II SAB/Wr 466/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi F. C. B. L. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w części zobowiązującej Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skarżąca (F. C. B. L.) wniosła w dniu [...] skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że Sąd nie miał podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w związku w wydaniem przez Wojewodę w dniu [...] decyzji w sprawie. Jakkolwiek skarga na przewlekłość nadana została w dniu [...], a więc po wydaniu decyzji, to jednak dla oceny dopuszczalności skargi na przewlekłość istotne znaczenie ma data doręczenia decyzji stronie, a nie data wydania decyzji. Skoro z przesłanego przez organ dowodu potwierdzania odbioru decyzji z [...] wynika, że jej doręczenie nastąpiło dopiero w dniu [...], tym samym należało stwierdzić, że wniesienie skargi nastąpiło przed doręczeniem decyzji. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że [...] skarżąca wystąpiła do Wojewody z wnioskiem w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu nie otrzymała od organu oficjalnej informacji w przedmiocie: przewidywanego terminu zakończenia postępowania, wystąpienia ewentualnych braków formalnych w złożonym podaniu jak i zakomunikowania, że do czasu wydania ostatecznej decyzji jej pobyt na terytorium Polski posiada przymiot legalności. Dnia [...] miała miejsce wizyta skarżącej w siedzibie organu w trakcie której: złożono oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, pobrano odciski palców, skserowano 14 stron paszportu, przedłożono kopię powiadomienia o nadaniu numeru PESEL oraz kopię umowy zlecenia. Dnia [...] przesłano Wojewodzie kolejne dokumenty: kopię umowy zlecenia oraz druk ZUS PUE (zgłoszenie do ubezpieczeń). Jednocześnie wystosowano prośbę o udzielenie informacji o stanie prowadzonego postępowania. Dnia [...] wnioskodawczyni wniosła ponaglenie na działanie organu. W tej samej dacie przesłano organowi następujące dokumenty: kopię powiadomienia o nadaniu numeru PESEL, kopie 14 stron paszportu, oświadczenie o nieposiadaniu na utrzymaniu członków rodziny, kopię umowy zlecenia oraz kopię zezwolenia na pracę tupu A wydanego przez Wojewodę Podlaskiego w [...]. Dopiero po wniesieniu ponaglenia Wojewoda wystąpił w dniu [...] do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. W tej samej dacie przesłał ponaglenie Szefowi Urzędu ds. Cudzoziemców. Ponadto osobnym pismem poinformował skarżącą o przewidywanym terminie zakończenia postępowania ustalając go na [...] oraz wezwał do dostarczenia, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, aktualnego dokumentu potwierdzającego posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania. Decyzją z [...], doręczoną pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...], Wojewoda udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia [...]. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cechy przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie organ podjął dopiero w trakcie wizyty skarżącej w siedzibie organu w [...], a kolejne już po wniesieniu ponaglenia. Okres zwłoki organu, który przez łącznie ok. [...] miesięcy nie podejmował w sprawie czynności i nie wydał rozstrzygnięcia znacząco przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Z uwagi na wydanie przez Wojewodę decyzji z [...], którą udzielono skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Sąd postanowił również odstąpić od wymierzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej czy też ewentualnego wymierzenia grzywny o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Miało to związek z wcześniejszym rozstrzygnięciem w sprawie bezczynności Wojewody – wyrokiem zapadłym dnia [...] (sprawa o sygn. akt II SAB/Wr 1502/21), gdzie w pkt IV przyznano od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.400 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej osądzona sprawa dotyczyła wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę złożonego [...], ponowne przyznanie skarżącej sumy pieniężnej wydaje się być niecelowe jak i niesprawiedliwe w stosunku do organu, który i tak ponosi już finansowe konsekwencje swojej uprzedniej bezczynności. Dlatego w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).