I SPP/Go 84/20

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE G. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 72/20 oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2014 roku. Jednocześnie skarżąca spółka zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że spółka od maja 2015 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada środków na ponoszenie wydatków. W sytuacji takiej znalazła się wskutek działania organów administracji skarbowej. Z oświadczenia o majątku o dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 100.000,00 zł, wartości środków trwałych 0,00 zł oraz wysokość straty za ostatni rok obrotowy -608,20 zł. Spółka posiada środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kwocie 36.597,06 zł. Nie wykazała rachunków bankowych. Analogiczny wniosek Spółka złożyła w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 85/20 i I SPP/Go 86/20. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji skarżąca Spółka nadesłała: -kopie bilansów sporządzonych na dzień [...] grudnia 2019 r. i [...] czerwca 2020 r. oraz rachunków zysków i strat za okres [...].01.2019r.–[...].12.2019r. i [...].01.2020r.– [...].06.2020r., -kopię ewidencji środków trwałych, w której wykazano samochód [...] oraz [...], -kopię zeznania podatkowego CIT-8 za 2019r. w którym wykazano zerowy przychód i koszty uzyskania przychodu, -kopię umowy spółki (tekst jednolity), -odpis pełny KRS. Ponadto, w dniu 23 września 2020 r. w Rejestrze Opłat Sądowych tut. Sądu w sprawie I SA/Go 72/20 odnotowano wpłatę kwoty w wysokości 100 zł tytułem wpisu sądowego. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej zwanej "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym - czyli takim o jaki wnioskuje skarżąca Spółka - następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe oznacza, że obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Co więcej, w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może ona powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 7 października 2014 r. sygn. akt I GZ 390/14; postanowienie WSA w Olsztynie z 31 października 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 553/18, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem spółki jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest bowiem zabezpieczenie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jako, że stanowią one część kosztów tej działalności i mają pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami (por. postanowienia WSA w Warszawie: z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2212/17, z 13 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1187/17). W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka podniosła, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które - jak zauważyć należy - na obecnym etapie postępowania sprowadzają się jedynie do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, który został już przez spółkę uiszczony. Z danych KRS w istocie wynika, że z dniem [...] października 2018 r. Spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Jednak sama okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej przez spółkę nie może stanowić wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Również brak bieżących dochodów nie jest dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przyznania prawa pomocy, w sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje znacznym majątkiem, w wysokości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu w niniejszej sprawie. Z nadesłanych kopii bilansów sporządzonych na dzień [...] grudnia 2019 r. oraz na [...] czerwca 2020 r. wynika bowiem, że spółka posiada aktywa o wartości 13.326.582,61 zł, w tym m.in. należności krótkoterminowe w wysokości 1.163,02 zł oraz krótkoterminowe aktywa finansowe w wysokości 4.990.210,06 zł, w tym środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w wysokości 56.597,06 zł). W orzecznictwie utrwalony jest zaś pogląd, że osoba prawna, bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, powinna partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego jeśli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012r. sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z 17 listopada 2014r. sygn. akt V SA/Wa 482/14). W rozpoznawanej sprawie Spółka, posiadając aktywa o znacznej wartości, nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu przeznaczenia ich na pokrycie kosztów sądowych. Dodać przy tym też należy, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegająca się o prawo pomocy ma możliwość pozyskania środków finansowych na wpis sądowy w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 796/11). Wspólnicy spółki nie mogą bowiem pozostawać bierni w sytuacji trudności finansowych i oczekiwać udzielenia przez państwo bezzwrotnej pomocy finansowej na prowadzenie postępowań sądowych. Co prawda, umowa skarżącej Spółki nie przewiduje dopłat, niemniej jednak możliwa była jej zmiana w tym zakresie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Spółka nie wykazała, że jej aktualna sytuacja finansowa uniemożliwia zdobycie środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Na odmienną ocenę wniosku nie mógł też wpłynąć fakt, że skarżąca spółka była zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych jednocześnie w trzech sprawach, każdy na kwotę jedynie 100 zł. W rezultacie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.