I SA/Gd 1095/20

SENTENCJA Dnia 28 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej płatnika oraz określenia wysokości należności z tytułu niepobranego podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi UZASADNIENIE K.K. w piśmie z dnia 24 października 2020 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 września 2020 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej płatnika oraz określenia wysokości należności z tytułu niepobranego podatku od czynności cywilnoprawnych, W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia skargi wynika z tego, iż pracownik odpowiedzialny za jej wysłanie, pomimo wyraźnego polecenia, błędnie przesłał ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, choć powinna zostać ona przesłana za pośrednictwem organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pismo z dnia 24 października 2020 r. zostało opisane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a jako podstawę prawną wniosku podano przepisy art. 235 w zw. z art. 162 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej. Zważywszy jednak, że z treści uzasadnienia wynikają okoliczności mające wskazywać na brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego, powyższy wniosek należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Rozpatrując wniosek strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wnioskodawczyni braku swojej winy upatruje w nieprawidłowym nadaniu przesyłki zawierającej skargę bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a nie za pośrednictwem organu odwoławczego. Powyższego błędu miał dopuścić się pracownik strony, który mimo wyraźnego polecania nadał przesyłkę w sposób niewłaściwy. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie wskazują na to, aby uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że strona ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności procesowych. Odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samego skarżącego. Przesłanka należytej staranności w odniesieniu do skarżącego jest zatem rozpatrywana w odniesieniu do odpowiedzialności za dobór osób (pracowników), którym powierza wykonanie określonego zadania, należącego do jego obowiązków. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ponosi on konsekwencje działań swoich pracowników. Na skarżącym ciąży też obowiązek zorganizowania i sprawowania odpowiedniej kontroli nad pracownikami, których działania w ramach czynności w postępowaniu zawsze będą uznawane za działania samego skarżącego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 2 października 2020 II GSK 1001/18, z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2003/15, LEX nr 2360866; z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2857/17, LEX nr 2428541). O braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą świadczyć nieprawidłowości organizacyjne oraz zaniedbania jej pracowników (por. np. wyrok NSA z 20 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1340/99, LEX nr 54141; wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1420/10, LEX nr 1126503 i powołane tam orzecznictwo). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wnioskodawczyni ponosi konsekwencje nieprawidłowego działania osoby, której poleciła wykonanie czynności procesowej. Okolicznością uprawdopodobniającą jej brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi nie może być zatem powołanie się na błąd pracownika przy nadawaniu przesyłki zawierającej skargę. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że uchybienia należy upatrywać nie w nieprawidłowym zaadresowaniu przesyłki do sądu administracyjnego, ale w nadaniu jej po upływie wymaganego terminu. Wprawdzie skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.), niemniej jednak zgodnie z art. 53 § 4 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Zatem nawet nadanie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego może być uznane za złożenie jej w terminie, o ile strona uczyni to w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie decyzja Dyrektora została doręczona w dniu 11 września 2020 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki załączonego do zaskarżonego aktu. W związku z tym trzydziestodniowy termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 11 października 2020 r. Zważywszy na to, że ostatnim dniem wskazywanego terminu była niedziela, to zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. za ostatni dzień terminu uważać należy następny dzień po dniu wolnym od pracy co oznacza, że termin do złożenia skargi do sądu upływał w dniu 12 października 2020 r. Gdyby przesyłka zawierająca skargę została nadana bezpośrednio do sądu w tym dniu, to zgodnie z art. 53 § 4 p.p.s.a. należałoby uznać, że skarga mimo nieprawidłowego jej zaadresowania, została złożona w terminie. Niemniej jednak jak wynika z pieczęci zamieszczonej na kopercie (k. 7) skarga została nadana przesyłką poleconą w dniu 13 października 2020 r., a zatem po upływie terminu. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku jej winy w uchybieniu terminu, a związku z tym Sąd uznał, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 orzekł jak w sentencji postanowienia.