II SAB/Lu 119/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. E. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy Tuczna w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Tuczna do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 8 kwietnia 2021r.; II. stwierdza bezczynność Wójta Gminy Tuczna, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy Tuczna na rzecz P. E. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Spółka "P. E. Projekt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" wniosła w dniu 8 sierpnia 2022r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy Tuczna polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia 8 kwietnia 2021r. o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia pod nazwą budowa farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działkach nr [...] [...] w obrębie B. K. w gminie T.. Z akt wynika, że wniosek wpłynął do organu w dniu 12 kwietnia 2021r. i w tym samym dniu organ zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania. W dniu 17 kwietnia 2021r. poinformował ją, że wystąpił do organów współdziałających o wydanie opinii, czy przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Państwowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej w piśmie z 2 czerwca 2021r. wniósł o przeprowadzenie oceny oraz sporządzenie raportu, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w dniu 5 lipca 2021r. wydał opinię wskazując, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia takiej oceny. W związku z tym, że następnie Wójt Gminy Tuczna nie podejmował żadnych czynności w sprawie, Spółka wniosła w dniu 5 maja 2022r. ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, którego jednak organ I instancji nie przekazał do Kolegium. W konsekwencji tego Spółka wniosła do Sądu skargę na bezczynność (sporządzoną 5 sierpnia 2022r., wpływ do organu 8 sierpnia 2022r.). W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Tuczna wniósł o jej oddalenie, choć przyznał, że dopuścił się bezczynności. Wskazał, że wynikało to z sytuacji epidemiologicznej i z braków kadrowych wynikających z długotrwałych zwolnień pracowników, co wiązało się z dodatkowym obciążeniem pozostałych pracowników. Pracownik odpowiedzialny w sprawie z wniosku skarżącej został wezwany do złożenia wyjaśnień na piśmie, co uczynił. Oświadczył, że w okresie epidemii był obarczony dodatkowymi obowiązkami, z którymi radził sobie z trudnościami, poza tym przeprowadzono zamianę pomieszczeń służbowych, co wymagało segregowania i przenoszenia akt, pracownik omyłkowo akta niniejszej sprawy skierował do archiwum organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a". Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1"). W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Z akt wynika, że Wójt Gminy Tuczna niezwłocznie po wpłynięciu wniosku skarżącego (12 kwietnia 2021r.) wszczął postępowanie i podjął czynności w sprawie (17 kwietnia 2021r.). Jednak po otrzymaniu wymaganych opinii organów współdziałających tj. Państwowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej (z 2 czerwca 2021r.) i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (z 5 lipca 2021r.) kolejnych czynności nie podejmował - dopiero w dniu 1 września 2022r. wydał dwa postanowienia w sprawie. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i oświadczenia pracownika organu, powodem bezczynności była niewydolność pracowników związana z ich dodatkowym obciążeniem wynikającym z braków kadrowych spowodowanych stanem epidemii. Bezczynność jest niekwestionowana i oczywista, dlatego skarga została uwzględniona (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi jednak na to, że organ w dniu 1 września 2022r. wydał dwa postanowienia: stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko oraz raportu oraz o zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia przez Spółkę raportu oddziaływania na środowisko, co nastąpiło już po wniesieniu skargi, bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie organu do wydania rozstrzygnięcia - w tym zakresie Sąd postępowanie umorzył stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd uznał przy tym, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), ponieważ trwała ponad rok. Natomiast uwzględniając okoliczności wskazane przez organ na usprawiedliwienie opóźnienia, Sąd odstąpił podstaw do wymierzenia organowi (z urzędu) grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Na wniosek skarżącej Sąd zasądził od organu na jej rzecz koszty postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a.