I SA/Wr 356/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi B. W. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z [...] 2020 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik US) z [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty podatku od towarów i usług podlegającego zapłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku VAT w łącznej kwocie 1 223 207, 22 zł oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku skarżącej tej kwoty oraz odsetek za zwłokę w wysokości 188 723 zł (dalej: decyzja Naczelnika US). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy decyzja Naczelnika US z [...] 2019 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego e-PUAP w dniu [...] 2019 r. na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny. Potwierdzenie odbioru ww. decyzji stanowi Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) z tej daty. W dniu [...] 2020 r. w placówce pocztowej nadane zostało dowołanie od decyzji Naczelnika US. Pismem z [...] 2020 r. organ odwoławczy wezwał pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w postępowaniu odwoławczym, które pełnomocnik złożył w organie w dniu [...] 2020 r. Postanowieniem z [...] 2020 r. nr [...] Dyrektor IAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US, który wypadał najpóźniej w dniu [...] 2020. Pismem z [...] 2020 r. nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wskazał na dochowanie ustawowego terminu wniesienia odwołania, gdyż decyzja Naczelnika US została odebrana w dniu [...] 2020 r., a nie [...] 2020 r. Niezależnie od tego argumentu z ostrożności podał, że nawet gdyby przyjąć przekroczenie terminu do złożenia odwołania, to nastąpiło to bez winy pełnomocnika (i skarżącej jednocześnie). Jak wyjaśnił w dniu [...] 2019 r. nie był w stanie odebrać decyzji Naczelnika US, ponieważ w tym dniu miał zaplanowanych kilka rozpraw sądowych: w Sądzie Rejonowym w S. (o godz.[...] – publikacja wyroku, brak stawiennictwa), w Sądzie Rejonowym w Ś. (godz.[...] , sygn.[...] ), w Sądzie Rejonowym w O. (godz.[...] , sygn.[...] ). W tej sytuacji, pełnomocnik nie mógł odebrać decyzji o godzinie[...] , jak wynikało to z Urzędowego Potwierdzenia Doręczenia (UPD). Z historii skrzynki odbiorczej e-PUAP wynika też, że obie decyzje z [...] 2019 r. trafiły do tej skrzynki dopiero o godzinie [...] i[...] , zatem UPD nie odzwierciedla rzeczywistego doręczenia decyzji i nie ma związku z potwierdzeniem ich odbioru. Data [...] 2019 r. nie może zatem stanowić podstawy do oceny początku biegu terminu do wywiedzenia odwołania. Pełnomocnik wskazał, że w istocie decyzja została odebrana w dniu [...] 2019 r., w tej dacie decyzja Naczelnika US została pobrana, co wynika z metadanych plików oraz oświadczenia o dacie odbioru złożonego w petitum odwołania. Obecnie pełnomocnik oczekuje na odpowiedź w związku ze złożeniem reklamacji do service desk e-PUAP. Podkreślił, że przekroczenie terminu do złożenia odwołania było niezawinione, bo strona była przekonana o doręczeniu przesyłki w dniu [...] 2019 r. Wobec tego dochowane zostały warunki z art. 162 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.). Do wniosku załączył odwołanie od decyzji Naczelnika US, wydruk historii skrzynki odbiorczej e-PUAP, kopię kalendarza pełnomocnika, wydruk metadanych pliku oraz reklamację z [...] 2020 r. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor IAS odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania na podstawie art. 162 § 1 i art. 163 § 2 O.p. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US. UPO zostało bowiem podpisane w dniu [...] 2019 r. UPO zaś sanowi jedyny dowód doręczenia pisma przesłanego adresatowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Data pobrania prze pełnomocnika pliku zawierającego treść decyzji Naczelnika US nie ma znaczenia dla ustalenia daty skutecznego doręczenia decyzji. Skarżąca, wedle organu odwoławczego nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Fakt zaplanowanych na dzień [...] 2019 r. rozpraw nie przesądza o osobistym stawiennictwie pełnomocnika. Ponadto odbiór korespondencji nadanej drogą elektroniczną mógł odbywać się przez upoważnionego pracownika administracyjno-kancelaryjnego. Podkreślił też, że w tym samym dniu ([...] 2019 r.) pełnomocnik skarżącej odebrał inną decyzję Naczelnika US, tj. również skierowaną do skarżącej decyzję zabezpieczającą wydaną na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy o VAT) - co sam pełnomocnik wskazał w odwołaniu od tej decyzji. Organ odwoławczy ustalił też, że w dniu [...] 2019 r. na platformie ePUAP nie były prowadzone prace serwisowe, ani nie było problemów technicznych z dostępem do tej platformy. W skardze na to postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie na rzecz podatnika kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i pominiecie zbadania braku zawinienia w przekroczeniu terminu, albowiem organ skoncentrował się wyłącznie na ustaleniu, kiedy wygenerowane zostało UPD, podczas gdy przesłanką do przywrócenia terminu jest brak zawinienia w jego przekroczeniu, a w niniejszej sprawie wynikać ma ona z tego, że pełnomocnik nie mógł przypuszczać, że dokument zostanie mu udostępniony w dniu [...] 2019 r. o godz. 15.50, co stanowiło, że nie zawinił w przekroczeniu terminu odbierając przesyłkę faktycznie dopiero w dniu [...] 2019 r. W odpowiedzi Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi. Sąd – jako fakt znany z urzędu – podaje, że prawomocnym wyrokiem z [...] 2020 r. o sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zarzut skargi nie jest uzasadniony, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania. Spór w sprawie dotyczy spełnienia przez skarżącą warunków przywrócenia terminu do złożenia odwołania, o których mowa w art. 162 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przesłanką przywrócenia terminu na podstawie tego przepisu jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 162 § 1 O.p., należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności strona nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. Ustanowienie przez skarżącą zawodowego pełnomocnika ma na celu należyte zabezpieczenie przysługujących jej praw (postanowienie NSA z 28 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 207/17 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Sąd w pełni podziela ten pogląd, jak również ocenę prawną zawartą w postanowieniu NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1091/17 (CBOSA), że od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się maksimum staranności, bowiem to na pełnomocniku spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, w tym ze względu na fakt, że posiada on wiedzę z zakresu prawa oraz zna procedury administracyjne i sądowe. W świetle zatem art. 162 § 1 O.p. przywrócenie terminu będzie uznane za niezawinione, jeśli doszło do niego na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Skarżąca, działająca w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uprawdopodobniła w toku postępowania, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącej powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu na dwie okoliczności: własną ocenę o innej dacie odbioru decyzji Naczelnika US niż wynikało to z UPO oraz brak możliwości odbioru tej decyzji w dacie [...] 2019 r. z uwagi na czynności zawodowe. Pierwsza okoliczność należy do sfery ustaleń już prawomocnie ocenionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z [...] r. o sygn. akt[...] , który stanowił wynik kontroli legalności postanowienia Dyrektora IAS z [...] 2020 r. nr [...] stwierdzającego uchybienie przez skarżącą terminowi do złożenia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US. WSA skargę na to postanowienie oddalił. Obecnie, Sąd wyrokiem tym jest związany na podstawie art. 170 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy podnoszenie przez skarżącą argumentacji przeciwko ustaleniu o uchybieniu terminu do złożenia skargi jest spóźnione i nie może być oceniane na nowo przez Sąd z uwagi na ww. wyrok. Druga okoliczność faktyczna przywołana we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie nie nosi cech przeszkody nie do przezwyciężenia. Wskazane we wniosku czynności zawodowe nie uzasadniają twierdzenia o istnieniu tego rodzaju przeszkody. Sąd dostrzega, że zaskarżone postanowienie rozważa w okoliczności towarzyszące odbiorowi decyzji, a które powinny być elementem oceny w ramach postępowania stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania. Nie jest to jednak naruszenie prawa procesowego, które wpływa na wynik sprawy, bowiem jednocześnie organ odwoławczy rozpatrzył wniosek skarżącej z perspektywy art. 162 § 1 O.p. Ocenił, że okoliczności przywołane we wniosku nie uprawdopodabniają braku winy w niedochowaniu terminu ustawowego. Wskazał też inne okoliczności, znane mu z urzędu, które stoją w sprzeczności z argumentacją skarżącej. Podał bowiem, że w dniu [...] 2020 r. – dacie odbioru UPO - pełnomocnik skarżącej odebrał inną decyzję Naczelnika US w tych samych warunkach, na które obecnie się powołuje, czyli w sytuacji wykonywania innych czynności zawodowych (zaplanowane rozprawy w sądach powszechnych). Sąd podkreśla przy tym, że moment zapoznania się z treścią decyzji, odczytania jej przez pełnomocnika nie ma znaczenia dla oceny, czy doszło do niezawinionego przekroczenia terminu do złożenia odwołania od tej decyzji w sytuacji potwierdzenia odbioru decyzji dokumentem urzędowym UPO oraz ustalenia, że system teleinformatyczny był w dacie tego odbioru sprawny. Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.