I C 353/16
Common courts2019-11-21
Case number
I C 353/16
Judgment date
2019-11-21
Type
SENTENCE
Judges
Rafał Kubicki (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Summary
Osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek zasiedzenia przez posiadacza nie przysługuje wobec posiadacza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez podstawy prawnej.
Judgment text
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt: I C 353/16</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 21 listopada 2019 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie następującym:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="186"/>
<col width="525"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>sędzia Rafał Kubicki</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>sekr. sądowy Arletta Sokół</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2019 r. w Olsztynie na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa Gminy <span class="anon-block">O.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>I.
oddala powództwo,</p>
<p>II.
zasądza od powoda Gminy <span class="anon-block">O.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <br/>w <span class="anon-block">G.</span> kwotę 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p>
<p> sędzia <span class="anon-block">R. K.</span>
</p>
<p>Sygn. akt I C 353/16</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Powódka Gmina <span class="anon-block">O.</span> wniosła 11.05.2016 r. o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> kwoty 834.035,81 w <span class="anon-block">G.</span> z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, tj. 11 maja 2016 r., do dnia zapłaty, stanowiącej wynagrodzenie za „bezumowne użytkowanie” w okresie od 1 maja 2006 r. do 30 kwietnia 2016 r. gruntu (2.260 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>) stanowiącego przedmiot własności powódki, położonego <br/>w <span class="anon-block">O.</span>, objętego numeracją działek: <span class="anon-block">(...)</span>(część), <span class="anon-block">(...)</span> - obręb <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span>(część) <br/>i <span class="anon-block">(...)</span> - obręb <span class="anon-block">(...)</span>. Powódka ustaliła wynagrodzenie w ten sposób, że za grunt zajęty pod infrastrukturę techniczną o długości 226 metrów i o szerokości 10 metrów, w okresie od <br/>1 maja 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. w wysokości 1 zł/m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, a od 1 lipca 2007 r. do 30 kwietnia 2016 r. w wysokości 3 zł/m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, natomiast za grunt zajęty pod 2 słupy energetyczne <br/>(o powierzchni 46m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> i 47 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>) za okres od 1 maja 2006 r. do 31 maja 2013 r. w wysokości <br/>6 zł/m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, a za okres od 1 czerwca 2013 r. do 30 kwietnia 2016 r. w wysokości 10 zł/m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, na podstawie stawek czynszu dzierżawnego z zarządzeń Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> z: 16 grudnia 2008 r. i 7 maja 2013 r. w sprawie minimalnych stawek czynszu za dzierżawę gruntów położonych w <span class="anon-block">O.</span> stanowiących własność Gminy <span class="anon-block">O.</span>.</p>
<p>Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniosła zarzut zasiedzenia służebności przesyłu obciążającej nieruchomości gruntowe wymienione w pozwie. Podniosła również zarzut przedawnienia roszczenia powódki w części dotyczącej wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powódki za okres od 1 maja 2006 r. do dnia 8 maja 2013 r. Przyznała, że na nieruchomościach powódki znajdują się będące jej własnością urządzenia elektroenergetyczne napowietrzna linia wysokiego napięcia <span class="anon-block">(...)</span>kv, <span class="anon-block">O.</span> I – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">P.</span>, przy czym słup oznaczony w ewidencji pozwanej nr <span class="anon-block">(...)</span> posadowiony jest na <span class="anon-block">działce (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>, a słup oznaczony nr <span class="anon-block">(...)</span> posadowiony jest na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>. W części <span class="anon-block">O.</span> I – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">(...)</span>linia ta została wybudowana w 1974 r., natomiast w części <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">P.</span>
<span class="anon-block">(...)</span> i od tego czasu linia w niezmienionym kształcie i miejscu jest posadowiona do dnia dzisiejszego, przy czym na przestrzeni lat były na niej prowadzone czynności modernizacyjne i konserwacyjne. Pozwana uznała, że 5 grudnia 1990 r jej poprzednik prawny stał się posiadaczem samoistnym służebności w dobrej wierze oraz że w dobrej wierze jest również pozwana. Rozwijając zarzut przedawnienia, wskazała, że roszczenie powódki wiąże się z jej działalnością gospodarczą, dlatego właściwe jest zastosowanie trzyletniego okresu przedawnienia. Niezależnie od tego pozwana zakwestionowała roszczenie jako rażąco wygórowane z uwagi na mniejszy niż wskazany w pozwie zakres zakłócenia uprawnień właścicielskich. W ocenie pozwanej, ewentualne wynagrodzenie powinno być obliczone przez biegłego, z uwzględnieniem współczynnika współkorzystania, ponieważ nie ma podstaw do uznania prawidłowości dokonanych przez powódkę obliczeń.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Uzasadnienie faktyczne:</strong>
</p>
<p>Bezsporne są fakty dotyczące własności nieruchomości powódki oraz posadowienia na nich urządzeń przesyłowych pozwanej, a także przekształceń organizacyjno- własnościowych po stronie przedsiębiorstwa przesyłowego. Podanych w tym zakresie faktów strony wzajemnie nie kwestionowały.</p>
<p>Powódka jest właścicielką nieruchomości gruntowych położonych w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">Al. (...)</span> oraz <span class="anon-block">ul. (...)</span> - działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: <span class="anon-block">(...)</span> (obręb<span class="anon-block">(...)</span>), <span class="anon-block">(...)</span> (obręb<span class="anon-block">(...)</span>), dla których prowadzone są <span class="anon-block">księgi wieczyste: KW (...)</span>, <span class="anon-block">KW (...)</span> i <span class="anon-block">KW (...)</span>.</p>
<p>Na tym obszarze w 1974 r. (w części <span class="anon-block">O.</span> I – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">(...)</span>) i w 1979 r. <br/>(w części <span class="anon-block">O.</span>
<span class="anon-block">(...)</span>– <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">P.</span>) poprzednik prawny wnioskodawcy wybudował linię energetyczną wysokiego napięcia <span class="anon-block">(...)</span>„<span class="anon-block">O.</span> I – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">P.</span>”, podwieszoną na dwóch słupach energetycznych, przy czym jeden z nich posadowiony jest na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> obręb <span class="anon-block">(...)</span>, a drugi na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> obręb<span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Zarządzeniem <span class="anon-block">(...)</span>Ministra Energetyki z dnia 31 grudnia 1952 r. został utworzony <span class="anon-block"> Zakład (...)</span>. Zarządzeniem <span class="anon-block">(...)</span>Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 25 listopada 1958 r. utworzono <span class="anon-block"> przedsiębiorstwo państwowe Zakłady (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">B.</span>, w skład którego włączono <span class="anon-block"> Zakład (...)</span>. Zarządzeniem <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 16 stycznia 1989 r. w wyniku podziału ponownie wyodrębniono <span class="anon-block"> przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)</span>, które następnie zostało przekształcone w jednoosobową spółkę akcyjną <span class="anon-block">S. P.</span>- <span class="anon-block"> Zakład (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">O.</span>. W dniu 26 listopada 2004 r. w wyniku przekształcenia powstała <span class="anon-block"> spółka (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span>, przekształcona następnie w <span class="anon-block"> spółkę (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">G.</span> (fakty potwierdzone dokumentacją k. 140-156, 163-198).</p>
<p>Bezsporne są ponadto stawki czynszu za dzierżawę gruntów położonych w <span class="anon-block">O.</span>, stanowiących własność Gminy <span class="anon-block">O.</span>, wynikające z wymienionych w pozwie zarządzeń Prezydenta <span class="anon-block">O.</span> (jedno z nich –<span class="anon-block">(...)</span>z 7 maja 2013 r. zostało dołączone następnie do pisma procesowego z 12 października 2016 r. – k. 125).</p>
<p>Uzasadnienie prawne:</p>
<p>Sedno sprawy jest sporem prawnym, nie faktycznym, ponieważ zasadnicze zarzuty pozwanego – przedawnienia wierzytelności i zasiedzenia służebności oparte są na faktach, co do których strony były zgodne i które nie wymagały dowodu, wymagały zaś analizy pod kątem przepisów. Warto podkreślić, że bezsporne fakty te są potwierdzone dowodami dołączonymi do pozwu i do odpowiedzi na pozew.</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117)">art. 117 k.c.</a>, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229 § 1)">§ 1</a>) i po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia (§ 2). W niniejszej sprawie nic nie wskazuje na to, by pozwana zrzekła się takiego zarzutu lub by bieg przedawnienia został przerwany. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">Artykuł 118 k.c.</a> (w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia pozwu) stanowił, że jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat 10, a dla roszczeń o świadczenie okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata. Przyjmuje się powszechnie, że 3-letnie przedawnienie wyłączone jest w takich przypadkach, gdy dalszy przepis szczególny przewiduje jeszcze krótszy okres przedawnienia. Takim przepisem szczególnym jest m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229)">art. 229 k.c.</a>, z którego wynika, że roszczenia właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości, jak również roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczeń samoistnego posiadacza przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz. Roszczenie właściciela nieruchomości przeciwko samoistnemu posiadaczowi w złej wierze może być dochodzone odrębnie, niezależnie od roszczenia windykacyjnego lub negatoryjnego i podlega ocenie pod kątem przedawnienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> stosowanego łącznie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229)">art. 229 k.c.</a> Oznacza to, że roszczenie powyższe przedawnia się z upływem 10 lat, począwszy od dnia, w którym uprawniony mógł się domagać zaspokojenia, jednak nie później niż w ciągu roku od dnia zwrotu nieruchomości (wyrok SN z 2006.02.24, II CSK 139/05, LEX nr 201025). W okresie jednego roku oznaczonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229;art. 229 § 1)">art. 229 §1 k.c.</a> może właściciel dochodzić wynagrodzenia za cały - nie przekraczający jednak lat 10 (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118;art. 118 zd. 2)">art. 118 zd. 2 k.c.</a>) - czas korzystania z jego rzeczy przez posiadacza w złej wierze (wyrok SN <br/>z 1980.12.04, II CR 501/80, OSNC 1981/9/171). Zdaniem Sądu rozpoznającego tę sprawę, związek roszczenia z niewątpliwą w oczach sądu działalnością gospodarczą powódki wywołuje taką modyfikację, że ostatnią z przytoczonych tezę należy dla potrzeb niniejszego procesu zmienić w ten sposób, iż w okresie jednego roku oznaczonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229;art. 229 § 1)">art. 229 §1 k.c.</a> może właściciel dochodzić wynagrodzenia za cały - nie przekraczający jednak lat 3.</p>
<p>Pojęcie "zwrot rzeczy" [o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 229)">art. 229 k.c.</a>] należy rozumieć jako ponowne znalezienie się rzeczy w posiadaniu właściciela, bez względu na to, w jaki sposób do takiego przemieszczenia rzeczy doszło (<span class="anon-block">L.</span> P. glosa <span class="anon-block"> (...)</span>, Glosa do uchwały SN z dnia 26 kwietnia 2002 r., III CZP 21/02. Teza nr 3).</p>
<p>Skoro jest bezsporne, że nie doszło do wydania (zwrotu) rzeczy (w znaczeniu: nie doszło do usunięcia urządzeń pozwanej z nieruchomości powódki), powódka mogła skutecznie dochodzić swoich roszczeń tylko za ostatnie trzy lata przed dniem wytoczenia powództwa.</p>
<p>Powództwo podległo jednak oddaleniu (w całości) wobec drugiego z zasadniczych zarzutów pozwanej – dotyczącego zasiedzenia służebności.</p>
<p>Otóż uzupełniającego (bezspornego między stronami) ustalenia wymaga w tym miejscu to, że w stosunku do wszystkich nieruchomości wymienionych w pozwie doszło do prawomocnego sądowego stwierdzenia, że <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">G.</span> nabyła przez zasiedzenie służebność przesyłu obciążającą daną nieruchomość, polegającą na uprawnieniu do utrzymywania na nieruchomości linii energetycznej lub urządzeń elektroenergetycznych:</p>
<p>- w stosunku do <span class="anon-block">działki (...)</span> – nastąpiło to 2.02.2009 r. i wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">O.</span>z 2 listopada 2017 r. (<span class="anon-block">(...)</span>),</p>
<p>- w stosunku do <span class="anon-block">działki (...)</span> – nastąpiło to 7.01.2011 r. i wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w<span class="anon-block">O.</span>z 21 grudnia 2018 r. (<span class="anon-block">(...)</span>),</p>
<p>- w stosunku do działek: <span class="anon-block">(...)</span>– nastąpiło to 1.02.2009 r. i wynika <br/>z prawomocnego postanowienia <span class="anon-block">S. R.</span>w <span class="anon-block">O.</span> z 5.12.2017 r. (<span class="anon-block">(...)</span>).</p>
<p>Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a>), co oznacza, że Sąd w niniejszej sprawie nie może prowadzić postępowania dowodowego ani dokonywać ustaleń faktycznych przeciwnie do sentencji prawomocnych orzeczeń, z których wynika, że w stosunku do wszystkich działek gruntu doszło do nabycia w drodze zasiedzenia służebności przesyłu – i to w tym zakresie, jaki został opisany w pozwie jako naruszenie uprawnień właścicielskich powódki.</p>
<p>Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostało zatem to, czy powódka, w związku <br/>z zasiedzeniem przez pozwaną służebności przesyłu, może domagać się od pozwanej uzyskania wynagrodzenia za korzystanie bez podstawy prawnej z należącego do niej gruntu. Kwestia ta wywołała zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia wymienionych wyżej postępowań nieprocesowych, a wydanie w ich wyniku prawomocnych rozstrzygnięć spowodowało podjęcie zawieszonego postępowania. W świetle oświadczeń procesowych stron – zarówno przed zawieszeniem postępowania, jak i jego podjęciu (patrz protokół rozprawy z 14.11.2019 r.) – była to kwestia ważąca o wyniku niniejszego postępowania – do tego stopnia, że pełnomocnik zawodowy strony powodowej oświadczył, że choć nie cofa pozwu, wnosi o nieobciążanie powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwaną, z tym uzasadnieniem, że przed procesem zasiedzenie służebności nie było przez pozwaną sygnalizowane, a dochodzenie wierzytelności przez gminę stanowi jej obowiązek wynikający z dyscypliny finansów publicznych.</p>
<p>Sąd, rozstrzygając tę sprawę, oparł się przede wszystkim na licznych orzeczeniach wydawanych w tym zakresie przez Sąd Najwyższy i stanął na stanowisku, iż instytucja zasiedzenia i jej funkcja jako taka sprzeciwiają się przyznaniu byłemu właścicielowi wobec posiadacza, który stał się właścicielem, wszelkich roszczeń, u których podstaw leży prawo własności, w tym roszczeń wynikających z tytułu ochrony własności, tj. zarówno roszczeń windykacyjnych i negatoryjnych, jak i roszczeń uzupełniających, w tym w postaci wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy, za okres poprzedzający datę zasiedzenia. Przyznanie byłemu właścicielowi tego rodzaju roszczeń wobec posiadacza, który stał się właścicielem, byłoby nie do pogodzenia z celem zasiedzenia, a którego istota sprowadza się przecież do nabycia własności, gdzie nowy właściciel nabywa rzecz łącznie ze innymi roszczeniami, u których podstaw leży prawo własności, łącznie z roszczeniami uzupełniającymi za okres poprzedzający datę zasiedzenia.</p>
<p>Zdaniem Sądu, nie ma przy tym żadnej różnicy pomiędzy sytuacją zasiedzenia prawa własności nieruchomości i sytuacją zasiedzenia prawa korzystania z tej nieruchomości w zakresie, jaki wyznacza służebność przesyłu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. III CZP 7/11, Lex 897712 uznał, że osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek jej zasiedzenia przez posiadacza, nie przysługuje wobec posiadacza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia. W podobnym tonie Sąd Najwyższy wypowiedział się również w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. w sprawie II CSK 258/11 oraz w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie V CSK 320/12. W odniesieniu do zasiedzenia służebności, Sąd Najwyższy wypowiedział się wprost w uzasadnieniu wyroku z 10 lipca 2013 r. (sygn. akt <br/>V CSK 320/12): wyłączną przyczyną roszczeń uzupełniających, znajdujących oparcie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 225)">art. 225 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 224 § 2)">art. 224 § 2 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">art. 230 k.c.</a>, jest posiadanie cudzej rzeczy bez tytułu prawnego i jeżeli doszło do zasiedzenia służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu (odpowiednio: służebności przesyłu), roszczenie powyższe wygasa i nie może być skutecznie dochodzone także za okres przed wyekspirowaniem terminu zasiedzenia. Powołane wyżej wyroki świadczą o tym, że omawiana kwestia jest utrwalona w orzeczeniach Sądu Najwyższego.</p>
<p>Przekładając treść powyższych orzeczeń na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro pozwana nabyła przez zasiedzenie służebność przesyłu polegającą na prawie nieodpłatnego korzystania z nieruchomości powoda w zakresie opisanym w pozwie, to powodowi, którego nieruchomość obciążona została tą służebnością, nie przysługuje roszczenia związane z ochroną własności ani roszczenie uzupełniające o wynagrodzenie, nie tylko od chwili jej zasiedzenia, ale także za okres przed upływem terminu zasiedzenia. <br/>Z uwagi na zasiedzenie przez pozwaną spółkę służebności przesyłu w zakresie posadowionych na nieruchomości powoda urządzeń elektroenergetycznych w postaci słupów i linii na powietrznych, żądanie pozwu nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Pozwana korzystała bowiem z nieruchomości powoda w ramach zasiedzianego prawa, <br/>w związku z realizacją którego nie przysługiwało już powodowi ani roszczenie, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222)">art. 222 kc</a>, ani związane z nim roszczenie uzupełniające w postaci żądania wynagrodzenia za wcześniejsze bezumowne korzystanie z gruntu.</p>
<p>Wobec ustalenia, iż roszczenie główne i uzupełniające powoda wygasło i nie może być skutecznie dochodzone, Sąd zwolniony jest z obowiązku ustalania wysokości ewentualnego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu. Za pozbawione znaczenia należało uznać zeznania świadka <span class="anon-block">J. S.</span> (k. 158), a także pozostałe dowody, w tym wnioskowaną opinię biegłego, czego wyrazem było postanowienie dowodowe zapadłe przed zamknięciem rozprawy.</p>
<p>Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 222;art. 222 § 1)">art. 222 <br/>§ 1 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 225)">art. 225 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 224;art. 224 § 2)">art. 224 § 2 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 230)">art. 230 k.c.</a> oddalił powództwo <br/>w całości jako bezzasadne, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.</p>
<p>W punkcie II wyroku, w związku z tym, iż powód przegrał sprawę w całości, Sąd <br/>w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 99)">art. 98 i art. 99 k.p.c.</a> zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty procesu, na które składała się stawka minimalna wynagrodzenia radcowskiego. Sąd przyznaje, że dopuścił się tu błędu, ponieważ stawka minimalna wynikająca z właściwego dla daty wniesienia pozwu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności prawne radców prawnych dla wartości przedmiotu sporu wyższej niż 200.000 zł wynosi 14.400 zł, zaś w punkcie II wyroku zasądzono 10.800 zł, co odpowiadało stawce minimalnej z rozporządzenia późniejszego, obowiązującego od 27 października 2016 r. Nie było podstaw do obciążenia powódki kosztami procesu, i to z dwóch przyczyn. Po pierwsze, nawet gdyby nie został uwzględniony zarzut zasiedzenia służebności, aktualne byłyby rozważania dotyczące oddalenia powództwa w przeważającej części na skutek zarzutu przedawnienia. Po drugie, strona wnioskująca o odstąpienie od obciążania kosztami, powinna cofnąć pozew, skoro przyznawała, że wynik sprawy zależy od rozstrzygnięć dotyczących zasiedzenia. Skoro tego nie uczyniła, w sytuacji niemal oczywistej bezzasadności powództwa, należało uznać, że upiera się przy bezzasadnym powództwie, zaś w takiej sytuacji trudno uznać, by należało jej się dobrodziejstwo wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>
</p>
<p>sędzia Rafał Kubicki</p>
</div>