I SA/Gl 700/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez R. G. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (następnie: "Kolegium") wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. (dalej: "NUS") prowadzi względem skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Burmistrza Miasta S. (dalej: "Burmistrz") z dnia [...] r., nr [...] obejmującego zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czwarty kwartał 2019 r. i pierwszy kwartał 2020 r. 2. W piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. skarżący sformułował zarzuty w sprawie prowadzenia powyższego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaakcentował, że dochodzone roszczenie jest dotkliwe i – przede wszystkim – bezzasadne, gdyż kwoty należne tym tytułem zostały już uiszczone w prawidłowej wysokości, którą obliczył sam. Zwrócił przy tym uwagę, że w licznych pismach informował Burmistrza zarówno o okresach swej nieobecności w miejscu zamieszkania, jak i o kompostowaniu bioodpadów, czyli o faktach przesądzających o konieczności naliczenia niższej opłaty. Ponadto (także na piśmie) zgłosił, że nie wyraża zgody na księgowanie uiszczanych kwot w sposób odmienny od deklarowanego. Jak jednak widać, zostało to całkowicie zbagatelizowane. Tymczasem uwzględnienie tych okoliczności prowadziłoby do jednoznacznego wniosku, że to nie on zalega w płatnościach względem Gminy, lecz to Gmina winna zrekompensować mu koszty dojazdów i korespondencji powstałe w związku z koniecznością ciągłego podejmowania czynności wyjaśniających nie tylko zresztą w tej sprawie. 3. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz, działając na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), oddalił powyższe zarzuty skarżącego. W motywach tego rozstrzygnięcia Burmistrz wyjaśnił, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest naliczana skarżącemu co roku na podstawie deklaracji złożonej przezeń w dniu 3 października 2013 r. W 2019 r. opłata ta kształtowała się na poziomie [...] zł za kwartał, a zawiadomienie w tym przedmiocie skarżący odebrał w dniu [...] r. Natomiast w 2020 r. opłata ta wynosiła [...] zł za kwartał, o czym skarżącego zawiadomiono w dniu [...] r. W związku z niedopłatą czwartej raty za 2019 r. w kwocie [...] zł oraz brakiem wpłaty na pierwszą ratę za 2020 r. w wysokości [...] zł, w dniu [...] r. Burmistrz wysłał upomnienie nr [...], które zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] r. Natomiast z uwagi na brak zapłaty zaległości, w dniu [...] r. wystawił wyżej opisany tytuł wykonawczy i przekazał go NUS celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jako że jednak w dniu 27 października 2020 r. skarżący uiścił przelewem kwotę [...] zł, nie podając w tytule, jakiego okresu dotyczy wpłata, pierwszą część tej wpłaty ([...] zł) zaksięgowano na koszty upomnienia, a drugą ([...] zł) – na poczet czwartej raty opłaty za 2019 r., powodując zmniejszenie tej zaległości z [...] zł do [...] zł. Zawiadomienie w tym przedmiocie NUS otrzymał w dniu [...] r. Dalej Burmistrz zaznaczył, że – w świetle obowiązujących na terenie Gminy przepisów – opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi płatne są ratalnie co kwartał, a zmianę okoliczności mających wpływ na wysokość tych należności należy zgłaszać w terminie do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Co więcej, trzeba w tym celu posłużyć się drukiem. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący taki druk po raz pierwszy złożył dopiero w dniu [...] r., czyli po upływie okresu, którego dotyczą egzekwowane zaległości. Na druku tym wskazał na konieczność zmiany stawki opłaty w związku z kompostowaniem bioodpadów. Częściowe zwolnienie w tym przedmiocie zaczęło jednak obowiązywać od dnia 1 lipca 2020 r. Tym samym we wcześniejszym okresie kompostowanie bioodpadów nie uprawniało do żądania zmniejszenia należnej opłaty, natomiast wszystkie pozostałe zmiany sygnalizowane przez skarżącego nie mogły odnieść zamierzonego skutku już chociażby z tego powodu, że były one zgłaszane nie na wspomnianych drukach, lecz na zwykłych pismach lub w tytułach przelewów. W rezultacie nie sposób przyjąć, by skarżący dokonał skutecznego zgłoszenia zmiany stawki dochodzonych obecnie opłat. 4. W zażaleniu z dnia [...] r., wniesionym od powyższego postanowienia Burmistrza, skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w zgłoszonych zarzutach. Wniósł przy tym o uwzględnienie wszystkich dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym pism przez niego składanych do NUS i Burmistrza oraz wyliczeń należnych kwot. 5. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Kolegium, działając na podstawie art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy kwestionowane postanowienie Burmistrza. W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę, że stosownie do art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm.; dalej: "u.c.p.g.") obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża m. in. właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W konsekwencji o powinności zapłaty tej należności przesądza sam fakt zamieszkiwania i dla słuszności tej kwalifikacji nie ma znaczenia to, czy odpady w ogóle są wytwarzane ani w jakiej ilości. Przy tym powołana ustawa nie przewiduje możliwości zwolnienia z powinności zapłaty opłaty czy różnicowania jej stawki z uwagi na okres faktycznego przebywania na nieruchomości. Nie jest również możliwe zastosowanie ulgi za okres, w którym ulga ta nie obowiązywała. Tym samym czasowa nieobecność skarżącego na nieruchomości spowodowana pobytem w sanatorium czy wyjazdem do bliskich nie zwalnia go od obowiązku zapłaty opłaty. Okolicznością taką nie jest również kompostowanie bioodpadów w okresie, którego dotyczą dochodzone zaległości, gdyż wówczas pozostawało to bez wpływu na wysokość tej należności. W rezultacie kwestionowanie przez skarżącego wysokości egzekwowanego obowiązku uznać należy za niesłuszne. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący raz jeszcze podkreślił, że samodzielne obliczenie i wpłacenie spornych opłat stanowiło konsekwencję braku reakcji organów na sygnalizowane przezeń zdarzeń, których zaistnienie skutkować winno pomniejszeniem wysokości tych należności. Zarazem za nielogiczne w tym względzie uznał stanowisko, by jego nieobecność w miejscu zamieszkania, a tym samym brak możliwości wytwarzania odpadów, pozostawała bez wpływu na wysokość opłaty. Zwrócił również uwagę, że uchwała wprowadzająca obniżenie wysokości opłaty wskutek kompostowania bioodpadów nie zabrania stosowania jej przepisów do okresów wcześniejszych. Nadto podniósł, że nie został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i nadal nie otrzymał stosownych wyliczeń, z których wynikałoby, jaka kwota opłaty za dany okres jest należna. 7. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w rozpatrywanym przypadku sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia Kolegium wydanego w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w sprawie egzekucji należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czwarty kwartał 2019 r. i pierwszy kwartał 2020 r. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z treści zarzutów wynika, że skarżący nie zgadza się z wysokością egzekwowanego obowiązku. W jego ocenie, nieobecność w miejscu zamieszkania oraz kompostowanie bioodpadów uzasadnia proporcjonalne zmniejszenie należnej opłaty. Z akt sprawy, uzupełnionych na wezwanie Sadu, wynika, że skarżący w dniu 3 października 2013 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W 2019 r. opłata ta kształtowała się na poziomie [...] zł za kwartał, a zawiadomienie w tym przedmiocie z dnia 8 lutego 2017 r. skarżący odebrał w dniu [...] r. Natomiast w 2020 r. opłata ta wynosiła [...] zł za kwartał, o czym skarżącego zawiadomiono w dniu [...] r. (zawiadomienie z dnia 27 stycznia 2020 r.). W związku z niedopłatą czwartej raty za 2019 r. w kwocie [...] zł oraz brakiem wpłaty na pierwszą ratę za 2020 r. w wysokości [...] zł, w dniu [...]r. Burmistrz wysłał upomnienie nr [...], które zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] r. Natomiast z uwagi na brak zapłaty zaległości, w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy [...] i przekazał go NUS celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jako że jednak w dniu 21 października 2020 r. skarżący uiścił przelewem kwotę [...] zł, nie podając w tytule, jakiego okresu dotyczy wpłata, pierwszą część tej wpłaty ([...] zł) zaksięgowano na koszty upomnienia, a drugą ([...] zł) – na poczet czwartej raty opłaty za 2019 r., powodując zmniejszenie tej zaległości z [...] zł do [...] zł. Zawiadomienie w tym przedmiocie NUS otrzymał w dniu 3 listopada 2020 r. (pismo z dnia [...] r.). Przystępując do meritum sprawy, uwzględnić należy rozwiązania prawne przyjęte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. I tak zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl art. 6h pkt 1 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.). Na mocy art. 6r ust. 2 u.c.p.g. z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty: odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (pkt 1), tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (pkt 2), obsługi administracyjnej tego systemu (pkt 3), edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnym (pkt 4). Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż żaden przepis ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje możliwości zwolnienia, bądź zmniejszenia stawki opłaty w związku z nieobecnością w miejscu zamieszkania (np. wynikającą z wyjazdu do sanatorium). Z przepisów tej ustawy wynika natomiast, iż sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje obowiązek uiszczania opłaty w wysokości określonej przez Radę Gminy w oparciu o przepisu art. 6j i 6k u.p.c.g., bez względu na okoliczność, czy na nieruchomości powstają odpady i w jakiej ilości. Tym samym czasowa nieobecność skarżącego na nieruchomości spowodowana pobytem w sanatorium, czy wyjazdem do bliskich nie zwalnia go od obowiązku zapłaty opłaty. Okolicznością taką nie jest również kompostowanie bioodpadów w okresie, którego dotyczą dochodzone zaległości, gdyż wówczas pozostawało to bez wpływu na wysokość tej należności.. Zmniejszona stawka obowiązuje dopiero do 1 lipca 2020 r. i wynika z uchwały Rady Miejskiej Skoczowa z dnia 24 czerwca 2020 r. (Nr XVII/197/2020; ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 6 lipca 2020 r. pod poz. 5380) wprowadzającej obniżoną stawkę opłaty dla właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostującymi bioodpady w kompostowniku przydomowym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), oddalił skargę.