IV SAB/Wr 346/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 28 lipca 2020 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem z dnia 2 czerwca 2020 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu Prezydenta W. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 28 lipca 2020 r. o zawieszenie postępowania; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę. UZASADNIENIE Z. R. ( dalej: strona, skarżący) wniósł w dniu 21 sierpnia 2020r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność działającego z upoważnienia Prezydenta W. , Kierownika Działu Wsparcia Mieszkańców w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia 28 lipca 2020r. o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 2 czerwca 2020r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarżący wniósł o : - stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie grzywny organowi. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że do dnia jej wniesienia organ nie wydał postanowienia , będącego odpowiedzią na jego wniosek z dnia 28 lipca 2020r. o zawieszenie postępowania. Wskazał też , że w dniu 7 sierpnia 2020r. wniósł ponaglenie w trybie art.37 k.p.a. Prezydent W., reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., wniósł o umorzenie postepowania z tym uzasadnieniem, że organ w dniu 24 września 2020r. wydał żądane przez skarżącego postanowienie. Jednocześnie w zakresie żądania stwierdzenia " rażącej bezczynności" oraz wymierzenia organowi grzywny wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym - na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2335 ze zm. - dalej: p.p.s.a.)- kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. , w którym określa się je jako "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego , z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Wymaga bowiem podkreślenia ,że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie , ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Przytoczony wyżej przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca , a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zauważyć również należy, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu , o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. Natomiast o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia , co wprost wynika z art. 36 § 1 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu , co przewiduje art. 36 § 2 k.p.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt realiów badanej sprawy stwierdzić należy ,że w dacie zainicjowania przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego mamy w niej do czynienia bezczynnością organu w zakresie rozpoznanie jego wniosku z dnia 28 lipca 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Z materiału aktowego analizowanej sprawy - w sposób niebudzący wątpliwości - wynika, że organ do chwili wszczęcia niniejszego postępowania sądowego organ pozostawał w zwłoce z rozpoznaniem wniosku strony z dnia 28 lipca 2020r. o zawieszenie postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 2 czerwca 2020r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od chwili złożenia przez skarżącego wspomnianego wyżej wniosku, tj. od dnia 28 lipca 2020 r. (data wpływu wniosku do organu) organ pomocowy podjął oczekiwaną przez stronę czynność dopiero w dniu 24 września 2020r. tj. wydał postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego , wszczętego na wniosek złożony w dniu 5 czerwca 2020 r. Wydanie wspomnianego wyżej postanowienia poprzedziło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2020r. nr [...] stwierdzające ,że Prezydent W. nie załatwił w terminie sprawy zawieszenia postepowania w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na wniosek złożony w dniu 5 czerwca 2020r. ( pkt 1) ; zobowiązujące Prezydenta W. do załatwienia sprawy zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego , na wniosek złożony w dniu 5 czerwca 2020r. , w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego postanowienia ( pkt 2) ; orzekające ,że wskazana w pkt 1 rozstrzygnięcia bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 3). Jak wynika zatem z akt kontrolowanej sprawy, że rozpoznanie przedmiotowego wniosku skarżącego nastąpiło w formie postanowienia organu z 24 września 2019r. Jednakże zauważyć należy ,że zadziałanie w tej prawnej formie działania nastąpiło dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność (21 sierpnia 2020 r.) . Wobec tego załatwienie wniosku poprzez wydanie przez organ stosownego rozstrzygnięcia , czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie zobowiązania organu do jego rozpatrzenia. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w badanej sprawie , w związku z czym zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego stało się zbędne. Z tych względów orzeczono w pkt I wyroku . Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa , gdyż zachowanie organu w kontrolowanej sprawie nie miało cechy lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego ustawą o dodatkach mieszkaniowych Przemawia za tym fakt, że organ w sprawie nie pozostał bierny i podjął działania wskazujące na zamiar załatwienia wniosku skarżącego . W tym miejscu wymaga podkreślenia ,że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy , jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. W ocenie Sądu , taka sytuacja szczególna -z przyczyn , o których była mowa wyżej – nie zaistniała w badanej sprawie. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji wyroku. Mając również na uwadze powyższe okoliczności sprawy , Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny , uznając ,że ma ona pełnić rolę prewencyjno- dyscyplinującą , a jej wymierzenie przez Sąd powinno być ostatecznością ( pkt III sentencji wyroku) . Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w analizowanym przypadku .