II FZ 576/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 132/06 w zakresie przymusowego ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1998-1999 z odsetkami postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 132/06, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządził przymusowe ściągnięcie od G. C. na rzecz Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Sąd) kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku tego Sądu z dnia 5 października 2006 r. wraz z uzasadnieniem. W motywach zarządzenia wyjaśniono, że strona nie wpłaciła wskazanej kwoty, należnej od jej wniosku z dnia 11 października 2006 r. (o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem) na mocy § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. nr 221, poz. 2192). Wobec powyższego, zgodnie z art. 228 w zw. z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., należało zarządzić jej przymusowe ściągnięcie. W zażaleniu na omówione zarządzenie skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną, domagając się uchylenia tego zarządzenia. Podniosła ponadto, iż według informacji udzielonych jej przez Sąd nie powinna była otrzymać odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w razie niewpłacenia stosownej opłaty. Stąd też gdy skarżącej doręczono odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem uznała, iż została zwolniona z przedmiotowej opłaty kancelaryjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność doręczenia skarżącej odpisu wyroku Sądu wojewódzkiego z dnia 5 października 2006 r. wraz z uzasadnieniem (karta nr 34 i 44 akt sądowych), na skutek stosownego jej wniosku (z dnia 11 października 2006 r. - karta nr 22 akt sądowych). W tej sytuacji zastosowanie art. 234 § 2 p.p.s.a. przez Przewodniczącego Wydziału Sądu I instancji nie powinno budzić wątpliwości. Zgodnie z tym przepisem opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 nie stosuje się. Z przytoczonego wyżej unormowania wynika jednoznacznie, że w razie nieuiszczenia należnej od przedmiotowego wniosku opłaty, pobieranej co do zasady przy jego zgłoszeniu (w kwocie 100 zł, na podstawie art. 212 § 1, art. 234 § 1, art. 236 p.p.s.a. w zw. z § 2 w/w rozporządzenia wykonawczego), przewodniczący (wydziału) zarządza jej ściągnięcie. Jedyną przesłanką do wydania zarządzenia we wskazanym przedmiocie jest nieopłacenie wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Omawiany przepis nakazuje przewodniczącemu zarządzić ściągnięcie opłaty kancelaryjnej niezależnie od możliwości płatniczych strony. Ta okoliczność - powołana przez skarżącą w zażaleniu - nie ma w świetle art. 234 § 2 ustawy procesowej żadnego znaczenia i nie podważa w jakikolwiek sposób poprawności zaskarżonego zarządzenia. Dodatkowo odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż z informacji udzielonej jej przez Sąd wynikało, że nie otrzyma odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, jeżeli nie uiści należnej z tego tytułu opłaty kancelaryjnej, zauważyć należy, że nie znajduje ono odzwierciedlenia w aktach sprawy (nie zawierają one karty, z której wynikałoby, że stronę pouczono w ten sposób). Wyjaśnić też należy, że błędne jest przekonanie skarżącej, iż doręczenie jej odpisu orzeczenia Sądu wojewódzkiego wraz z uzasadnieniem było równoznaczne ze zwolnieniem jej z opłaty kancelaryjnej z tego tytułu wymaganej. Wspomniany odpis doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 p.p.s.a. (in fine) wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez Sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zakazując stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 220 § 1 zdanie trzecie). Powyższe rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia bowiem stronę prawa do wniesienia takiej skargi (art. 177 § 1 p.p.s.a., por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 573 i powołane tam orzecznictwo). W tym stanie rzeczy należało postanowić jak w sentencji. Podstawę prawną niniejszego orzeczenia stanowiły art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.