II OSK 2401/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Placówki Granicznej w [...]z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 293/20 oddalającego skargę M.K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Granicznej w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 293/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.K. (skarżący) na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Placówki Granicznej w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W uzasadnieniu wskazał, że badaniu przez sąd administracyjny podlegają przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwzględnieniem wszystkich materii okoliczności, nawet nie podniesionych we wniosku, o ile są możliwego wyinterpretowania na postawie akt. W jego ocenie należy zatem wziąć pod uwagę, że ubiegał się on o udzielenie ochrony międzynarodowej, skoro zaś złożył on skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. zobowiązującej do powrotu jego oraz jego małoletnie dzieci do kraju pochodzenia, a także zakazującej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres roku od dnia wydania decyzji, to w jego ocenie procedura ta nie uległa prawomocnemu zakończeniu. Podniósł również, że zostanie pozbawiony możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym oraz wskazał na treść postanowienia NSA z 20 grudnia 2018 r., II OZ 1239/18. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. - sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślić trzeba, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. walające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które ona wywołuje. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie. Niewątpliwie we wniosku skarżący powinien zatem wykazać okoliczności, które uzasadniają jego twierdzenia oraz ewentualnie poprzeć twierdzenia odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wniosku skarżący kasacyjnie wskazuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że zostanie on pozbawiony możliwości pełnego korzystania z przysługującego mu prawa do sądu. W tym miejscu wyjaśnić należy, że opuszczenie przez skarżącego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej nie jest równoznaczne z pozbawieniem go prawa do sądu. Bowiem osobisty jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonego aktu lub czynności nie jest konieczny. Przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadzenie tego postępowania jest rolą organu. Skoro tak, to osobiste złożenie wyjaśnień przez skarżącego nie jest konieczne dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Powyższe przesądza o tym, że będzie on właściwie reprezentowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc trudno w zaistniałych okolicznościach dostrzec znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki prawne. Podobnie również hipotetyczna możliwość utrudnionego kontaktu ze skarżącym nie spełnia przesłanki znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Odnosząc się zaś do podnoszonej kwestii uwzględniania całości akt sprawy przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazać należy, ze w istocie skarżący poprzez to stwierdzenie rozumie de facto samodzielne znalezienie przez Sąd podstawy do uwzględnienia wniosku - takie stanowisko nie zasługuje jednak na aprobatę. Jak wyżej bowiem wskazano ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uprawdopodabniających zaistnienie przesłanek z art. 61 p.p.s.a. spoczywa bowiem na skarżącym, a nie na Sądzie. Ponadto wyjaśnienia wymaga również, że w rozpoznawanej sprawie sytuacja skarżącego jest zupełnie inna niż ta przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2018 r., II OZ 1239/18. W postanowieniu tym bowiem wskazano, że rozpoznanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej wymaga uwzględnienia prawa cudzoziemca do pobytu na terytorium Polski do zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji w zakresie wynikającym z art. 46 ust. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. UE.L. 2013.180.60). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest natomiast decyzja o stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie zaś decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 46 ust. 5 dyrektywy proceduralnej 2013/32 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wymagane. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wskazał ani nie udokumentował konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.