III SA/Lu 462/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Dorota-Winiarczyk Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. w przedmiocie niewykonania przez Inne wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] września 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17 I. wymierza Inne grzywnę w wysokości [...] zł (pięćset złotych); II. stwierdza, że przewlekłość Inne w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Inne na rzecz A. M. sumę pieniężną w kwocie [...]zł (pięćset złotych); IV. zasądza od Inne na rzecz A. M. kwotę [...]zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE UZASADNIENIE A. M. wnios�a do Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie skarg�, w kt�rej domaga�a si� wymierzenia W�jtowi Gminy [...] grzywny za niewykonanie wyroku Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17, wydanego na skutek skargi na bezczynno�� w przedmiocie wniosku o rozgraniczenie nieruchomo�ci. Ponadto skar��ca wnios�a o przyznanie na jej rzecz sumy pieni�nej na podstawie art. 154 � 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z p�n. zm., dalej powo�ywanej jako p.p.s.a.) oraz zas�dzenie koszt�w post�powania. W uzasadnieniu skargi skar��ca podnios�a, �e w maju 2019 r. bezskutecznie wezwa�a organ do wykonania wyroku Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17. Sprawa jest nadal przewlekle prowadzona, a organ nie przestrzega zasad post�powania administracyjnego. Ze wzgl�du na bezczynno�� organu skar��ca nie mo�e w spokoju dysponowa� swoj� w�asno�ci�, po�wi�ca czas na pr�by zako�czenia post�powania. Ponadto kwota pieni�na wp�acona na poczet koszt�w rozgraniczenia nie zosta�a wykorzystana na wykonanie czynno�ci we w�a�ciwym czasie i z winy organu po kilku latach zostanie podwy�szona, ze wzgl�du na wzrost cen us�ug geodezyjnych. W odpowiedzi na skarg� W�jt Gminy [...] wni�s� o oddalenie skargi. Organ podni�s�, �e nie pozostawa� bezczynny w wykonaniu prawomocnego wyroku Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17. Bezspornie nie dosz�o jeszcze do zako�czenia post�powania rozgraniczeniowego, jednak po uprawomocnieniu si� wyroku zosta�y podj�te niezw�ocznie stosowne czynno�ci celem za�atwienia wniosku skar��cej z dnia 20 marca 2014 roku. Zawarte w wyroku zobowi�zanie do za�atwienia wniosku w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych nie mo�e by� rozumiane jako zobowi�zanie do wydania w tym terminie decyzji administracyjnej. Organ podj�� dzia�ania przepisane prawem i toczy si� post�powanie rozgraniczeniowe. Nie spos�b zatem uzna�, i� zasz�y przes�anki, o jakich mowa w przepisie art. 154 � 1 p.p.s.a. Wojew�dzki S�d Administracyjny w Lublinie zwa�y�, co nast�puje: Skarga zas�uguje na uwzgl�dnienie. Wyrokiem z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17 Wojew�dzki S�d Administracyjny w Lublinie - uwzgl�dniaj�c skarg� A. M. na bezczynno�� W�jta Gminy [...] - zobowi�za� wymieniony organ do za�atwienia wniosku skar��cej z dnia 20 marca 2014 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomo�ci w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu si� wyroku, stwierdzi�, �e W�jt Gminy [...] dopu�ci� si� bezczynno�ci w za�atwieniu wniosku okre�lonego w punkcie I wyroku, kt�ra mia�a miejsca z ra��cym naruszeniem prawa oraz wymierzy� W�jtowi Gminy [...] grzywn� w wysoko�ci [...] z�. W skardze wniesionej w sprawie niniejszej skar��ca zwr�ci�a si� do S�du o wymierzenie W�jtowi Gminy [...] grzywny z tytu�u niewykonania wyroku zapad�ego w sprawie II SAB/Lu 101/17, a tak�e o przyznanie na rzecz skar��cej sumy pieni�nej, o kt�rej mowa w art. 154 � 7 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie zosta�a wniesiona w trybie przewidzianym w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi. Zgodnie z � 1 tego artyku�u w razie niewykonania wyroku uwzgl�dniaj�cego skarg� na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu w�a�ciwego organu do wykonania wyroku lub za�atwienia sprawy, mo�e wnie�� skarg� w tym przedmiocie, ��daj�c wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywn�, o kt�rej mowa w � 1 wymierza si� do wysoko�ci dziesi�ciokrotnego przeci�tnego wynagrodzenia miesi�cznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, og�aszanego przez Prezesa G��wnego Urz�du Statystycznego na podstawie odr�bnych przepis�w (� 6). S�d, w przypadku, o kt�rym mowa w � 1, mo�e ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowi�zku, je�eli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudz�ce uzasadnionych w�tpliwo�ci okoliczno�ci jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocze�nie s�d stwierdza, czy bezczynno�� organu lub przewlek�e prowadzenie post�powania przez organ mia�y miejsce z ra��cym naruszeniem prawa (� 2). Uwzgl�dniaj�c skarg� s�d mo�e przyzna� od organu na rzecz skar��cego sum� pieni�n� do wysoko�ci po�owy kwoty okre�lonej w art. 154 � 6. Przy tym wykonanie wyroku lub za�atwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia post�powania lub oddalenia skargi (� 3). W �wietle art. 154 � 4 p.p.s.a. osobie, kt�ra ponios�a szkod� wskutek niewykonania orzeczenia s�du, s�u�y tak�e roszczenie o odszkodowanie na zasadach okre�lonych w kodeksie cywilnym. Odszkodowanie przys�uguje od organu, kt�ry nie wykona� orzeczenia s�du. Je�eli organ w terminie trzech miesi�cy od dnia z�o�enia wniosku o odszkodowanie nie wyp�aci� odszkodowania, uprawniony podmiot mo�e wnie�� pow�dztwo do s�du powszechnego (� 5 art. 154 p.p.s.a.). Z przywo�anej regulacji wynika w pierwszej kolejno�ci, �e warunkiem formalnym wniesienia skargi w przedmiocie niewykonania wyroku uwzgl�dniaj�cego skarg� na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania obowi�zku na�o�onego owym wyrokiem. W przedmiotowej sprawie warunek ten zosta� przez skar��c� spe�niony, gdy� w pismach z dnia 19 maja 2019 r. oraz 25 maja 2019 r., kt�re wp�yn�y do organu � odpowiednio � w dniach 20 maja 2019 r. oraz 29 maja 2019 r. (pisma w aktach administracyjnych sprawy) A. M. zwr�ci�a si� do W�jta Gminy [...] ze stosownym wezwaniem. W zwi�zku z powy�szym z�o�on� w niniejszej sprawie skarg� nale�a�o uzna� za dopuszczaln�. W ocenie S�du zachodzi�y tak�e podstawy do uwzgl�dnienia skargi. Zgodnie ze stanowiskiem wyra�anym w doktrynie prawa oraz orzecznictwie s�d�w administracyjnych przez niewykonanie wyroku nale�y rozumie� pozostawanie w bezczynno�ci w podj�ciu lub kontynuacji post�powania administracyjnego maj�cego na celu zako�czenie sprawy decyzj� administracyjn� lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezg�dka-Medek Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX oraz wyrok Naczelnego S�du Administracyjnego z 30 maja 2001 r.,II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku mo�na zatem m�wi� w�wczas, gdy rozstrzygni�cie � bez wzgl�du na jego tre�� i zakres poprzedzaj�cego go post�powania � nie zosta�o wydane b�d� nie podj�to innych czynno�ci zmierzaj�cych do za�atwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 � 1 p.p.s.a., ma miejsce tak�e wtedy, gdy organ wprawdzie wykona� wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powy�szej okoliczno�ci nast�puje za� zawsze wed�ug stanu na dzie� wniesienia skargi (por. wyrok Naczelnego S�du Administracyjnego z 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98 oraz wyrok Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w �odzi z 24 maja 2017 r., III SA/�d 278/17). W przypadku wyroku uwzgl�dniaj�cego skarg� na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania termin jego wykonania mija z up�ywem terminu wyznaczonego przez s�d na wydanie aktu lub dokonanie czynno�ci. Ustalaj�c fakt przekroczenia terminu nale�y mie� przy tym na uwadze, �e zgodnie z art. 35 � 5 k.p.a. do termin�w za�atwienia sprawy nie wlicza si� termin�w przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania okre�lonych czynno�ci, okres�w zawieszenia post�powania oraz okres�w op�nie� spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezale�nych od organu (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezg�dka-Medek Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX i powo�ana tam literatura). W okoliczno�ciach niniejszej sprawy w powo�anym wy�ej wyroku z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17, S�d zobowi�za� W�jta Gminy [...] do za�atwienia wniosku A. M. z dnia 20 marca 2014 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomo�ci w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych po uprawomocnieniu si� wyroku. Od przedmiotowego wyroku zosta�a wniesiona przez organ skarga kasacyjna, kt�ra zosta�a cofni�ta pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. W konsekwencji prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 roku, sygn. akt I OSK 2931/17, Naczelny S�d Administracyjny umorzy� post�powanie przed tym S�dem. W dniu 14 lutego 2019 roku W�jt Gminy [...] zwr�ci� si� do Starosty Powiatu w L. o udzielenie informacji czy w zasobach Powiatowego O�rodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. znajduj� si� dokumenty stanowi�ce podstaw� do ustalenia po�o�enia punkt�w granicznych i przebiegu granic nieruchomo�ci obj�tych wnioskiem o rozgraniczenie lub umo�liwiaj�ce wznowienie znak�w granicznych w trybie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z p�n. zm.). W dniu 19 marca 2019 roku dor�czono W�jtowi Gminy [...] odpis prawomocnego wyroku z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17 oraz zwr�cono organowi akta administracyjne. W dniu 19 marca 2019 r. do organu wp�yn�o pismo Starosty [...] z dnia 15 marca 2019 roku, stanowi�ce odpowied� na wezwanie z dnia 14 lutego 2019 r. Starosta [...] poinformowa� W�jta Gminy [...], �e w Powiatowym O�rodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. znajduj� si� dane umo�liwiaj�ce wznowienie znak�w granicznych. W dniu 18 kwietnia 2019 r. W�jt Gminy [...] wystosowa� zaproszenie do sk�adania ofert na przeprowadzenie czynno�ci ustalenia przebiegu granic. W zaproszeniu do sk�adania ofert podano, �e otwarcie ofert nast�pi w dniu 8 maja 2019 r. W dniu 25 lipca 2019 r. do Urz�du Gminy F. wp�yn�a skarga A. M. zarzucaj�ca niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Lu 101/17. Pismem z dnia 6 sierpnia 2019 r. W�jt Gminy [...] poinformowa� A. M. o wydaniu dyspozycji zap�aty na rzecz skar��cej kwoty [...]z�, zas�dzonej na jej rzecz wyrokiem z dnia 21 wrze�nia 2017 r. tytu�em zwrotu koszt�w post�powania. Ponadto organ poinformowa� skar��c� o ustaleniach dokonanych w Starostwie Powiatowym w L. oraz o wyborze geodety do przeprowadzenia czynno�ci rozgraniczeniowych. W dniu 8 sierpnia 2019 r. Gmina F. zawar�a z geodet� A. K. umow�, zlecaj�c wymienionemu geodecie wykonanie czynno�ci technicznych w post�powaniu rozgraniczeniowym. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2019 r. Inne upowa�ni� geodet� uprawnionego A. K. do wykonania czynno�ci ustalenia przebiegu granic w post�powaniu rozgraniczeniowym. Oceniaj�c powy�sze okoliczno�ci w �wietle tre�ci art. 154 � 1 p.p.s.a. wskaza� nale�y, �e czynno�ci organu podj�te po umorzeniu post�powania przed Naczelnym S�dem Administracyjnym, a przed zwrotem organowi akt administracyjnych w istocie nie mia�y wp�ywu na ocen� zachowania terminu okre�lonego w wyroku S�du w sprawie II SAB/Lu 101/17. Informacja Starosty [...] nades�ana w odpowiedzi na wezwanie W�jta Gminy [...] wp�yn�a bowiem do tego organu w tym samym dniu, w kt�rym zwr�cone zosta�y akta administracyjne. Niemniej informacje ��dane przez organ pismem z dnia 14 lutego 2019 r. mog�y by� uzyskane przez uprawnionego geodet�. W zwi�zku z zakresem ��danych informacji wymaga tak�e podkre�lenia, �e skar��ca konsekwentnie domaga�a si� wyznaczenia granic nieruchomo�ci w post�powaniu rozgraniczeniowym i tego dotyczy� jej wniosek z dnia 20 marca 2014 r. Skar��ca nie wnosi�a natomiast o wznowienie znak�w granicznych. St�d czynno�� organu podj�ta w dniu 14 lutego 2019 r. nie zmierza�a do przy�pieszenia za�atwienia wniosku skar��cej. Jednocze�nie zestawienie opisanych wy�ej czynno�ci organu po zwrocie akt administracyjnych nie pozostawia w�tpliwo�ci, �e dosz�o do przekroczenia przez W�jta Gminy [...] terminu okre�lonego w wyroku Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 wrze�nia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 101/17. Zwrot akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku Wojew�dzkiego S�du Administracyjnego w Lublinie w sprawie II SAB/Lu 101/17 nast�pi� bowiem w dniu 19 marca 2019 r. Natomiast pierwsz� czynno�� w post�powaniu administracyjnym po zwrocie akt organ podj�� dopiero w dniu 18 kwietnia 2019 r., a zatem w trzydziestym dniu po zwrocie akt, w sytuacji, gdy zgodnie z wyrokiem S�du organ zobligowany by� do za�atwienia wniosku skar��cej z dnia 20 marca 2014 r. o rozgraniczenie nieruchomo�ci w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu si� wyroku. Ponadto brak jakichkolwiek czynno�ci organu zmierzaj�cych do za�atwienia wniosku skar��cej pomi�dzy dniem 8 maja 2019 r., wyznaczonym jako dzie� otwarcia ofert na przeprowadzenie czynno�ci ustalenia przebiegu granic, a dniem 8 sierpnia 2019 r., kiedy Gmina F. zawar�a umow� z geodet� A. K. na wykonanie tych czynno�ci. Zauwa�y� tak�e nale�y, �e ostatnio wymieniona czynno�� zosta�a podj�ta przez organ dopiero po wp�yni�ciu do organu w dniu 25 lipca 2019 r. skargi A. M. na niewykonanie wyroku. Jak wynika z niekwestionowanego o�wiadczenia pe�nomocnika organu, dopiero w dniu 15 listopada 2019 r. uprawniony geodeta przeprowadzi� na gruncie czynno�ci w post�powaniu rozgraniczeniowym i nast�pnie sporz�dzi� operat z tych czynno�ci. W konsekwencji w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie wniosek skar��cej z dnia 20 marca 2014 r. o rozgraniczenie nieruchomo�ci nadal nie by� za�atwiony, co oznacza, tak�e przy uwzgl�dnienia normy art. 35 � 5 k.p.a., �e organ nie wykona� wyroku uwzgl�dniaj�cego skarg� na bezczynno�� w tym przedmiocie. W tych okoliczno�ciach zachodzi�y podstawy do uwzgl�dnienia skargi. Dzia�aj�c na podstawie art. 154 � 2 p.p.s.a. S�d stwierdzi�, �e organ dopu�ci� si� przewlek�o�ci, gdy� post�powanie by�o prowadzone d�u�ej, ni� jest to niezb�dne do za�atwienia sprawy. Przy tym, maj�c na wzgl�dzie charakter podejmowanych czynno�ci oraz ��czny czas trwania post�powania, przewlek�o�� nie mia�a charakteru ra��cego. S�d uzna� za zasadne wymierzenie W�jtowi Gminy [...] na podstawie art. 154 � 1 p.p.s.a. grzywny w wysoko�ci 500 z�. Maj�c na wzgl�dzie opisane wy�ej okoliczno�ci sprawy oraz bior�c pod uwag� fakt, �e na W�jta Gminy [...] by�a ju� na�o�ona w wyroku z dnia 21 wrze�nia 2017 r. grzywna w wysoko�ci 200 z�, kt�ra to sankcja nie odnios�a jednak skutku w postaci wykonania tego wyroku w wyznaczonym terminie, S�d uzna�, �e funkcj� represyjn�, jak te� dyscyplinuj�c� spe�ni grzywna w wysoko�ci wy�szej, a mianowicie w kwocie 500 z�. Kwota w tej wysoko�ci mie�ci si� w wymiarze grzywny okre�lonym w art. 154 � 6 p.p.s.a. Maj�c na wzgl�dzie tre�� art. 154 � 7 p.p.s.a. S�d przyzna� od organu na rzecz skar��cej sum� pieni�n� w wysoko�ci 500 z�. Mo�liwo�� przyznania sumy pieni�nej od organu na rzecz skar��cego zosta�a wprowadzona na mocy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o post�powaniu przed s�dami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), kt�ra wesz�a w �ycie z dniem 15 sierpnia 2015 r. �rodek ten ma szczeg�lny charakter, poniewa� pe�ni nie tylko funkcj� prewencyjno-represyjn�, ale przede wszystkim funkcj� kompensacyjn�. Podkre�li� przy tym nale�y, �e przyznanie stronie sumy pieni�nej pozostaje bez wp�ywu na przys�uguj�ce jej od organu odszkodowanie. Ma ono natomiast stanowi� swego rodzaju zado��uczynienie za wszelkiego rodzaju dolegliwo�ci i niedogodno�ci, jakich strona dozna�a na skutek opiesza�ego i przewlek�ego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ. Nale�y zauwa�y�, �e jedyn� przes�ank� warunkuj�c� zar�wno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie od organu na rzecz skar��cego sumy pieni�nej jest niewykonanie wyroku uwzgl�dniaj�cego skarg� na bezczynno�� lub przewlek�e prowadzenie post�powania. Natomiast rozstrzyganie, kt�ry z tych �rodk�w, czy te� oba z nich, ma zosta� zastosowany i w jakiej wysoko�ci, zosta�o pozostawione orzecznictwu s�d�w administracyjnych. Nie ulega w�tpliwo�ci, �e podejmuj�c rozstrzygni�cie w kwestii zastosowania ka�dego z tych �rodk�w, s�d administracyjny powinien mie� na wzgl�dzie: a) stopie� naruszenia prawa przez organ administracyjny (funkcja represyjna), b) efektywno�� jego zastosowania, a wi�c wyrz�dzenie organowi okre�lonej dolegliwo�ci finansowej w celu przymuszenia go do wykonania prawomocnego wyroku (funkcja prewencyjna) i c) zasadno�� wynagrodzenia stronie cierpie� i niedostatk�w zwi�zanych z niewykonaniem wyroku (funkcja kompensacyjna) (tak Naczelny s�d Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 sierpnia 2019 r., I OSK 146/19). Maj�c na wzgl�dzie opisany charakter �rodka przewidzianego w art. 154 � 7 p.p.s.a., jako przede wszystkim zado��uczynienia dla strony post�powania administracyjnego, a jednocze�nie fakt, �e skar��ca w post�powaniu w sprawie II SAB/Lu 101/17 nie mia�a przyznanej sumy pieni�nej w zwi�zku z bezczynno�ci� organu, kt�ry nast�pnie przewlekle podejmowa� czynno�ci i nie wykona� tak�e wyroku uwzgl�dniaj�cego skarg� na bezczynno��, S�d uzna�, �e suma pieni�na w kwocie 500 z� jest adekwatna do okoliczno�ci sprawy. Zdaniem S�du w ustalonych okoliczno�ciach wskazana kwota, mieszcz�ca si� w granicach okre�lonych w art. 154 � 7 p.p.s.a., stanowi dla strony w�a�ciw� rekompensat� dolegliwo�ci zwi�zanych z post�powaniem administracyjnym prowadzonym przez organ z naruszeniem zasady szybko�ci post�powania. Jest to kwota odpowiednia do stwierdzonych uchybie� organu. Z tych wszystkich wzgl�d�w i na podstawie powo�anych przepis�w Wojew�dzki S�d Administracyjny orzek� jak w punktach I, II i III wyroku. Zawarte w punkcie IV wyroku orzeczenie w przedmiocie koszt�w post�powania uzasadniaj� przepisy art. 200 p.p.s.a. w zwi�zku z art. 205 � 1 p.p.s.a.