II OSK 2877/20

SENTENCJA Dnia 16 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. W. i T. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. W. i T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 763/19 w sprawie ze skargi B. W. i T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 763/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2019 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1988 r. budynku rekreacji indywidualnej wraz z instalacjami i infrastrukturą techniczną, usytuowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości P., gm. S.. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli skarżący. W piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2020 r. skarżący zawnioskowali o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że wykonanie rozbiórki domku letniskowego będzie wiązało się z poniesieniem sporych nakładów finansowych oraz zniszczeniem części użytych materiałów budowlanych. Wymagany będzie też demontaż instalacji wodnej i przyłącza elektrycznego; a odtworzenie tych instalacji w przyszłości może być utrudnione. Skarżący nie będą mogli więc odtworzyć bez nieodwracalnych zniszczeń identycznego obiektu w całości i w tym samym kształcie. To wszystko generuje koszty co może spowodować powstanie znacznej szkody. Ograniczone zasoby finansowe skarżących mogą nie wystarczyć na poniesienie pełnych kosztów odtworzenia obiektu letniskowego, które mogą sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych. Ponadto niewykonanie obowiązku może skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W wyniku wykonania rozbiórki skarżący utracą wzniesiony obiekt, a w przypadku uchylenia decyzji powstanie problem powrotu do stanu poprzedniego. Skarżący wskazali, że wnioskiem z dnia 2 września 2020 r. zainicjowali o zmianę planu miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (Sąd I instancji oddalił skargę, a przed wydaniem wyroku nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest wykazanie takiej szkody, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu – a nie jakiejkolwiek szkody. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2015 r., II OZ 1179/15; z 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10). Z powyższego wynika, że nie jest rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W tej jednak sprawie wnioskujący w części przywołali argumentację, która opiera na słusznych ich interesach – w innej zaś – wskazali na skutki finansowe nakazu rozbiórki, jednak bez wykazania jakie konkretnie koszty finansowe wywoła wykonanie decyzji tak aby w ogóle można było mówić o nieodwracalnych skutkach lub znacznej szkodzie. W konsekwencji należy stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jeżeli strona skarżąca powołuje się na skutki finansowe to tego rodzaju argumentacja wymaga także przedstawienia sytuacji finansowej podmiotu wnioskującego. Nie jest więc możliwe bez wskazania stosownych konkretów dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w ogóle "znaczną" szkodę lub wywoła nieodwracalne skutki. Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze. We wniosku nie wykazano też aby niemożliwym było odtworzenie stanu poprzedniego. W tym zakresie argumentowano jedynie, że będzie to utrudnione. Ponadto bez znaczenia dla powyższej oceny jest wskazywana we wniosku możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i to, że skarżący wystąpili o zmianę planu miejscowego. Sama okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jego prowadzenie nie oznacza, że zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujące wstrzymanie decyzji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje możliwość wstrzymania czynności egzekucyjnych, jak i postępowania egzekucyjnego, co może być przedmiotem ochrony tymczasowej, ale w innym postępowaniu – egzekucyjnym. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14). Natomiast ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym i ewentualny wpływ na tę ocenę wniosku o zmianę planu miejscowego to kwestie merytoryczne, które nie mogą być przedmiotem oceny na etapie rozpoznawania przez sąd administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W postępowaniu wpadkowym jakim jest rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oceniane jest zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie kwestie merytoryczne dotyczące zasadności nakazu rozbiórki, np. pod względem zgodności samowoli budowlanej z planem miejscowym. Tym samym we wniosku nie wykazano aby w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji o nakazie rozbiórki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.