I SA/Po 797/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 05 listopada 2018 r., I SA/Po 797/18 w sprawie ze skargi X. X. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu za bezzasadny oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego; postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. UZASADNIENIE Skarżący pismem z 09 września 2018 r. wniósł skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P.. Pismem złożonym 11 października 2018 r. wniósł o "przydzielenie obrońcy z urzędu ze względu na zawiłość spraw podatkowych". Uzasadniając wniosek podał, że jego wynagrodzenie wynosi ok. [...] zł brutto. Ponosi koszty alimentów w kwocie [...]zł oraz spłaty zaległych alimentów w kwocie [...]zł. Skarżącego obciążają również koszty wynajmu mieszkania w kwocie [...]zł. Następnie przedłożył sporządzony na urzędowym formularzu 18 października 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że korzysta z pomocy rodziców w ponoszeniu kosztów wyżywienia oraz mieszkania. Z oświadczenia wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, innych praw majątkowych. Posiada samochód "[...]" o wartości ok. [...] zł z 2004 r. który jest jednak uszkodzony po wypadku. W piśmie z 30 października 2018 r. skarżący wyjaśnił, że od 17 października 2014 r. jest rozwiedziony, zamieszkuje w domu rodziców prowadząc osobne gospodarstwo domowe płacąc za mieszkanie [...] zł ze względu na alimenty. Nie posiada żadnych kart kredytowych jak i nie osiąga innych dochodów niż dochody z tytułu umowy o pracę. Skarżący nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej jak i świadczeń rodzinnych. Miesięczne wydatki skarżącego obejmują: spłatę kredytu [...] zł, telefon [...] zł, alimenty [...] zł, spłatę zaległych alimentów [...] zł, koszty mieszkania [...] zł. Do omawianego pisma załączył dokumenty wymienione szczegółowo w zaskarżonym postanowieniu. Referendarz sądowy postanowieniem z 05 listopada 2018 r., I SA/Po 797/18 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza sądowego brak jest przesłanek do przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Pismem z 14 listopada 2018 r. skarżący wniósł sprzeciw od wskazanego powyżej orzeczenia referendarza sądowego. W sprzeciwie podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia podnosząc dodatkowo, że kwota która zostaje mu po opłaceniu kosztów utrzymania jest przeznaczana na wyżywienie. Z uwagi na pracę w charakterze kierowcy "tira" korzysta z posiłków w przydrożnych barach. Również korzysta z pomocy rodziców. Kwotę [...]zł otrzymał jako odszkodowanie na naprawę samochodu. Posiadanie pojazdu przez skarżącego jest konieczne z uwagi na dojazdy do P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu [tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 p.p.s.a., dostępny: baza danych "Legalis"]. W niniejszej sprawie rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy dokonać w oparciu o art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że dopiero uznanie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny nie jest w stanie ponieść się kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (tak: postanowienie NSA z 4 stycznia 2011 r., I OZ 979/10, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego wynikającego z wniosku stwierdza, że referendarz sądowy trafnie ocenił sytuację skarżącego stwierdzając, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący jest aktualnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę uzyskując wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto (wynagrodzenie netto skarżącego za wrzesień 2018 r. wyniosło [...] zł). Łączna wartość zadeklarowanych miesięcznych zobowiązań skarżącego przewyższa kwotę jego dochodu ponieważ wynosi [...] zł. Nie mniej za zdolnością skarżącego do ponoszenia pełnych kosztów postępowania w sprawie przemawia okoliczność, że saldo jego rachunku bankowego 30 października 2018 r. wynosiło [...] zł mimo tego, że zadeklarowana wartość zobowiązań przekracza wartość dochodu. Skarżący 31 marca 2017 r. zaciągnął pożyczkę na kwotę [...]zł na 36 rat przy miesięcznej kwocie raty wynoszącej [...] zł. Brak jest przy tym okoliczności świadczących o jakichkolwiek trudnościach w regulowaniu zobowiązań z tytułu wskazanej umowy. Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Kredyty zaciągnięte przez skarżącego nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Prywatne zobowiązania finansowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wobec tego ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (tak: postanowienie NSA z 09 października 2013 r., I OZ 862/13). Fakt spłacania kredytu doświadczenie życiowe nakazuje powiązać z faktem, że niezależna instytucja bankowa sprawdziła jego zdolność kredytową i uznała, że jest on wypłacalny, a tym samym nie może zostać uznany za osobę żyjącą w niedostatku (tak: postanowienie NSA z 10 lipca 2013 r., II FZ 386/13). Z przedłożonego przez skarżącego wyciągu wynika również, że 09 października 2018 r. dokonał z niego wypłaty gotówki w kwocie [...]zł (k. [...]) a nie jak wskazał o w sprzeciwie kwoty [...]zł. Okoliczność, że kwota ta pochodzi z tytułu odszkodowania nie może wywrzeć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na środki posiadane przez skarżącego na rachunku oraz zdolność do bieżącego regulowania zobowiązań wynikających z umowy pożyczki. Konkludując rozważania w powyższym zakresie należy sąd stwierdza , że aktualna sytuacja materialna skarżącego umożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych powodów , sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.