I GZ 398/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. H. – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 564/09 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skarg M. H. – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 564/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M. H. – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; nr [...]; nr [...]; nr [...]; nr [...]; nr [...]; nr [...]; z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące kwiecień – grudzień 2004 r. W motywach zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest uzasadnione w oparciu o wyartykułowaną w art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., zasadę związania sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. W ocenie Sądu ustalenia stanu faktycznego wiążą się z ustaleniami zarówno prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt II K [...] skazującego A. K., W. J., J. B., B. R. za przestępstwa w nim opisane, jak i z treścią wyroku, który zapadnie w sprawie przeciwko skarżącemu zarejestrowanej w Sądzie Rejonowym w G. do sygnatury II K [...], biorąc pod uwagę treść zarzutów aktu oskarżenia, jeżeli będzie to wyrok skazujący. Wyrok karny skazujący skarżącego za przestępstwa objęte aktem oskarżenia w tej sprawie, (jeśli taki zapadnie), może – zdaniem Sądu – w istotny sposób wpłynąć na ocenę legalności działań organów podatkowych i wydanych przez te organy decyzji, w tym ustaleń poczynionych przez organy podatkowe, z punktu widzenia norm regulujących dowodowe postępowanie podatkowe, w odniesieniu do ustalenia czynu w drodze karnej. Sąd administracyjny jest związany zawartymi w sentencji wyroku skazującego ustaleniami okoliczności związanych ze sprawą i typem przypisanego czynu. Dopiero więc powiązanie tego wyroku z treścią wyroku w sprawie do sygnatury II K [...] będzie stanowić okoliczność umożliwiającą wykonanie kontroli legalności działań organów podatkowych. M. H. – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu postępowania, tj.: 1. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie granic uznania i niezasadne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na toczące się przeciwko skarżącemu przed Sądem Rejonowym w G. postępowanie karne (sygn. akt II K [...]), które to naruszenie ze swej istoty miało istotny wpływ na wydane postanowienie; 2. art. 7 p.p.s.a. poprzez naruszenie zasady koncentracji materiału dowodowego polegające na uzależnieniu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od uprzedniego, prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej, które to naruszenie ze swej istoty miało istotny wpływ na wydane postanowienie. Skarżący podniósł, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na fakt, że nie występuje w sprawie tzw. zagadnienie wstępne. Ponadto sąd karny nie będzie rozstrzygał w toczącym się postępowaniu czy zaskarżone decyzje podatkowe są zgodne z prawem podatkowym materialnym i procesowym, kto jest podatnikiem podatku akcyzowego w łańcuchu dostaw, czy została naruszona zasada jednofazowości opodatkowania podatkiem akcyzowym, a więc w konsekwencji czy zasadnie organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące kwiecień – grudzień 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Przed przystąpieniem do oceny zaistnienia przesłanki zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przypomnieć należy, iż instytucja zawieszenia postępowania stanowi zaprzeczenie zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Konfrontacja przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikających z cytowanego art. 7 p.p.s.a. prowadzić musi do wniosku, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym wypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy zaistniała w toku postępowania przeszkoda faktycznie uzasadnia odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. Celowość zawieszenia postępowania powinna być analizowana także z punktu widzenia ewentualnego wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu. Ustalenie, że określona okoliczność mogłaby w przyszłości stanowić podstawę wznowienia postępowania podatkowego lub sądowego uzasadniałoby zawieszenie postępowania. Z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przesłanką uzasadniającą zawieszenie postępowania jest sytuacja, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, iż wobec skarżącego toczy się postępowanie karne z art. 258 § 3 k.k., czyli o przestępstwo "prania brudnych pieniędzy", przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 299 § 1 i 5 k.k. oraz art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a także przestępstwo z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. art. 37 § 1 pkt 1 i 5 k.k.s. oraz przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Rozważenia wymaga natomiast, czy ustalenie w postępowaniu karnym, iż skarżący dopuścił się tych przestępstw, mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące kwiecień – grudzień 2004 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie przedstawił żadnych argumentów uzasadniających stwierdzenie, że pomiędzy postępowaniem karnym a postępowaniem sądowoadministracyjnym istnieje zależność tego rodzaju, iż ustalenie, że skarżący popełnił przestępstwa objęte aktem oskarżenia będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w K. Pytania, jakie należy postawić podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie są następujące: czy wyrok karny skazujący (jeśli taki zapadnie) skarżącego za ww. przestępstwo w istotny sposób może wpłynąć na ocenę legalności działań organów podatkowych i wydanych przez te organy decyzji, czy wyrok karny skazujący będzie stanowić okoliczność, bez której wykonanie kontroli legalności działań organów podatkowych jest niemożliwe. Przypomnieć należy, że postępowanie podatkowe opiera się na zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm./). Obowiązujące przepisy nie wymagają, by organ podatkowy przed dokonaniem oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, lub czy twierdzenie strony co do określonego faktu w świetle zebranych dowodów jest wiarygodne czy też zgromadzone dowody przeczą mu, miał obowiązek uzyskać potwierdzenie dokonanej przez siebie oceny w postaci wyroku karnego skazującego. Postępowanie podatkowe jest więc samodzielnym postępowaniem, toczącym się niezależnie od postępowania karnego z udziałem tych samych stron. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu karnym, którego celem jest ustalenie, czy dana osoba popełniła i jest winna popełnienia czynu zabronionego przez ustawę, zapadnie rozstrzygnięcie prejudycjalne, bez którego sąd administracyjny nie jest w stanie rozstrzygnąć sprawy sądowoadministracyjnej w przedmiocie podatku akcyzowego za okres 9 miesięcy 2004 r. Reasumując, żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia należało uznać za uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 185 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.