I OPP 147/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA: Zofia Flasińska Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2153/14 ze skargi kasacyjnej Rektora [...] Uniwersytetu [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 159/14 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE M. W. w piśmie z dnia 25 listopada 2015 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2153/14 ze skargi kasacyjnej Rektora [...] Uniwersytetu [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 159/14 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 lutego 2014 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przekazana została skarga M. W. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] w [...] wraz z odpowiedzią organu na tę skargę i aktami sprawy. Po wykonaniu przez skarżącego zarządzenia Przewodniczącego z dnia 24 lutego 2014 r. o ustaleniu wpisu sądowego, zarządzeniem z dnia 24 marca 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 17 kwietnia 2014 r. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. Sąd uzupełnił wyrok w zakresie zwrotu kosztów postępowania. W dniu 7 lipca 2014 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga kasacyjna Rektora [...] Uniwersytetu [...] w [...] od powyższego wyroku. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 12 sierpnia 2014 r. przekazał skargę kasacyjną wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2153/14. Zarządzeniem z dnia 7 września 2015 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wyznaczył termin rozprawy na dzień 25 listopada 2015 r. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W tych okolicznościach, w dniu 25 listopada 2015 r. (data prezentaty Sądu) M. W. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2153/14. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o przyznanie mu odszkodowania w wysokości 3000 złotych. W uzasadnieniu powołał się na przepis art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, regulujący kwestię terminu, w jakim sąd administracyjny powinien rozpoznać sprawę z zakresu dostępu do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarga na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 12 sierpnia 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Termin rozprawy wyznaczony został na dzień 25 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w tym dniu wydał wyrok, którym oddalił skargę kasacyjną, a zatem postępowania sądowe zostało prawomocnie zakończone. Wymaga przy tym podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany terminem określonym w art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Przepis ten dotyczy terminu rozpoznania skargi złożonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś skargi kasacyjnej wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest odrębnym środkiem prawnym (por. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPP 11/11, Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i Informacji o Sprawach). Sprawa skarżącego musiała zatem oczekiwać na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Nie zachodził bowiem szczególny przypadek istnienia przepisów nakazujących rozpoznanie tej sprawy w ustawowo określonym terminie, a żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.