość krów. Według Dyrektora Agencji, z faktu złożenia przez rolnika w roku 2021 oświadczenia o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt zamiast nowego planu poprawy dobrostanu zwierząt dostosowanego do zmian jakie zaistniały w jego gospodarstwie nie należy upatrywać winy organu tylko niestaranności samej strony postępowania, która dbając o swoje interesy powinna dołożyć wszelkich starań aby treść złożonego żądania odzwierciedlała stan faktyczny jaki występuje w gospodarstwie, tak aby w sposób prawidłowy można było przyznać płatność. Na powyższą decyzję organu odwoławczego rolnik złożył skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z aktualnie dostępnymi danymi na dzień 16 czerwca 2021r. za pośrednictwem Portalu IRZplus liczba wszystkich krów, które były, przybyły i wybyły z jego gospodarstwa w 272-dniowym okresie referencyjnym wynosiła łącznie 29 sztuk i nie przekraczała maksymalnej dopuszczanej liczby zwierząt określonej planem poprawy dobrostanu zwierząt (w załączeniu eksport z portalu IRZplus.). Skarżący zaznaczył, że zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt, który złożył 24 czerwca 2022r. maksymalna dopuszczalna liczba zwierząt wynosi 29 sztuk, zatem nie wystąpiło przekroczenie obsady bydła w kojcu grupowym dla krów mlecznych. W zaskarżonej decyzji wymienionych zostało według numerów kolczyków łącznie 29 sztuk krów mlecznych spełniających wymogi wariantu 2.2. Organ stwierdził, że na dzień 16 czerwca 2021r. w gospodarstwie skarżącego przebywało 30 sztuk zwierząt tj. krów mlecznych spełniających kryteria definicji krów mlecznych tzn. typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku ich użytkowania. Stwierdził także, że 1 sztuka bydła o numerze kolczyka [...], czyli 1 z 29 wymienionych krów jest 30 sztuką, która stanowi przekroczenie maksymalnej dopuszczalnej zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt liczby sztuk krów mlecznych w moim gospodarstwie. Decyzję dotyczącą płatności dobrostanowej za 2021 rok organ oparł na wykazie 30 krów, z których 3 sztuk zwierząt o nr kolczyków: [...], w portalu IRZplus nie posiada wskazanego kierunku użytkowania mlecznego, a co za tym idzie nie spełnia kryteriów wskazanych przez organ definicji krów mlecznych kwalifikujących się do wariantu 2.2 płatności dobrostanowej. Ponadto skarżący zarzucił, że decyzja Kierownika Agencji nie zawierała szczegółowych informacji na temat czynników mających wpływ na nieprzyznanie płatności dobrostanowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organy nie naruszyły prawa odmawiając przyznania rolnikowi płatności tzw. dobrostanowej za rok 2021. Organy słusznie uznały, że płatność z tytułu dobrostanu zwierząt przysługuje rolnikowi, który otrzymał numer identyfikacyjny w trybie przepisów o systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków o przyznanie płatności, posiada na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami krowę w przypadku pakietu z § 4 Rozporządzenia oraz posiada plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej przy udziale doradcy rolniczego na formularzu udostępnionym przez ARiMR. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w § 4 ust.2 pkt 2 lit. b przewiduje "wariant 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach". W myśl § 4 ust.4 pkt 4 tego rozporządzenia rolnik jest zobowiązany do przestrzegania wymogów przewidzianych w tym pakiecie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek. Zgodnie z § 4 ust.1 i 2 tego rozporządzenia wymogi jakie rolnik musi spełnić zostały określone załącznikach 2 i 3 do tego rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie rolnik wystąpił o przyznanie płatności według wariantu 2.2 płatności dobrostanowej czyli związanej ze zwiększoną powierzchnią w budynkach, w których grupowo utrzymywane są krowy mleczne. Do wniosku o płatność został dołączony Plan poprawy dobrostanu zwierząt, w którym rolnik zadeklarował, że dopuszczalna maksymalna ilość krów mlecznych, jakie ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym wynosi 29 sztuk. Był on zatem zobowiązany do nie przekraczania ilości zadeklarowanej w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Jest to kluczowa informacja dla oceny czy plan poprawy tego dobrostanu został dotrzymany. Przekroczenie ilości zwierząt oznacza bowiem, że cele płatności nie zostały zrealizowane i płatność nie powinna zostać przyznana lub przyznana w pomniejszonej wysokości, z uwzględnieniem konkretnych regulacji sankcyjnych. W gospodarstwie rolnika została przeprowadzona kontrola i w jej trakcie ustalono, że w okresie od 16 czerwca 2021 roku do 7 sierpnia 2021 roku znajdowało się w nim, po odliczeniu wszystkich krów nie podlegających zaliczeniu np.: z powodu nie osiągnięcia stosownego wieku, 30 krów posiadających numery identyfikacyjne nadane i w trybie stosownych , powołanych powyżej przepisów. Wykaz tych zwierząt został przedstawiony w raporcie wygenerowanym 16.05.2021 r. Jak podały organy ilość 30 sztuk krów obejmuje 27 sztuk o typie użytku kombinowanym o określonym kierunku mlecznym, a także trzy sztuki bydła o typie użytku kombinowanym bez określonego kierunku użytkowania ( [...]). Trzy krowy bez nadanego kierunku użytkowania nie spełniają kryteriów do przyznania na nie płatności z tytułu poprawy dobrostanu krów mlecznych, jednak są liczone do wielkości stada przy ocenie czy nie doszło do przekroczenia maksymalnej dopuszczalnej ilości krów w stadzie z uwagi na wielkość budynków w których są hodowane. Wynika to wprost z przepisu § 8 ust.12 pkt 2 rozporządzenia dobrostanowego. Przepis ten przewiduje, że zwierzęta w typie użytkowym kombinowanym, w odniesieniu do których rolnik nie dokonał tych zgłoszeń, są objęte wymogami wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2. Wynika z niego zatem, że posiadanie przez rolnika na terenie gospodarstwa rolnego krów o innym niż mleczny kierunku użytkowania, nie zgłoszonych do programu ma wpływ na obliczenie zgodności wielkości stada z dopuszczalnym stadem maksymalnym. W przedmiotowej sprawie rolnik posiadał więcej o jedna krowę o typie użytkowania kombinowanym co powoduje, że nie dochował wymogu maksymalnej wielkości stada i organ słusznie nałożył sankcje przewidziana w załączniku nr 5 pkt 4 rozporządzenia ( dla wariantu 2.2 ). Nie będą tutaj mieć znaczenia wyjaśnienia złożone przez rolnika ( zawarte w skardze ) ,że przedmiotowe 3 krowy nie miały takiego kierunku użytkowania ( mlecznego ), a więc nie spełniają wymogu krowy mlecznej. Istotnie, jak wynika z § 2 ust.1 pkt 6 rozporządzenia przez pojęcie krowa mleczna należy rozumieć samicę bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące, to jednak przy obliczaniu przekroczenia maksymalnej wielkości stada w gospodarstwie rolnym uwzględnia się nie tylko tego typu sztuki, ale także krowy o typie użytkowania kombinowanym bez nadanego kierunku mlecznego. Wynika to z wyżej powołanego przepisu § 8 ust.12 pkt 2 rozporządzenia. Nie będzie miał także znaczenia plan zagrody co do ilości bydła jakie może tam przebywać skoro sam skarżący w Planie o którym mowa powyżej wskazał na 29 sztuk bydła jako ilość maksymalną. W tych okolicznościach sankcja wynosi 100% przysługującej dopłaty. Wynika to z treści § 14 ust.1 rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1)iloczynu: a)współczynnika dotkliwości danego uchybienia i b)współczynnika trwałości danego uchybienia - określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz 2)kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów. Jak natomiast wynika, z mającego zastosowanie w sprawie pkt.4 załącznika nr 5 do rozporządzenia w wariancie 2.2 iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości uchybienia wynosi 100 %. Przepis ten przewiduje sytuacje, gdy liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu 2.2 w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt - nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów. Organy obliczyły, że ilość sztuk bydła została przekroczona o 3,45 % , zaś czas występowania uchybienia objął 19,49 czasu referencyjnego. Wartości te mieszczą się w dyspozycji wskazanego przepisów i nie były w trakcie postępowania kwestionowane. Stąd też sąd uznał, że organy nie naruszyły prawa orzekając o sankcji za stwierdzone przekroczenia. Podstawą wyroku jest przepis art. 151 ppsa.