VII U 773/24
Common courts2025-12-03
Case number
VII U 773/24
Judgment date
2025-12-03
Type
SENTENCE
Judges
Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VII U 773/24</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 3 grudnia 2025 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior</p>
<p>Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. w Warszawie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">O. O.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o emeryturę pomostową</p>
<p>na skutek odwołania marka <span class="anon-block">O.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Odział w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 6 lutego 2024 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>oddala odwołanie.</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. Ł.</span>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">O. O.</span>
</strong> 13 marca 2024 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 6 lutego 2024 r., znak <span class="anon-block">(...)</span>, odmawiającej prawa do emerytury pomostowej. Ubezpieczony wniósł o zmianę w całości zaskarżonej decyzji organu rentowego poprzez przyznanie prawa do emerytury pomostowej oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych.</p>
<p>Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a> poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania mu prawa do emerytury pomostowej, polegające na uznaniu, że nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat oraz że po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, co było skutkiem wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.</p>
<p>W uzasadnieniu swojego stanowiska odwołujący się wskazał, że organ rentowy nie wziął pod uwagę, że w aktach osobowych odwołującego się znajduje się oświadczenie pracodawcy z dnia 21 lipca 2010 r. w przedmiocie dostosowania nomenklatury nazwy stanowisk pracy występujących w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. do wymogów ZUS wprowadzonych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, z którego wynika, że stanowisko pracy zajmowane przez odwołującego otrzymuje brzmienie „maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków”, przy jednoczesnym utrzymaniu bez zmian pozostałych warunków płacy i pracy, co powoduje, że stanowisko organu rentowego o braku tożsamości jest błędne. Natomiast odnośnie okresu po 31 grudnia 2008 r. organ rentowy nie zauważył, że w zaświadczeniu z dnia 17 listopada 2003 r. pracodawca jednoznacznie wskazał, że stanowisko odwołującego wykazane jest w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (poz. 36)">ustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 36</a> – prace fizyczne ciężkie w podziemnych w kanałach ściekowych, ponadto stanowisko to określone jest analogicznie w wykazanie stanowisk pracy sporządzonym przez pracodawcę, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, lub o szczególnym charakterze dla celów emerytalnych (pomostowych). O tym, czy dana praca, wykonywana przez określonego pracownika, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach, czy o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, nie powinna decydować nazwa stanowiska, na jakim praca ta jest wykonywana, lecz jej charakterystyka, zgodna z kryteriami przewidzianymi w ustawie i innych przepisach, nierozerwalnie z tymi kryteriami związanymi. Ubezpieczony wskazał, że wykonuje ciężkie prace fizyczne, tj. powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny w zakresie 6300-8400 KJ, w wymuszonej pozycji ciała, w obiektach zamkniętych z utrudnioną cyrkulacją powietrza <em>
<!-- -->(odwołanie z dnia 13 marca 2024 r. k. 3-4 a.s.).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">S.</span>
</strong> w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy przytoczył treść art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2009 r. o emeryturach pomostowych wskazując, że w postępowaniu przed organem rentowym <span class="anon-block">O. O.</span> nie udokumentował piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w wymiarze 15 lat oraz po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 powołanej ustawy. Organ rentowy nie uwzględnił jako pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia ubezpieczonego od 4 lutego 1998 r. do 31 grudnia 2008 r. (<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o.) z powodu rozbieżności w przedłożonych dokumentach. W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 6 października 2023 r. pracodawca wskazał stanowisko „maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków”. Natomiast w zaświadczeniach z dnia 2 lutego 2005 r. oraz z dnia 16 marca 2009 r. podano stanowisko „automatyk”. Oddział nie uwzględnił okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2022 r. ponieważ przedłożone dokumenty: zakresy czynności i obowiązków, angaże, obowiązującę wykazy stanowisk nie wskazują, że ubezpieczony wykonywał prace fizyczne w podziemnych kanałach ściekowych <em>
<!-- -->(odpowiedź na odwołanie z dnia 9 kwietnia 2024 r. k. 5 a.s.).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">O. O.</span>, ur. <span class="anon-block">(...)</span>, od 4 lutego 1998 r. do nadal, zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. Odwołujący się wykonywał swoje obowiązki na stanowiskach automatyk, a następnie maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków <em>
<!-- -->(umowa o pracę z dnia 4 lutego 1998 r. – a.o.). </em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. mieści się przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ż.</span>. Znajduje się tam oczyszczalnia ścieków – obiekt około 32 ha. Odwołujący się w spornym okresie pracował w systemie zmianowym 12 godzinnym, w systemie brygadowym. W brygadzie było pięć osób: dyspozytor i czterech maszynistów operatorów. Ubezpieczony posiada szczepienia przeciwko tężcowi i posiada ubrania gazoszczelne. Do obowiązków ubezpieczonego w ww. zakładzie pracy w spornym okresie na stanowisku automatyka należało przede wszystkim: obsługa urządzeń Zespołu <span class="anon-block">(...)</span> oraz wykonywanie pomocniczych prac warsztatowych pod względem elektrycznym i mechanicznym, konserwacja i dozór nad obsługiwanymi urządzeniami i obiektami Zespołu <span class="anon-block">(...)</span> zarówno pod względem elektrycznym i mechanicznym, czuwanie nad monitoringiem oraz prawidłową pracą urządzeń i obiektów Zespołu <span class="anon-block">(...)</span> pracujących w automatyce, usuwanie i zgłaszanie awarii na ciągach technologicznych Zespołu <span class="anon-block">(...)</span>, nadzór nad urządzeniami elektronicznymi i elektrycznymi, w szczególności związanych ze sterowaniem i transmisją danych, z obiektów oczyszczalni do centralnego komputera, wykonywanie drobnych elektrycznych związanych z konserwacją maszyn i urządzeń oczyszczalni. Z kolei praca na stanowisku maszynisty maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków – elektryk, obejmowała przede wszystkim obsługę maszyn i urządzeń oczyszczalni i przepompowni ścieków oraz wykonywanie drobnych prac elektrycznych związanych z konserwacją maszyn i urządzeń oczyszczalni. Jeżeli chodzi o obsługę przepompowani, polegało to na tym, że schodziło się na dół głęboko do dopływu głównego z miasta, tam była krata oczyszczająca ścieki, którą trzeba było czyścić i zgłaszać rzeczy, które wymagały remontów. Oprócz tego były przepompownie w terminie, tam również wykonywał podobne czynności plus czyszczenie zapchanych pomp. Polegało to na wyciąganiu pomp ze studni, rozbieranie ich, czyszczenie pompy, składanie i zatapianie z powrotem <em>
<!-- -->
(zakresy czynności pracownika – a.o.; zeznania <span class="anon-block">D. O.</span> k. 31-34 a.s.; zeznania <span class="anon-block">A. L.</span> k. 34-36 a.s.; zeznania <span class="anon-block">O. O.</span> k. 36-37 a.s.).</em>
</p>
<p>Pracodawca w dniu 6 października 2023 r. wystawił odwołującemu się świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, w którym wskazał, że <span class="anon-block">O. O.</span> w okresie od 4 lutego 1998 r. do nadal stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonuje prace: w oczyszczalni ścieków i filtrów otwartych, na stanowisku maszynista maszyn i urządzeń przepompowani i oczyszczalni ścieków wykonujący prace w warunkach uniemożliwiających zapewnienie wydzielonego pomieszczenia – dyspozytorni w wykazie A, dziale IX, poz. 2 pkt 2, zawartym w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej. Pracodawca wskazał, że na stanowisku tym odwołujący się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach uniemożliwiających zapewnienie wydzielonego pomieszczenia – dyspozytorni <em>
<!-- -->(świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 6 października 2023 r. – a.o.).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">O. O.</span> w dniu 16 października 2023 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę pomostową <em>
<!-- -->(wniosek k. 1-2 a.r.).</em>
</p>
<p>Decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">S.</span> odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że odwołujący nie spełnił przesłanek wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, ponieważ nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat, nadto po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy <em>
<!-- -->(decyzja ZUS z dnia 6 lutego 2024 r. k. 29 a.r.).</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">O. O.</span> odwołał się od ww. decyzji, a Sąd w toku postępowania dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy celem ustalenia czy praca wykonywana przez odwołującego <span class="anon-block">O. O.</span> w okresie od 4 lutego 1998 r. o 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2022 r. w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. stanowiła pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 3 grudnia 2024 r., k. 38 a.s.).</em>
</p>
<p>W opinii z dnia 10 stycznia 2025 r. biegły sądowy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy <span class="anon-block">F. N.</span> wskazał, że na podstawie zapisów znajdujących się w aktach sprawy można przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że odwołujący się w spornym okresie czasu pracy wykonywał swoje obowiązki na następujących stanowiskach:</p>
<p>1.
automatyk (w wymiarze 11 lat, 10 miesięcy i 27 dni),</p>
<p>Praca na powyższym stanowisku obejmowała – przede wszystkim – co wynika z informacji znajdujących się w zakresie czynności i odpowiedzialności na stanowisku automatyk:</p>
<p>- obsługa urządzeń Zespołu <span class="anon-block">(...)</span> oraz wykonywanie pomocniczych prac warsztatowych pod względem elektrycznym i mechanicznym,</p>
<p>- konserwacja i dozór nad obsługiwanymi urządzeniami i obiektami Zespołu <span class="anon-block">(...)</span> zarówno pod względem elektrycznym i mechanicznym,</p>
<p>- czuwanie nad monitoringiem oraz prawidłową ęracą urządzeń i obiektów Zespołu <span class="anon-block">(...)</span> pracujących w automatyce,</p>
<p>- usuwanie i zgłaszanie awarii na ciągach technologicznych Zespołu <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>- nadzór nad urządzeniami elektronicznymi i elektrycznymi, w szczególności związanych ze sterowaniem i transmisją danych, z obiektów oczyszczalni do centralnego komputera,</p>
<p>- wykonywanie drobnych elektrycznych związanych z konserwacją maszyn i urządzeń oczyszczalni,</p>
<p>2.
maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków - elektryk (w wymiarze 12 lat).</p>
<p>Praca na powyższym stanowisku obejmowała – przede wszystkim – co wynika z informacji znajdujących się w zakresie czynności i odpowiedzialności na stanowisku maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni - elektryk:</p>
<p>- obsługa maszyn i urządzeń oczyszczalni i przepompowni ścieków,</p>
<p>- wykonywanie drobnych prac elektrycznych związanych z konserwacją maszyn i urządzeń oczyszczalni.</p>
<p>Zgodnie z wymaganiami określonymi w poz. 36, Załącznika <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (nr 1)">nr 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> - za pracę w warunkach szczególnych uznaje się prace fizyczne ciężkie w podziemnych kanałach ściekowych. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3/2;art. 3/2 ppkt. e)">Art. 3.2 podpunkt e) ustawy o emeryturach pomostowych</a> ciężkie prace fizyczne - to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny powyżej 6.300kJ.</p>
<p>Z informacji znajdujących się w aktach sprawy - w tym w dokumentach osobowych, ale również z zeznań odwołującego się, jak i świadków - nie wynika, że odwołujący się świadcząc pracę na stanowisku automatyka, ale również maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków - elektryk, wykonywał ciężkie prace fizyczne (brak jest również pomiarów wydatku energetycznego na stanowisku zajmowanym przez odwołującego) w podziemnych kanałach ściekowych.</p>
<p>Tym samym brak jest podstaw do uznania, że odwołujący w spornym okresie czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych/o szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3, ust 1 i 3</a> (Załącznik nr 1/2) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p>
<p>Za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania Wykazu A, Działu IX (w gospodarce komunalnej), R.R.M. (można uznać) -między innymi –</p>
<p>- (poz. 1) prace w kanałach ściekowych,</p>
<p>- (poz. 2) oczyszczanie ścieków i filtrów otwartych.</p>
<p>Z informacji znajdujących się w aktach sprawy - w tym w aktach osobowych, zeznaniach odwołującego się nie wynika, że odwołujący wykonywał prace w kanałach ścieków, jak również czynności przy oczyszczaniu ścieków i filtrów otwartych. Zeznający w sprawie świadkowie stwierdzali co prawda, że czynności wykonywane w kanałach ścieków oraz przy czyszczeniu ścieków i filtrów otwartych były wykonywane przez odwołującego, niemniej jednak miały one charakter sporadyczny i tym samym nie był spełniony wymóg ujęty w § 2.1 rozporządzenia (tj. wykonywanie tylko prac w warunkach szczególnych - stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy). Tym samym praca odwołującego na stanowisku automatyka, ale również maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków - elektryk - nie może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach u rentach z FUS).</p>
<p>Całość dokumentacji załączonej do akt sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że odwołujący w spornym okresie (tj. od dnia 4 lutego 1998 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2022 r. w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w oparciu o wymagania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>
<em>
<!-- --> (opinia biegłego sądowego z dnia 10 stycznia 2025 r. k. 46-56 a.s.). </em>
</p>
<p>Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (z pominięciem biegłego <span class="anon-block">F. N.</span>) celem ustalenia, czy praca wykonywana przez odwołującego <span class="anon-block">O. O.</span> w okresie do od dnia 4 lutego 1998 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2022 r. w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. stanowiła pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS <em>
<!-- -->(postanowienie z dnia 7 kwietnia 2025 r. k. 85 a.s.).</em>
</p>
<p>W opinii z dnia 10 stycznia 2025 r. biegły sądowy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy <span class="anon-block">D. G.</span> wskazał, że w jego ocenie zmiana nazwy stanowiska pracy z „automatyk” na „maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków” dotycząca odwołującego <span class="anon-block">O. O.</span> nie jest przypadkowa. Zmiana nazwy w zamiarze pracodawcy ma umożliwić także innym pracownikom możliwość ubiegania się o większe i wcześniejsze świadczenie emerytalne. Nie przewidziano jednak, że mocno rozbudowany zakres obowiązków nie przystaje do wymagań kryteriów określonych w pozycji 36 załącznika nr 1 do ustawy z 19 grudnia 2008 roku. Żaden punkt zakresu obowiązków zarówno z lutego roku 1999, jak i z grudnia 2010 roku nie ma nic wspólnego z fizycznie ciężkimi pracami w podziemnych kanałach ściekowych. Wnikliwa analiza zakresu obowiązków <span class="anon-block">O. O.</span> nie pozostawia złudzeń. Odwołujący nie wykonywał prac wymienionych w pozycji 36 załącznika nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Zatem na pytanie, czy ubezpieczony <span class="anon-block">O. O.</span> zatrudniony w okresie wskazanym przez Sad, tj. w okresie od 4 lutego 1998 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2022 r. w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, biegły udzielił odpowiedzi negatywnej <em>
<!-- -->(opinia biegłego sądowego k. 111-117). </em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, obejmującego przede wszystkim dowody z dokumentów wchodzących w skład akt osobowych odwołującego, a także akt rentowych oraz na podstawie zeznań ubezpieczonego oraz świadków: <span class="anon-block">D. O.</span> i <span class="anon-block">A. L.</span>. Wiarygodność dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony postępowania, w związku z czym Sąd dał im wiarę w całości.</p>
<p>Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i ubezpieczonego, w zakresie, w którym spójnie wskazywali na czynności należące do obowiązków <span class="anon-block">O. O.</span> w spornym okresie podczas zatrudnienia w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>. Świadkowie oraz ubezpieczony opisali w sposób dokładny, co należało do obowiązków <span class="anon-block">O. O.</span> i jak wyglądała praca na danym stanowisku.</p>
<p>Sąd w przedmiotowej sprawie oparł się również na opiniach sporządzonych przez biegłych sądowych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy – <span class="anon-block">D. G.</span> i <span class="anon-block">F. N.</span>. Opinie sporządzone przez biegłych zostały ocenione jako rzetelne, gdyż zostały wyczerpująco i przekonująco uzasadnione. Sąd opinie biegłych z zakresu BHP ocenił jako fachowe i rzetelne. Opinie biegłych dawały odpowiedź na postawione przez Sąd pytanie i logiczną argumentację stanowiska biegłych. Była także dla Sądu zrozumiała. Opinie biegłych były wiodącą podstawą ustaleń faktycznych.</p>
<p>W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie <span class="anon-block">O. O.</span> nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (<em>
<!-- -->Dz.U.2023.164 t.j. dalej jako u.e.p.</em>) określa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 49)">art. 4 i art. 49</a> warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej. W myśl pierwszego z nich, według brzmienia obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12)">art. 5-12</a>, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p>
<p>1.
urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;</p>
<p>2.
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p>
<p>3.
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;</p>
<p>4.
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p>
<p>5.
(uchylony)</p>
<p>6.
po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p>
<p>7.
(uchylony).</p>
<p>Zgodnie zaś z art. 49 u.e.p., prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p>
<p>1.
po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p>
<p>2.
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i art. 5-12;</p>
<p>3.
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p>
<p>A zatem stosownie do powołanego powyżej przepisu, prawo do emerytury pomostowej może nabyć również osoba, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy miała okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z tym, że praca ta musi być pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów tej ustawy tj. art. 3 ust. 1 i 3, a nie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> <em>
<!-- -->
(por. min. wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2013 r. II UK 159/13, opubl. LEX nr 1405231, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 13 marca 2014 r., III AUa 1531/13, opubl. LEX nr 1441422, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 lutego 2014 r., III AUa 1045/13, opubl. LEX 1439028, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 14 stycznia 2014 r. III AUa 577/13, opubl. LEX 1441543, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 9 stycznia 2014 r., III AUa 705/13, LEX 1415788, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 7 listopada 2013 r., III AUa 343/13, LEX nr 1403681).</em>
</p>
<p>Przesłanki wymienione w przepisach art. 4 i art. 49 ustawy pomostowej, bez względu na to, na podstawie którego z przepisów rozważana jest możliwość przyznania prawa do emerytury pomostowej, muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych, na co zwrócił uwagę m.in. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 26 kwietnia 2012 r. (<em>
<!-- -->sygn. akt III AUa 252/12</em>) oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 18 lipca 2013 r. (<em>
<!-- -->sygn. akt III AUa 1664/12</em>).</p>
<p>Analizując w pierwszej kolejności możliwość przyznania ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, Sąd podzielił stanowisko organu rentowego, że <span class="anon-block">O. O.</span> po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Kwestią sporna w świetle art. 4 ww. ustawy było to czy pracę w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. wykonywaną od 4 lutego 1998 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz od 4 lutego 1998 r. do 31 grudnia 2008 r. można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p>
<p>Zgodnie z wymaganiami ujętymi w Załączniku nr 1, poz. 36 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, za pracę w warunkach szczególnych uznaje się prace fizyczne ciężkie w podziemnych kanałach ściekowych. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3/2;art. 3/2 ppkt. e)">art. 3.2 podpunkt e) ustawy o emeryturach pomostowych</a> ciężkie prace fizyczne – to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny powyżej 6.300 kJ.</p>
<p>W ocenie Sądu, w oparciu o opinię biegłych sądowych z zakresu bhp oraz charakterystykę czynności służbowych <span class="anon-block">O. O.</span> dokonaną w na podstawie zeznań jego i świadków, a także w oparciu o dokumentację zawartą w aktach osobowych nie można stwierdzić, że <span class="anon-block">O. O.</span> wykonywał pracę w warunkach szczególnych kwalifikowaną jako pracę opisaną pod poz. 36 ww. załącznika do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p>
<p>Z informacji znajdujących się w aktach sprawy – w tym w aktach osobowych, zeznaniach odwołującego się, jak i świadków – nie wynika, że odwołujący się świadcząc pracę na stanowisku automatyka, ale również maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków – elektryk, wykonywał ciężkie prace fizyczne (brak jest również pomiarów wydatku energetycznego na stanowisku zajmowanym przez odwołującego) w podziemnych kanałach ściekowych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika również, że odwołujący wykonywał prace w kanałach ścieków, jak również czynności przy oczyszczaniu ścieków i filtrów otwartych. Zeznający w sprawie świadkowie stwierdzali co prawda, że czynności wykonywane w kanałach ścieków oraz przy czyszczeniu ścieków i filtrów otwartych były wykonywane przez odwołującego, niemniej jednak miały one charakter sporadyczny i tym samym nie był spełniony wymóg ujęty w § 2.1 rozporządzenia (tj. wykonywanie tylko prac w warunkach szczególnych - stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy).</p>
<p>Tym samym praca odwołującego na stanowisku automatyka, ale również maszynista maszyn i urządzeń przepompowni i oczyszczalni ścieków – elektryk nie może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. ( art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach u rentach z FUS).</p>
<p>Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do uznania, że odwołujący w spornym okresie czasu pracy, tj. od dnia 4 lutego 1998 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2022 r. w <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w oparciu o wymagania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Rację ma zatem organ rentowy, co do tego, że odwołujący się nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 4 tej ustawy, ponieważ po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych.</p>
<p>Prace w szczególnych warunkach – zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> – to prace związane z czynnikami ryzyka wymienionymi w art. 3 ust 2 ustawy, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które pomimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Z kolei prace o szczególnym charakterze – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> – to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.</p>
<p>Zacytowana definicja ma charakter węższy niż definicja z art. 32 i 33 ustawy z dnia 13 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis art. 32 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Kwalifikowania pracy jako pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze dokonuje się w tym wypadku w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast <span class="underline">
<!-- -->
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawa o emeryturach pomostowych</a>
</span> zawiera własne wykazy prac, które wedle tej ustawy są pracami uznawanymi za prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.</p>
<p>Analizując ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny, przy uwzględnieniu wskazanych załączników do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>, Sąd doszedł do wniosku, że ubezpieczony nie spełnił także przesłanki określanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49;art. 49 ust. 2)">art. 49 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, tj. nie wykazał, by w dniu wejścia w życie ustawy, to jest na dzień 1 stycznia 2009r., miał wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 , wynoszący co najmniej 15 lat.</p>
<p>Wobec powyższego Sąd uznał, że ubezpieczony, mimo że posiada świadectwo pracy w warunkach szczególnych, na które się powoływał w odwołaniu, prawa do emerytury pomostowej uzyskać nie może. Nie spełnia wszystkich warunków z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4</a> i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p>
<p>W związku z powyższym, z uwagi na ustalone okoliczności faktyczne i analizę przepisów prawa, należało stwierdzić, że decyzja organu rentowego, którą odmówiono <span class="anon-block">O. O.</span> prawa do emerytury pomostowej była prawidłowa, wobec braku podstaw do przyznania świadczenia na podstawie art. 4 lub 49 tej ustawy.</p>
<p>W konsekwencji, odwołanie <span class="anon-block">O. O.</span> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Odział w <span class="anon-block">S.</span> z dnia 6 lutego 2024 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span> należało ocenić jako niezasadne, co skutkowało jego oddaleniem na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- --> 14</sup> § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>
<span class="anon-block">Z. Ł.</span>
</p>
</div>