I FSK 781/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Józefa S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1263/05 odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi Józefa S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 23 kwietnia 2004 r. (...) w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 472/04 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2000 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lipca 2006 r., I SA/Łd 1263/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Józefa S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2005 roku, I SA/Łd 472/04 w sprawie ze skargi Józefa S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 23 kwietnia 2004 roku, (...) w przedmiocie uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku. W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że skarżący wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 oraz 403 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, zarzucając, iż ustanowiony adwokat z urzędu nie brał udziału w postępowaniu /zastępował go substytut/, natomiast uzasadnienie skarżonego wyroku nie obejmowało wszystkich zarzutów skargi. Sąd odrzucając skargę podniósł, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego mogły być stosowane do postępowania sądowoadministracyjnego na mocy art. 58 i 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, ale tylko do dnia 31 grudnia 2003 roku. Od 1 stycznia 2004 roku dla wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego są właściwe przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej p.p.s.a. Sąd ten wskazał na treść art. 270 p.p.s.a. i stwierdził, że w określonych przypadkach można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Można bowiem żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności /art. 271 pkt 1 p.p.s.a./, a także, gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa /art. 271 par. 1 pkt 2 p.p.s.a./. Argumentacja skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie opiera się na założeniu, że skarżący nie miał możliwości obrony, gdyż ustanowiony dla niego pełnomocnik z urzędu niewłaściwie wykonywał swoje obowiązki, nie złożył pism precyzujących skargę i wniósł o odroczenie rozprawy. Według tego Sądu niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez profesjonalnego pełnomocnika nie mieści się w przesłance określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Również niekompleksowe odniesienie się do żądań strony, zarzut kwestionujący poprawność sporządzenia uzasadnienia wyroku, nieorzeczenie o całości skargi nie stanowi przesłanki wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania według Sądu pierwszej instancji nie opiera się na podstawie wynikającej z regulacji zawartej w p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna w tej sprawie zarzuca naruszenie przepisów postępowania tj. art. 280 par. 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, a w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z przepisu tego wynika, że postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap sprowadza się do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku niezachowania terminu, czy stwierdzenia, że skarga ta nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia, sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę. Do drugiego etapu sąd przystępuje w sytuacji, gdy stwierdzi, że skarga o wznowienie została wniesiona w terminie i oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. Wówczas sąd wyznacza rozprawę i rozpoznaje sprawę. Skarżący w tej sprawie jako podstawę wznowienia wskazał to, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu nie wykonywał w zasadzie należycie swych czynności, a także to, że Sąd nie uwzględnił wszystkich zarzutów skargi. Podstawy wznowienia postępowania określone zostały w art. 271, 272 i 273 p.p.s.a. Z art. 271 pkt 2 tej ustawy wynika, że podstawą tą może być nienależyta reprezentacja strony, a także pozbawienie strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika procesowego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, polegającej na pozbawieniu strony możliwości działania /vide postanowienie SN z 26 marca 2003 r., II CZ 26/03 - OSNC 2004 nr 6 poz. 95, z 12 grudnia 2002 r., III AO 23/02/. Nie można też uznać, by nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika można było traktować jako nienależyte reprezentowanie strony. Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia, gdy osoba występująca jako pełnomocnik strony, takim pełnomocnikiem w rezultacie nie jest. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarga o wznowienie nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, nie narusza prawa. Nie można też bowiem uznać, by brak ustosunkowania się przez Sąd rozpatrujący skargę do wszystkich jej zarzutów stanowił ustawową podstawę wznowienia określoną w powołanych wyżej przepisach. Podstawy wznowienia postępowania w sposób wyczerpujący określone zostały w art. 271, 272 i 273 p.p.s.a. Skarżący nie może więc domagać się wznowienia postępowania na podstawach innych niż w powołanych wyżej przepisach. Postępowanie o wznowienie postępowania jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i może się opierać jedynie na ściśle określonych podstawach. Skoro okoliczności wskazywane przez skarżącego, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, nie stanowiły ustawowej podstawy wznowienia postępowania, to Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 280 par. 1 p.p.s.a. odrzucając skargę o wznowienie na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego na podstawie art. 184 w związku z art. 182 par. 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.