I FZ 335/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1159/10 oddalające wniosek o zwolnienie od koszów sądowych w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 22 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1159/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek S. M. (zwany dalej "skarżącym") o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 22 września 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2005 r. 2. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że przedmiotem jego oceny jest zasadność kolejnego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, złożonego po prawomocnym orzeczeniu o odmowie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w tej sytuacji był zobowiązany jedynie do zbadania i oceny, czy od prawomocnego zakończenia postępowania w tym zakresie zaszły istotne zmiany uzasadniające przyznanie prawa pomocy, ze względu na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W ocenie sądu I instancji w powtórnym wniosku skarżący nie wskazał istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednim wniosku. Jego zdaniem uzasadnienie kolejnego wniosku stanowi, w gruncie rzeczy powtórzenie pierwotnie złożonego, z tym zastrzeżeniem, że skarżący wskazał, iż aktualnie utrzymuje się z udzielonego kredytu. sąd I instancji podkreślił, że samo oświadczenie w tym zakresie nie wystarczy do prawidłowej oceny wniosku, gdyż nie jest ono poparte żadnymi stosownymi dokumentami. Ponadto WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazało, że załączone do wniosku dokumenty były wcześniej znane sądowi i stanowiły przedmiot analizy. 3. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł lakonicznie o jego uchylenie, wskazując że Wojewódzki Sąd Administracyjny Gorzowie Wielkopolskim bezpodstawnie przyjął, że nie utrzymuje się on z kredytu. W załączeniu do zażalenia przedłożył umowę o przyznanie limitu kredytowego, umowę pożyczki gotówkowej oraz zestawienie kosztów działalności gospodarczej za okres IV-VI 2011 r. (k. 126). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma treść art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż mają to być okoliczności istotne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. 6. W niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie w przedmiocie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 109/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1159/10 odmawiające przyznania prawa pomocy. 7. Tymczasem argumentacja zawarta w ponownym wniosku strony sprowadza się do przedstawienia zestawienia kosztów i przychodów gospodarstwa rolnego za 2010 r. zestawienie kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej za listopad 2010 r., grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. oraz wskazania, że skarżący utrzymuje się z kredytu uzyskanego w L. Banku w lutym 2011 r. (karta 102). Skarżący przestawił również dokument potwierdzający wpis do hipoteki przymusowej na nieruchomości, w związku z poprowadzonym postępowaniem egzekucyjnym ale i ta okoliczność była znana sądowi już przy rozstrzyganiu wcześniejszego wniosku. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wskazał istotnych zmian sytuacji finansowej. Uzasadnienie wniosku stanowi powtórzenie pierwotnie złożonego z tym zastrzeżeniem, że jak podaje skarżący, aktualnie utrzymuje się z kredytu. Sąd I instancji podkreślił w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 sierpnia 2011 r., że samo oświadczenie w tym zakresie nie jest wystarczające do prawidłowej oceny wniosku. 8. Skarżący wnosząc zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego załączył kserokopie dokumentów, na które wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Jednak nie świadczą one o zmianie okoliczności, a jedynie stanowią uzupełnienie dotychczas zebranych dowodów z dokumentów. Ponadto należy podnieść, że skarżący dokumenty, które według niego świadczą o nowych okolicznościach, przedstawił na etapie postępowania zażaleniowego. Nie ma to jednak wpływu na zmianę okoliczności a sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy miał już wiedzę o tym, że skarżący posiada kredyt zaciągnięty w L. Banku. Fakt ten wynika bezpośrednio z załączonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 102). Dlatego też argumenty podnoszone w zażaleniu, iż z przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynika, że nastąpiła zmiana okoliczności po stronie skarżącego, są zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieuzasadnione w świetle tego, co stwierdzono powyżej. 9. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że rozpatrywanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do kompetencji wojewódzkich sądów administracyjnych, a Naczelny Sąd Administracyjny jedynie je kontroluje, sprawując kontrolę legalności orzeczeń sądów pierwszej instancji. Wobec tego uzupełnianie wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowną dokumentację na etapie postępowania zażaleniowego nie wnosi nic nowego do sprawy, a te okoliczności były znane sądowi I instancji. Mając na uwadze stanowisko sądownictwa administracyjnego, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy należy stwierdzić, że to strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania tego prawa. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że nastąpiła w jego sprawie zmiana okoliczności istnych dla rozpatrywanej kwestii, a tym samym nie wykazał spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. 10. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że powołana przez skarżącego w zażaleniu argumentacja i dołączone dokumenty nie wypełniają przesłanki z art. 165 P.p.s.a. dotyczącej zmiany okoliczności sprawy, a stanowią jedynie uzupełnienie dotychczas prezentowanej przez skarżącego jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. 11. W związku z powyższymi wywodami Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.