I SA/Wa 1560/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją [...] z [...] maja 2019r. Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako kpa), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. znak [...], (sprostowaną postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak [...]) odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa, prawa własności gruntu, położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, księga wieczysta nr [...] oraz odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. w [...] (dalej jako skarżąca/spółka/[...]) prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu. W uzasadnieniu organ podał, że podstawę prawną ww decyzji stanowi art. 37a 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm., dalej jako: ustawa). Stanowi on, że grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...], nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, (...) i przedmiotem użytkowania wieczystego [...], a budynki, lokale i inne urządzenia znajdujące się na tych gruntach stają się własnością [...]. Organ podał dalej, że dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanego przepisu wystarczy stwierdzenie, że na danym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a [...] miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz że nieruchomość w tym dniu nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...]. Następnie organ wskazał, że według księgi wieczystej nr [...], prowadzonej m.in. dla nieruchomości nr [...] jej współwłaścicielami byli i nadal są: Gmina [...] oraz P. S. w stosownych udziałach. Podstawę wpisu prawa własności stanowi postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1986 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku oraz umowa sprzedaży z dnia [...] grudnia 1996 r. Rep. A Nr [...]. Organ przedstawił następnie kwestie tytułów własności i "przekształcenia" własnościowe dokonywane stosownymi umowami i podał, że od 2 grudnia 1996 r. współwłaścicielami spornej działki nr [...] pozostają Gmina [...] w [...] cz. oraz P. S. w [...] cz., co wyklucza zastosowanie art. 37a ustawy. W skardze na ww decyzję ministra spółka [...] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. - art. 138 § 1 pkt 1) i 2) kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] pomimo tego, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona; - art. 7 kpa, 8 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, znajdującym się w aktach sprawy. W skardze zarzucono też organowi naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 37a ustawy poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do uwłaszczenia [...] podczas gdy spółka przedłożyła nie budzący wątpliwości dowód, iż w dniu 28 lutego 2003 r. nieruchomość ta stanowiła grunt kolejowy, zabudowany fragmentem linii kolejowej [...], wybudowanej w 1888 r., stanowiącej jednotorową, zelektryfikowaną linię wraz z urządzeniami zabezpieczenia ruchu kolejowego oraz kablami technicznymi, a zatem nie mogła być posiadana ani zarządzana przez osoby fizyczne oraz nie mogła być przedmiotem obrotu w przedmiotowej sprawie; - art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez nieuwzględnienie, iż grunty, które w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego [...] przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa; - art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz, że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe [...] gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji [...] w dniu wejścia w życie o przedsiębiorstwie państwowym "[...] " oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w toku jego dalszej działalności; - art. 34 oraz 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r, o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] oraz że grunty takie są wyłączone spod komunalizacji. Wskazując na powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 37a ust 1 i 2 ustawy przytoczony wyżej i przytoczony przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe gdy grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...] nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Tymczasem w sprawie organ wykazał, a strona skarżąca nie zanegowała skutecznie tego ustalenia, iż współwłaścicielem ww nieruchomości stanowiącej działkę [...] była osoba fizyczna i gmina. Ustawodawca nie zawarł w dyspozycji normy sformułowanej w art. 37a ustawy kwestii ewentualnej współwłasności jednostki samorządu terytorialnego czy Skarbu Państwa z podmiotami prywatnymi, jak i alternatywnej możliwości współwłasności jednostki samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa. Uwzględniając, że ww regulacja stanowi płynące z lex generali ustawowe wywłaszczenie nieruchomości a decyzja wojewody ma charakter stricte deklaratoryjny, Sąd przyjął, że ww normy nie można stosować rozszerzająco. Zasadnie zatem organy odmówiły potwierdzenia nabycia w tym trybie prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa a negatywnymi konsekwencjami dla ewentualnego użytkowania wieczystego [...]. W tej sprawie nie mają żadnego znaczenia przepisy prawa materialnego przytoczone w skardze a więc ani art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ani art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" ani wreszcie art. 34 oraz 34a ustawy. Szczegółowe odnoszenie się do ww regulacji pozostaje zatem bezprzedmiotowe dla wyniku sprawy. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że sporny teren w dacie określonej ustawą stanowił grunt pod torami kolejowymi i był we władaniu [...]. Jedna z przesłanek zastosowania ww regulacji została zatem spełniona. Sporne pozostaje jedynie czy stan prawny ww nieruchomości (w rozumieniu podmiotowym a więc właścicielskim), a przy tym niekwestionowany stan prawny, mógł stanowić podstawę do zastosowania ww przepisu. Skoro nie budzi wątpliwości, że współwłaścicielem ww gruntu była gmina, to jej prawo własności (współwłasności) wyklucza zastosowanie art. 37a ustawy. Decyzja organu administracji wydawana w ramach omawianej regulacji - ma charakter deklaratoryjny, i stanowi potwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w ustawie i skutku następującego z mocy samego prawa. Stąd dla jej prawidłowości czy legalności - art. 37a ustawy w konfrontacji z określonym stanem faktycznym sprawy nie może być wykładany rozszerzająco. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).