I OZ 958/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 140/07 oddalające wniosek o zwrot kosztów podróży w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku celowego p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę wniosku o zwrot kosztów podróży do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 140/07 oddalił wniosek J. G. o zwrot kosztów podróży w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku celowego. W ocenie Sądu I instancji mimo, że wniosek o zwrot kosztów podróży został złożony przed upływem terminu określonego w art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) i jednocześnie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 200 P.p.s.a., gdyż Sąd uwzględnił skargę i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, skarżącemu nie przysługuje zwrot kosztów podróży z uwagi na to, że jego stawiennictwo na rozprawę nie było obowiązkowe, co potwierdza zawiadomienie Sądu o rozprawie z dnia 23 kwietnia 2007 r. doręczone skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2007 r. (art. 205 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 3 i 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym, Dz.U. nr 49, poz. 445 ze zm.). Stąd stronie prowadzącej postępowanie osobiście lub reprezentowanej przez nieprofesjonalnego pełnomocnika przysługuje zwrot kosztów podróży, wyłącznie jeżeli stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu, na co wskazują wymienione przepisy dekretu. J. G. - pismem z dnia 25 października 2007 r. - złożył zażalenie (skargę) na "błędną decyzję SKO w L." oraz zgłosił "sprzeciw" na błędne postanowienie Sądu z dnia 11 października 2007 r. W uzasadnieniu pisma strona podniosła argumenty dotyczące wyłącznie postanowienia Organu, po czym wniosła o uchylenie zarówno tegoż postanowienia, jak i orzeczenia Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwioną podstawę. Wprawdzie, skarżący nie wskazał precyzyjnie - jak tego wymaga art. 194 § 3 P.p.s.a. - na czym ewentualne naruszenie przepisów przez Sąd I instancji miałoby polegać, jednak zważywszy, że postępowaniu zażaleniowym Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest związany zarzutami strony, zażalenie podlega rozpoznaniu. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że wszelkie zasady dotyczące zwrotu kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi zostały uregulowane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 200 tej ustawy, w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie zaś art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Zatem, ani z treści art. 200 P.p.s.a wskazującego, że warunkiem zasądzenia stronie kosztów od organu, jest uwzględnienie skargi, ani z treści art. 205 § 1 P.p.s.a. zawierającego katalog niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę, nie można wywieść, aby warunkiem zwrotu kosztów dojazdu do sądu, było wynikające z wezwania obowiązkowe stawiennictwo strony w sądzie. Takiego wymogu nie przewiduje również art. 210 P.p.s.a. zakreślający termin do wniesienia wniosku o zwrot kosztów. Przyjęcie zatem, że stronie występującej w sprawie samodzielnie należy się zwrot kosztów przejazdu do sądu, wyłącznie w sytuacji, kiedy obowiązek stawiennictwa wynika z doręczonego jej wezwania, nie znajduje uzasadnienia przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie art. 205 § 3 P.p.s.a. odsyła do przepisów odrębnych, jednakże wyłącznie w zakresie zasad ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa w § 1 i 2 przepisu, oraz trybu wypłacania tych należności, jednakże nie dotyczy to zasad zwrotu kosztów w ogóle. Bowiem zasady te - jak podniesiono wyżej - zostały uregulowane w powoływanej ustawie i dopiero w przypadku kiedy przyjmiemy, że zwrot taki przysługuje stronie, zasadnym jest ustalanie wysokości tegoż zwrotu, na podstawie wskazanych przepisów odrębnych, tj. dekretu o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym. Dowodzi tego również, powoływany § 13 wymienionego dekretu, zgodnie z którym w przypadkach, gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności z tytułu jej udziału w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków. Zatem zważywszy, że jest to jedyny przepis dekretu zaadresowany do stron postępowania, odsyłający ponadto do regulacji obejmujących należności świadków w kwestii ustalania ich wysokości, nie można przyjąć, aby dekret ten przewidywał odrębne od cytowanej ustawy warunki zasądzania w ogóle stronom zwrotu kosztów. Stąd, uzależnienie zwrotu świadkom kosztów przejazdu do sądu, od wezwania do obowiązkowego stawiennictwa, nie dotyczy zwrotu takich kosztów stronom, gdyż nie zostało to przewidziane w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko to znajduje również uzasadnienie w świetle § 2 art. 205 P.p.s.a., który odmiennie od § 1 tego przepisu, definiuje katalog niezbędnych kosztów postępowania dla stron reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Bowiem w takich sytuacjach, jak wskazano wyraźnie, zwrot kosztów przejazdów stronie należy się tylko, gdy stawiennictwo to było nakazane przez sąd, co znajduje uzasadnienie z uwagi na występowanie w sprawie pełnomocnika. Wskazania tego nie zawiera § 1 art. 205 P.p.s.a., w którym przewidziano niezbędne koszty postępowania ponoszone przez stronę działającą bez adwokata czy radcy prawnego, w imieniu której nie stawi się profesjonalny pełnomocnik na rozprawie. Nie zmienia tego również przewidziana w art. 91 § 3 P.p.s.a. możliwość wezwania strony przez sąd tylko w wyjątkowych przypadkach do obowiązkowego stawiennictwa, ani fakt, iż nieobecność stron lub pełnomocników - na mocy art. 107 P.p.s.a. - nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Nie można bowiem zarzucić stronie, że "niepotrzebnie" stawia się na rozprawę wyznaczoną do rozpoznania jej sprawy i dlatego, że stawiennictwo nie było obowiązkowe odmówić zwrotu kosztów dojazdu do sądu. Zrozumiałym bowiem jest, że strona działająca samodzielnie chcąc dołożyć należytej staranności w toku postępowania, stawia się na wyznaczone rozprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.